Η ΑΑΔΕ επιχειρεί να βάλει σε τάξη τη μετάβαση των αγροτικών προϊόντων «από το χωράφι στο ράφι», δίνοντας νέες διευκρινίσεις για τα ψηφιακά δελτία αποστολής. Το πλαίσιο δεν είναι ενιαίο για όλους τους παραγωγούς: άλλοι θα εκδίδουν οι ίδιοι το παραστατικό, άλλοι εξαιρούνται και σε αρκετές περιπτώσεις η υποχρέωση περνά στον έμπορο, τον συνεταιρισμό ή το ελαιοτριβείο.
Οι διευκρινίσεις έρχονται σε μια μεταβατική περίοδο δύο μηνών, πριν η εφαρμογή γίνει καθολική από τις 12 Οκτωβρίου. Μέχρι τότε, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να αποσαφηνίσει ποιοι πρέπει να «κόβουν» ψηφιακά δελτία, ποιοι δεν θα τα εκδίδουν οι ίδιοι και τι ισχύει για λαϊκές αγορές, ελαιοτριβεία και μικρές μεταφορές ανάμεσα σε χωράφι και αποθήκη.
Με βάση την εγκύκλιο Ε.2038/2026 του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, το σύστημα προσαρμόζεται ανάλογα με το καθεστώς ΦΠΑ και τον τρόπο διακίνησης των προϊόντων. Στόχος είναι να περιοριστεί η γραφειοκρατία, χωρίς να καταργείται η ψηφιακή παρακολούθηση της διακίνησης.
Ποιοι αγρότες δεν εκδίδουν οι ίδιοι το ψηφιακό δελτίο
Όσοι υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ, δηλαδή οι μικροί παραγωγοί, δεν θα εκδίδουν οι ίδιοι ψηφιακό δελτίο αποστολής. Τη διαδικασία αναλαμβάνει ο παραλήπτης του προϊόντος, όπως ο έμπορος, ο συνεταιρισμός ή το ελαιοτριβείο, με δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
Για τους επαγγελματίες αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, αλλά και για τους ετεροεπαγγελματίες με παράλληλη αγροτική δραστηριότητα, η ΑΑΔΕ δίνει σε ορισμένες περιπτώσεις τη δυνατότητα το παραστατικό να εκδίδεται από τον αντισυμβαλλόμενο. Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιείται η ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση» και, όπως επισημαίνεται, μπορεί να απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη του αγοραστή.
Κοντινές μεταφορές και το όριο των 10 χιλιομέτρων
Η εγκύκλιος προβλέπει ακόμη ότι δεν χρειάζεται ψηφιακό δελτίο όταν τα προϊόντα μεταφέρονται ανάμεσα σε χωράφι και αποθήκη του ίδιου παραγωγού, αρκεί η απόσταση να μην ξεπερνά τα 10 χιλιόμετρα. Η ρύθμιση αυτή αφορά τις συχνές, μικρές μεταφορές που κάνουν πολλοί αγρότες στην καθημερινή τους εργασία.
Παράλληλα, μένει ανοιχτό το ερώτημα για τη μεταφορά προς σημείο ζύγισης όταν στο χωράφι δεν υπάρχει πλάστιγγα, ακόμη κι αν η απόσταση είναι μικρή, όπως 500 μέτρα. Σε περίπτωση αυστηρού ελέγχου, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει τα 5.000 ευρώ.
Λαϊκές αγορές: χειρόγραφο μέχρι τις 11 Οκτωβρίου 2026
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τις λαϊκές και τις υπαίθριες αγορές. Το συγκεντρωτικό δελτίο αποστολής μπορεί να παραμείνει χειρόγραφο έως τις 11/10/2026, δηλαδή μέχρι την έναρξη της δεύτερης φάσης, ενώ από τις 12/10/2026 η έκδοση γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακή για όλους τους επαγγελματίες αγρότες.
Όταν προϊόντα δεν πουληθούν, επιστρέφουν με το ίδιο δελτίο προς την εγκατάσταση του παραγωγού και εκεί εκδίδεται δελτίο ποσοτικής παραλαβής. Αν ο παραγωγός πάει σε περισσότερες από μία λαϊκές αγορές χωρίς να επιστρέψει ενδιάμεσα στην έδρα του, το αρχικό παραστατικό καλύπτει όλη τη διαδρομή.
Η ΑΑΔΕ αφήνει επίσης να φανεί πως επιδιώκει να διευκολύνει την εφαρμογή του μέτρου, ειδικά σε περιπτώσεις όπου ο παραγωγός έχει αδιάθετα προϊόντα ή ακολουθεί διαφορετικές διαδρομές μέσα στην ίδια ημέρα. Την ίδια ώρα, παραμένει ζητούμενο η ακριβής τήρηση της διαδικασίας όταν τα υπόλοιπα της παραγωγής απορρίπτονται στους «καφέ κάδους» τροφίμων και ο παραγωγός επιστρέφει χωρίς φορτίο.
Τι συμβαίνει αν κοπεί το ρεύμα ή χαθεί η σύνδεση
Η ΑΑΔΕ προβλέπει τέλος ότι διακοπή σύνδεσης ή ρεύματος δεν σταματά τη συναλλαγή. Το παραστατικό μπορεί να εκδοθεί χειρόγραφα, όταν η συναλλαγή γίνεται εκτός εγκατάστασης, ή να συμπληρωθεί με σχετική ένδειξη και να διαβιβαστεί αργότερα, μόλις αποκατασταθεί η σύνδεση.
