Μια νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) έχει προκαλέσει αντιδράσεις στον νομικό κόσμο, καθώς προβλέπει μπόνους 250 ευρώ συν ΦΠΑ για δικηγόρους που παρέχουν νομική καθοδήγηση σε πρόσφυγες. Αυτή η ρύθμιση εντάσσεται στη διαδικασία διαλογής στα σύνορα και αφορά πρόσφυγες που επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση οικειοθελούς απέλασης εντός δύο μηνών από τη συνεδρία. Η αμοιβή θα καταβάλλεται μόνο με την ολοκλήρωση της απέλασης.
Η διάταξη αυτή μετατρέπει τους δικηγόρους σε «κεφαλοκυνηγούς» για πρόσφυγες που δεν διαθέτουν ισχυρό προσφυγικό προφίλ, δηλαδή προέρχονται από χώρες με ποσοστό αναγνώρισης προσφύγων κάτω του 75%. Η ΚΥΑ, που υπογράφηκε από τους υπουργούς Οικονομίας, Δικαιοσύνης και Μετανάστευσης, δημοσιεύθηκε στις 30 Ιουνίου 2026.
Δωρεάν νομική καθοδήγηση
Η ΚΥΑ παρέχει τη δυνατότητα δωρεάν νομικής καθοδήγησης σε όσους ζητούν άσυλο, εφόσον το ζητήσουν γραπτώς είτε κατά τη διαδικασία διαλογής είτε μέχρι την υποβολή της αίτησης ασύλου. Για κάθε συνεδρία, οι δικηγόροι αμείβονται με 160 ευρώ, ποσό χαμηλότερο από το μπόνους για τις αιτήσεις οικειοθελούς απέλασης. Η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων επισημαίνει ότι η προθεσμία των δύο μηνών σημαίνει ότι οι αιτούντες άσυλο θα πρέπει να παραιτηθούν από την αίτησή τους πριν ολοκληρωθεί η εξέταση.
Περιορισμοί στη νομική καθοδήγηση
Η νομική καθοδήγηση που παρέχεται δεν περιλαμβάνει εξατομικευμένη νομική υποστήριξη, όπως προετοιμασία για συνεντεύξεις ή παροχή συγκεκριμένων συμβουλών. Οι δικηγόροι δεν έχουν πρόσβαση στα στοιχεία των φακέλων των αιτούντων και δεν ενεργούν εξ ονόματός τους.
Αντιδράσεις και καταγγελίες
Η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων καταγγέλλει την ΚΥΑ ως «όνειδος για τον υπερασπιστικό χαρακτήρα της δικηγορίας» και χαρακτηρίζει το μπόνους ως δωροδοκία. Υπογραμμίζει ότι η ρύθμιση αυτή είναι παράνομη και αντισυνταγματική, παραβιάζοντας τον Κώδικα Δικηγόρων και το Σύνταγμα.
Η Νέα Αριστερά ζητά την απόσυρση της διάταξης, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. υποβαθμίζει το επαγγελματικό κλάδο των δικηγόρων και υπονομεύει τη διαδικασία ασύλου.
Φωνές από τον νομικό κόσμο
Η δικηγόρος Ελένη Σπαθανά, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, δήλωσε: «Είναι ντροπή για τη δημοκρατία. Η νέα ΚΥΑ παραβιάζει τον Κώδικα Δικηγόρων και προσβάλλει το λειτούργημα της δικηγορίας». Τόνισε ότι η ρύθμιση αυτή υποβιβάζει τους δικηγόρους σε «διακοσμητική» παρουσία και προωθεί αθέμιτες διαδικασίες.
