Νέα επιστημονική μελέτη επαναφέρει στο προσκήνιο την ανησυχία για την εξάπλωση των λεγόμενων «υπερβακτηρίων», καθώς ερευνητές εντόπισαν ισχυρές ενδείξεις ότι ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό βακτήριο μπορεί να μεταδίδεται μεταξύ κατοικιδίων και ανθρώπων.
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων επικεντρώνεται στο Acinetobacter baumannii, ένα βακτήριο που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει στα παθογόνα ύψιστης προτεραιότητας λόγω της αντοχής που παρουσιάζει σε πολλά αντιβιοτικά και της σύνδεσής του με σοβαρές νοσοκομειακές λοιμώξεις.
Τι έδειξε η νέα έρευνα
Η επιστημονική ομάδα ανέλυσε περισσότερα από 500 δείγματα του βακτηρίου, τα οποία προέρχονταν από 33 είδη ζώων σε 17 διαφορετικές χώρες.
Στην έρευνα συμμετείχαν δείγματα από:
- σκύλους,
- γάτες,
- άλογα,
- πτηνά,
- ζώα κτηνοτροφίας,
- άγρια ζώα.
Παράλληλα, συγκρίθηκαν στελέχη του ίδιου βακτηρίου που είχαν απομονωθεί από ανθρώπους στις ίδιες γεωγραφικές περιοχές.
Τα κατοικίδια βρέθηκαν στο επίκεντρο
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα στελέχη που εντοπίστηκαν σε σκύλους, γάτες και άλογα εμφανίζουν πολύ μεγάλη γενετική ομοιότητα με εκείνα που προκαλούν λοιμώξεις σε ανθρώπους.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η γενετική ομοιότητα ξεπερνούσε το 99%, γεγονός που, σύμφωνα με τους ερευνητές, αποτελεί ένδειξη πιθανής αμφίδρομης μετάδοσης μεταξύ ανθρώπων και ζώων συντροφιάς.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι κάθε κατοικίδιο αποτελεί πηγή μόλυνσης, αλλά αναδεικνύει την ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση της διασποράς του βακτηρίου.
Γιατί το συγκεκριμένο βακτήριο προκαλεί ανησυχία
Το Acinetobacter baumannii θεωρείται ένα από τα πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμα βακτήρια στη σύγχρονη ιατρική.
Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε ασθενείς που νοσηλεύονται ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως:
πνευμονία,
μηνιγγίτιδα,
λοιμώξεις του αίματος,
λοιμώξεις τραυμάτων,
λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.
Στα ζώα έχουν επίσης καταγραφεί αναπνευστικές λοιμώξεις, ουρολοιμώξεις και πνευμονία.
Αντοχή ακόμη και στα ισχυρότερα αντιβιοτικά
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης είναι ότι αρκετά από τα στελέχη που απομονώθηκαν από κατοικίδια έφεραν γονίδια αντοχής στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών που χρησιμοποιείται όταν οι συνήθεις θεραπείες δεν αποδίδουν.
Η παρουσία αυτών των γονιδίων δυσκολεύει σημαντικά την αντιμετώπιση των λοιμώξεων και αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί το συγκεκριμένο βακτήριο απειλή για τη δημόσια υγεία.
Πρέπει να ανησυχούν οι ιδιοκτήτες κατοικιδίων;
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως οι σκύλοι ή οι γάτες αποτελούν γενικευμένη πηγή κινδύνου ούτε ότι οι ιδιοκτήτες τους πρέπει να απομακρυνθούν από αυτά.
Η μελέτη αναδεικνύει κυρίως την ανάγκη για:
- σωστή υγιεινή μετά την επαφή με τα ζώα,
- υπεύθυνη χρήση αντιβιοτικών τόσο στην ανθρώπινη όσο και στην κτηνιατρική ιατρική,
- συνεχή επιδημιολογική επιτήρηση των ανθεκτικών βακτηρίων.
Οι ερευνητές σχεδιάζουν ήδη νέα προγράμματα δειγματοληψίας σε περισσότερα είδη ζώων, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο τα υπερβακτήρια μετακινούνται μεταξύ ανθρώπων και ζώων και να αξιολογήσουν τον πραγματικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
