Η περίοδος αναζήτησης φοιτητικής κατοικίας ξεκινά κάθε χρόνο με πίεση για χιλιάδες οικογένειες, από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη έως τα υπόλοιπα φοιτητικά κέντρα της χώρας. Με αφορμή αυτή τη συγκυρία, η ΠΟΜΙΔΑ επαναφέρει ένα σύνολο πρακτικών οδηγιών για φοιτητές, γονείς και ιδιοκτήτες.
Το βασικό μήνυμα της Ομοσπονδίας είναι να μην κυριαρχήσει η βιασύνη αμέσως μετά την ανακοίνωση των βάσεων. Όπως σημειώνει, η αναζήτηση κατοικίας μπορεί να γίνει πιο αποδοτική όταν γίνεται με ψυχραιμία και χωρίς να θεωρείται δεδομένο ότι το σπίτι πρέπει να βρεθεί μέσα σε ελάχιστες ώρες.
Παράλληλα, η ΠΟΜΙΔΑ βάζει στο τραπέζι και το ενδεχόμενο της αγοράς κατοικίας για όσους γονείς μπορούν οικονομικά να το εξετάσουν, είτε για να καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες του παιδιού τους είτε ως πιο μακροπρόθεσμη επένδυση. Στο πλαίσιο αυτό, η ίδια η Ομοσπονδία και ειδικοί του χώρου υπενθυμίζουν ότι κάθε επιλογή θέλει προσεκτική στάθμιση πριν ληφθεί η τελική απόφαση.
Η αναζήτηση δεν τελειώνει δίπλα στη σχολή
Σύμφωνα με τις συστάσεις της ΠΟΜΙΔΑ, οι ενδιαφερόμενοι δεν πρέπει να εγκλωβίζονται μόνο στις περιοχές ακριβώς γύρω από τις πανεπιστημιακές σχολές. Λίγοι δρόμοι παραπέρα ή μερικές στάσεις μέσων μαζικής μεταφοράς μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά τόσο στη διαθεσιμότητα όσο και στο ύψος του ενοικίου.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει επίσης ότι δεν χρειάζεται να κλείσει κανείς το πρώτο διαμέρισμα που θα δει. Αντίθετα, η σωστή τακτική είναι να συγκρίνονται επιλογές μέχρι να βρεθεί κατοικία που να ταιριάζει στις ανάγκες και στον προϋπολογισμό της οικογένειας. Τότε, όμως, η κίνηση πρέπει να είναι άμεση, ώστε να ολοκληρωθεί η συμφωνία πριν χαθεί το ακίνητο.
Αν το ζητούμενο μίσθωμα ξεπερνά τις οικονομικές δυνατότητες, η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει να μην γίνει αποδεκτό, εκτιμώντας ότι σε μικρή απόσταση μπορεί να βρεθεί αντίστοιχη κατοικία με χαμηλότερο κόστος.
Προκαταβολές, εγγυήσεις και συγκατοίκηση
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στους όρους της μίσθωσης. Η ΠΟΜΙΔΑ υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει νομοθετικός περιορισμός ούτε ως προς το ύψος της εγγύησης ούτε ως προς τον αριθμό των προκαταβαλλόμενων μισθωμάτων, κάτι που κάνει αναγκαία τη προσεκτική διαπραγμάτευση πριν από κάθε υπογραφή.
Ως μέσο περιορισμού του κόστους προβάλλεται η συγκατοίκηση. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, τα μεγαλύτερα διαμερίσματα ενοικιάζονται συνήθως οικονομικότερα ανά άτομο σε σχέση με τις μικρές κατοικίες, ενώ το φοιτητικό επίδομα ενοικίου για συγκατοίκηση είναι σημαντικά υψηλότερο από το αντίστοιχο επίδομα για μεμονωμένη μίσθωση.
Πριν από την τελική επιλογή, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά να ελέγχεται προσεκτικά η πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Αν η πρώτη επίσκεψη γίνει βραδινές ώρες, προτείνεται να ακολουθήσει και δεύτερη μέσα στην ημέρα, ώστε να αξιολογηθούν καλύτερα το σπίτι και η γύρω περιοχή.
Η υπογραφή του μισθωτηρίου και οι παγίδες με τις προκαταβολές
Καθοριστικό στάδιο είναι και η υπογραφή του μισθωτηρίου. Η ΠΟΜΙΔΑ συνιστά έγγραφη σύμβαση τόσο από τον φοιτητή όσο και από τον γονέα του, ενώ τονίζει ότι δεν πρέπει να καταβάλλεται οποιοδήποτε ποσό πριν διαπιστωθεί ότι εκείνος που ζητά την πληρωμή είναι πράγματι ο ιδιοκτήτης του ακινήτου.
Η ίδια προειδοποιεί και για τα λεγόμενα «γραφεία πληροφοριών», τα οποία ζητούν προκαταβολές υποσχόμενα ότι θα βρουν άμεσα κατοικία. Όπως αναφέρει, οι πληροφορίες που δίνουν πολλές φορές είναι παρωχημένες και χωρίς ουσιαστική αξία.
Αντί γι’ αυτό, η σύσταση είναι η επαφή να γίνεται μόνο με επίσημα μεσιτικά γραφεία, όπου η αμοιβή καταβάλλεται αφού υπογραφεί το μισθωτήριο και παραδοθεί η κατοικία.
Τι προτείνεται στους ιδιοκτήτες
Οι οδηγίες της ΠΟΜΙΔΑ δεν απευθύνονται μόνο στους ενοικιαστές. Η Ομοσπονδία καλεί και τους ιδιοκτήτες να μελετούν τον «Οδηγό του Ιδιοκτήτη» και το υλικό που διαθέτει στην ιστοσελίδα της, υπενθυμίζοντας ότι προτεραιότητα δεν πρέπει να είναι το υψηλότερο μίσθωμα αλλά η επιλογή αξιόπιστου μισθωτή.
Παράλληλα, συστήνει τη χρήση ειδικών υποδειγμάτων μισθωτηρίων για φοιτητικές μισθώσεις, τα οποία διατίθενται μέσω της ιστοσελίδας της ή από τα γραφεία της Ομοσπονδίας και προβλέπουν την προσυπογραφή τόσο του φοιτητή όσο και των γονέων του.
Η ΠΟΜΙΔΑ καλεί ακόμη τους ιδιοκτήτες να ασφαλίζουν άμεσα τα ακίνητά τους. Όπως αναφέρει, έχει δημιουργήσει ασφαλιστικό πρόγραμμα που καλύπτει φυσικές καταστροφές, ατυχήματα αλλά και ζημιές από ανεύθυνη ή κακόβουλη συμπεριφορά.
Όταν η αγορά κατοικίας μπαίνει στο τραπέζι
Για τους γονείς που σκέφτονται αγορά αντί ενοικίασης, το βιβλίο «Αγοράζω Σπίτι» των Στράτου Παραδιά, προέδρου της ΠΟΜΙΔΑ, και Ηλία Παπαγεωργιάδη, αναλυτή αγοράς ακινήτων-επενδυτή, επιχειρεί να συγκεντρώσει τα βασικά ζητήματα γύρω από την αγορά, τη μίσθωση και την πώληση κατοικίας. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη και καλύπτει από την πρώτη σκέψη έως τα φορολογικά, νομικά και πολεοδομικά θέματα.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι συγγραφείς ξεχωρίζουν ορισμένους βασικούς κανόνες πριν από την αγορά μόνιμης κατοικίας. Πρώτη προτεραιότητα είναι η σωστή επιλογή τοποθεσίας, με βάση τον τόπο εργασίας, τις προσωπικές ανάγκες και τις μελλοντικές προοπτικές του αγοραστή. Ακολουθεί το κατάλληλο μέγεθος, ώστε η κατοικία να καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες χωρίς να ξεπερνά τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειας.
Εξίσου σημαντικά θεωρούνται η παλαιότητα του ακινήτου, οι ανάγκες ανακαίνισης και η ενεργειακή αναβάθμιση, θέματα στα οποία οι συγγραφείς τονίζουν ότι χρειάζεται η συνδρομή ειδικών. Σημειώνουν επίσης ότι από το 2030 και το 2033 δεν θα επιτρέπεται νέα ενοικίαση ούτε πώληση κατοικιών ενεργειακής κλάσης Ζ ή Η χωρίς προηγούμενη ενεργειακή αναβάθμιση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ενεργειακή κλάση του σπιτιού, αφού η μόνωση, ο τρόπος θέρμανσης, ο ηλιακός θερμοσίφωνας και ο φωτισμός επηρεάζουν τόσο το λειτουργικό κόστος όσο και τη μελλοντική αξία του ακινήτου.
Το βιβλίο εξετάζει ακόμη τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε ορόφου, την αξία των βοηθητικών χώρων, όπως οι αποθήκες και οι θέσεις στάθμευσης, καθώς και τη λειτουργία της διαχείρισης της πολυκατοικίας, τα κοινόχρηστα και τις σχέσεις με τους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες.
Για όσους ξεκινούν τώρα την έρευνά τους, το επόμενο βήμα είναι να ζυγίσουν προσεκτικά κόστος, απόσταση, όρους μίσθωσης και πραγματικές ανάγκες, πριν καταλήξουν είτε σε ενοικίαση είτε σε αγορά.
