Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τη φυσική δραστηριότητα των Ελλήνων, με τη χώρα να καταγράφει μία από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη όσον αφορά την άσκηση και την καθημερινή κίνηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου του 2022, οι Έλληνες είναι ο δεύτερος πιο «υποκινητικός» λαός στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά τους Πορτογάλους, καθώς το 53% δηλώνει ότι δεν κινείται καθόλου, ενώ το 68% αναφέρει ότι δεν γυμνάζεται.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει την υποκινητικότητα ως την τέταρτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, συνδέοντάς την με περισσότερους από 600.000 θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, το οικονομικό κόστος για τα συστήματα υγείας και τις κοινωνίες ξεπερνά τα 80 δισ. ευρώ ετησίως και εκτιμάται ότι θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια.
Παιδιά και έφηβοι σε κίνδυνο
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση είναι ακόμη πιο ανησυχητική στις μικρότερες ηλικίες. Σύμφωνα με νεότερα στοιχεία του ΠΟΥ, σχεδόν τα μισά παιδιά ηλικίας 3 έως 13 ετών παγκοσμίως δεν εμφανίζουν επαρκή επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, ενώ το ποσοστό αυτό φτάνει σχεδόν το 80% στους εφήβους ηλικίας 14 έως 18 ετών.
Ο δρ. Βασίλειος Γεροδήμος, καθηγητής Προπονητικής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, επισημαίνει ότι η μείωση της άσκησης, οι αυξημένες σχολικές υποχρεώσεις, η καθιστική ζωή και οι ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες έχουν δημιουργήσει μια νέα γενιά παιδιών με σοβαρά προβλήματα υγείας.
Όπως τονίζει, η έλλειψη κίνησης συνδέεται άμεσα με την αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας, των αναπνευστικών προβλημάτων, του σακχαρώδη διαβήτη, αλλά και ορθοσωμικών δυσκολιών που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής των παιδιών και των εφήβων.
Σχεδόν 1 στα 2 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο
Ανησυχητικά είναι και τα αποτελέσματα έρευνας του Εργαστηρίου Προπονητικής του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η οποία πραγματοποιήθηκε σε 800 μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου στη Δυτική Θεσσαλία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία:
- το 43,9% των μαθητών δημοτικού είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι,
- το ποσοστό στο γυμνάσιο φτάνει το 42%,
- ενώ στο λύκειο διαμορφώνεται στο 40%.
Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντική μείωση της φυσικής δραστηριότητας όσο αυξάνεται η ηλικία των παιδιών, τόσο στη μη οργανωμένη άσκηση όσο και στις οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες.
Την ίδια στιγμή, καταγράφεται αύξηση ανθυγιεινών συνηθειών, όπως η κατανάλωση γρήγορου φαγητού, αναψυκτικών και γλυκών.
Οι ειδικοί ζητούν καθημερινή άσκηση στα σχολεία
Η δρ. Κωνσταντίνα Καρατράντου, αναπληρώτρια καθηγήτρια του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, υπογραμμίζει ότι η συστηματική άσκηση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία των παιδιών.
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα παιδιά και οι έφηβοι θα πρέπει καθημερινά:
- να συμμετέχουν τουλάχιστον δύο ώρες σε ελεύθερη φυσική δραστηριότητα,
- και τουλάχιστον μία ώρα σε οργανωμένη άσκηση υπό την επίβλεψη ειδικών.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το σχολείο αποτελεί τον βασικό χώρο όπου μπορούν να καλλιεργηθούν υγιεινές συνήθειες ζωής, ωστόσο στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για τη συστηματική προώθηση της άσκησης και της υγιεινής ζωής μέσα στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Οι συμβουλές των ειδικών προς τα παιδιά
Οι ειδικοί προτρέπουν τα παιδιά και τους εφήβους να εντάξουν περισσότερη κίνηση στην καθημερινότητά τους, επιλέγοντας απλές αλλά ουσιαστικές δραστηριότητες:
- να πηγαίνουν пεζά ή με ποδήλατο στο σχολείο,
- να αξιοποιούν τα διαλείμματα για παιχνίδι και περπάτημα,
- να συμμετέχουν ενεργά σε αθλητικές δραστηριότητες και σχολικά πρωταθλήματα,
- να ασχολούνται καθημερινά με ένα άθλημα ή μια φυσική δραστηριότητα που τους ευχαριστεί.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, η υποκινητικότητα αναμένεται να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία της νέας γενιάς.
