Οι νέες διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν αφορούν μόνο εκείνον που βρίσκεται πίσω από το τιμόνι. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, η παράβαση ενός επιβάτη μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμο και για τον οδηγό, ακόμη και σε αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος.
Αλλαγές στη φιλοσοφία των ελέγχων και αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων φέρνει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, με την οδική ασφάλεια να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Μία από τις πτυχές που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή είναι η ευθύνη που έχει ο οδηγός για την ασφάλεια όσων επιβαίνουν στο όχημά του.
Αυτό σημαίνει ότι σε ορισμένες παραβάσεις δεν αρκεί ο οδηγός να τηρεί ο ίδιος τους κανόνες. Οφείλει παράλληλα να μεριμνά ώστε και οι συνεπιβάτες του να εφαρμόζουν τις προβλεπόμενες διατάξεις ασφαλείας.
Στις μοτοσικλέτες το κράνος αφορά και τον συνεπιβάτη
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χρήση προστατευτικού κράνους στις μοτοσικλέτες.
Η υποχρέωση δεν περιορίζεται στον οδηγό. Κράνος πρέπει να φορούν και οι επιβάτες μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και τρίτροχων οχημάτων χωρίς προστατευτικό κουβούκλιο, ενώ θα πρέπει να είναι σωστά δεμένο ώστε να παρέχει την προβλεπόμενη προστασία.
Η μη χρήση κράνους από τον συνεπιβάτη αποτελεί ξεχωριστή παράβαση και μπορεί να επιφέρει πρόστιμο στον ίδιο.
Το ζήτημα, όμως, δεν σταματά εκεί.
Ο οδηγός έχει υποχρέωση να φροντίζει για την ασφάλεια του συνεπιβάτη που μεταφέρει. Επομένως, εάν ο επιβάτης δεν φορά κράνος, μπορεί να επιβληθεί κύρωση και στον οδηγό, ακόμη και στην περίπτωση που ο ίδιος είναι πλήρως συμμορφωμένος.
Για τον οδηγό προβλέπεται πρόστιμο 350 ευρώ, ενώ στις προβλεπόμενες περιπτώσεις συνοδεύεται από αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι ο οδηγός φορά κανονικά το κράνος του δεν τον απαλλάσσει από την ευθύνη που έχει απέναντι στον συνεπιβάτη.
Αντίστοιχη λογική ισχύει και για τη ζώνη ασφαλείας
Παρόμοια είναι η φιλοσοφία και στα αυτοκίνητα, όπου το βασικό μέσο προστασίας των επιβατών είναι η ζώνη ασφαλείας.
Η υποχρέωση χρήσης ζώνης αφορά όλους τους επιβάτες και όχι μόνο τον οδηγό. Παράλληλα, ο οδηγός έχει ευθύνη να μεριμνά για την ασφάλεια όσων μεταφέρει.
Έτσι, όταν ένας επιβάτης δεν χρησιμοποιεί τη ζώνη ασφαλείας, μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο τόσο στον ίδιο όσο και στον οδηγό, καθώς ο τελευταίος έχει τη σχετική υποχρέωση ως προς τους συνεπιβάτες.
Στην περίπτωση που ο οδηγός δεν φορά ο ίδιος ζώνη, προβλέπεται πρόστιμο 350 ευρώ, μαζί με αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες, σύμφωνα με το κυρωτικό πλαίσιο που περιγράφεται στο σχετικό κείμενο.
Όταν, αντίθετα, ο οδηγός φορά ζώνη αλλά ένας συνεπιβάτης δεν τη χρησιμοποιεί, προβλέπεται πρόστιμο 150 ευρώ για τον επιβάτη και 150 ευρώ για τον οδηγό.
Το ποσό μπορεί να αυξηθεί σημαντικά όταν υπάρχουν πολλοί επιβάτες
Οι κυρώσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό βάρος όταν στο όχημα υπάρχουν περισσότεροι επιβάτες που δεν χρησιμοποιούν τα προβλεπόμενα μέσα προστασίας.
Για παράδειγμα, σε ένα αυτοκίνητο όπου ο οδηγός δεν φορά ζώνη και τρεις επιβάτες επίσης δεν χρησιμοποιούν τη δική τους, το συνολικό ύψος των προστίμων μπορεί να φτάσει τα 800 ευρώ.
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, τα 350 ευρώ αφορούν τον οδηγό, ενώ από 150 ευρώ επιβάλλονται για καθέναν από τους τρεις επιβάτες.
Η λογική των συγκεκριμένων διατάξεων είναι σαφής: η ευθύνη για την οδική ασφάλεια δεν σταματά στο τιμόνι, αλλά επεκτείνεται και στην ασφαλή μεταφορά των επιβατών.
Γι’ αυτό οι οδηγοί θα πρέπει να ελέγχουν πριν ξεκινήσουν ότι όλοι οι επιβαίνοντες φορούν ζώνη ασφαλείας ή, στην περίπτωση των δικύκλων, ότι χρησιμοποιούν σωστά το προβλεπόμενο κράνος.
