Το να γεμίζουμε ξανά το ίδιο πλαστικό μπουκάλι νερού είναι μια συνήθεια που ακολουθούν καθημερινά εκατομμύρια άνθρωποι. Πρόκειται για μια πρακτική που φαίνεται οικονομική και φιλική προς το περιβάλλον, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα πλαστικά μπουκάλια μιας χρήσης δεν έχουν σχεδιαστεί για μακροχρόνια επαναχρησιμοποίηση.
Ο βασικός λόγος δεν είναι μόνο η φθορά του πλαστικού, αλλά και η ανάπτυξη βακτηρίων στο εσωτερικό του μπουκαλιού, καθώς και η πιθανότητα μεταφοράς μικρών ποσοτήτων χημικών ουσιών στο νερό όταν αυτό εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες.
Οι δύο βασικοί κίνδυνοι
Οι επιστήμονες εστιάζουν σε δύο βασικά ζητήματα: τη μικροβιακή επιμόλυνση και τη λεγόμενη χημική έκπλυση.
Κάθε φορά που πίνουμε νερό από το μπουκάλι, μικροοργανισμοί από το στόμα μεταφέρονται στο εσωτερικό του. Αν το μπουκάλι παραμείνει για ώρες σε θερμοκρασία δωματίου ή σε ζεστό περιβάλλον, τα βακτήρια μπορούν να πολλαπλασιαστούν σημαντικά.
Παράλληλα, η συνεχής χρήση προκαλεί μικρές γρατσουνιές στο πλαστικό. Οι φθορές αυτές ευνοούν τη συγκέντρωση μικροβίων και κάνουν τον αποτελεσματικό καθαρισμό ακόμη πιο δύσκολο.
Η δεύτερη ανησυχία αφορά τη μεταφορά χημικών ουσιών από το πλαστικό στο νερό. Το φαινόμενο μπορεί να ενισχυθεί όταν το μπουκάλι παραμένει για πολλές ώρες στον ήλιο ή σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, όπως μέσα σε ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο κατά τους θερινούς μήνες.
Τι ισχύει για το πλαστικό PET και το αντιμόνιο
Τα περισσότερα εμφιαλωμένα νερά κυκλοφορούν σε μπουκάλια από πλαστικό PET (τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο), ένα υλικό που έχει σχεδιαστεί κυρίως για μία χρήση.
Κατά την παραγωγή του χρησιμοποιείται αντιμόνιο, μια ουσία που, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και κυρίως όταν το μπουκάλι εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες, μπορεί να περάσει σε πολύ μικρές ποσότητες στο νερό. Οι ειδικοί διευκρινίζουν, πάντως, ότι όταν τα μπουκάλια αποθηκεύονται σωστά, σε δροσερό μέρος και μακριά από τον ήλιο, ο σχετικός κίνδυνος θεωρείται ιδιαίτερα χαμηλός.
Ωστόσο, μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η ανάπτυξη βακτηρίων στα μπουκάλια που επαναχρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς συστηματικό καθαρισμό.
Ποια είναι η ασφαλέστερη επιλογή
Δεν κατασκευάζονται όλα τα πλαστικά μπουκάλια από το ίδιο υλικό. Ο τύπος του πλαστικού αναγράφεται στον χαρακτηριστικό τριγωνικό κωδικό ανακύκλωσης που βρίσκεται στη βάση της συσκευασίας, με το PET να είναι το πιο συνηθισμένο για εμφιαλωμένο νερό και να προορίζεται για χρήση μίας φοράς.
Για την καθημερινή μεταφορά νερού, οι ειδικοί συνιστούν την επιλογή επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών από ανοξείδωτο ατσάλι ή γυαλί. Τα υλικά αυτά καθαρίζονται ευκολότερα, αντέχουν περισσότερο στη χρήση και δεν παρουσιάζουν τους ίδιους κινδύνους φθοράς με τα πλαστικά μπουκάλια μιας χρήσης.
Το συμπέρασμα είναι ότι, αν και το περιστασιακό ξαναγέμισμα ενός πλαστικού μπουκαλιού δεν συνεπάγεται απαραίτητα άμεσο κίνδυνο, η συστηματική επαναχρησιμοποίησή του δεν αποτελεί την ασφαλέστερη επιλογή. Για καθημερινή χρήση, ένα ποιοτικό επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι από γυαλί ή ανοξείδωτο ατσάλι προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια τόσο για την υγεία όσο και για το περιβάλλον.
