ΝΙΑΜΕΪ, Νίγηρας (AP) — Δεκάδες στρατιώτες σκοτώθηκαν ή συνελήφθησαν μετά από απόπειρα ανταρσίας στην πρωτεύουσα του Νίγηρα, σε μια εξέλιξη που θεωρείται σοβαρή απειλή για τη στρατιωτική χούντα που κυβερνά τη χώρα, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση και αναλυτές.
Η αναταραχή διήρκεσε σχεδόν 24 ώρες και φαίνεται να ξεκίνησε από νεαρούς στρατιώτες, οι οποίοι φέρονται να είναι δυσαρεστημένοι από τη συνεχή επιδείνωση της ασφάλειας και την αύξηση της δράσης ένοπλων οργανώσεων. Σύμφωνα με αναλυτές και διπλωματικές πηγές, το ρωσικό Africa Corps παρείχε αεροπορική και επίγεια υποστήριξη στις κυβερνητικές δυνάμεις για την καταστολή της ανταρσίας.
Η κρατική τηλεόραση RTN μετέδωσε εικόνες δεκάδων, κυρίως νεαρών, στρατιωτών που παρουσιάζονταν δημόσια μετά τις συγκρούσεις. Κατά τη διάρκεια της νύχτας ακούστηκαν πυροβολισμοί και εκρήξεις σε μεγάλη στρατιωτική βάση στο διεθνές αεροδρόμιο της Νιαμέι, κοντά και στο προεδρικό μέγαρο.
Το κρατικό δίκτυο ανακοίνωσε ότι οι μάχες διήρκεσαν αρκετές ώρες σε διαφορετικά σημεία και ότι οι δυνάμεις ασφαλείας κατάφεραν σταδιακά να ελέγξουν την κατάσταση, προχωρώντας σε συλλήψεις.
Παρέμενε ασαφές πού βρισκόταν ο επικεφαλής της στρατιωτικής κυβέρνησης, Αμπντουραχαμάν Τσιανί.
Σύμφωνα με ρωσικά μέσα ενημέρωσης, ανώτατοι αξιωματικοί του Νίγηρα επισκέφθηκαν τη βάση του Africa Corps στο αεροδρόμιο και ευχαρίστησαν τις ρωσικές δυνάμεις για τη βοήθειά τους στην καταστολή της εξέγερσης.
Οι στασιαστές παρέμειναν στη στρατιωτική βάση μέχρι αργά το Σάββατο, ενώ η προεδρική φρουρά είχε αναπτυχθεί τόσο για την προστασία του προεδρικού μεγάρου όσο και για την ανακατάληψη της εγκατάστασης.
Ο Wassim Nasr, ανώτερος ερευνητής στο Soufan Center, δήλωσε ότι οι πιστές στη χούντα δυνάμεις είχαν αποκτήσει το «πάνω χέρι», τουλάχιστον στο αεροδρόμιο και στη βάση. Ωστόσο, άλλες στρατιωτικές δυνάμεις κατευθύνονταν προς την πρωτεύουσα και δεν ήταν σαφές αν επρόκειτο να στηρίξουν τους στασιαστές ή τη χούντα.
Το Associated Press δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις είχαν ανακτήσει πλήρως τον έλεγχο της βάσης.
Η ανταρσία ξεκίνησε με ομηρία αξιωματικών
Ο υπουργός Άμυνας του Νίγηρα, στρατηγός Salifou Mody, ανακοίνωσε ότι ομάδα στρατιωτών κράτησε ομήρους αξιωματικούς στη βάση και άνοιξε πυρ εναντίον «ευαίσθητων στόχων», παραβιάζοντας, όπως είπε, τη στρατιωτική πειθαρχία και τους κανονισμούς.
Ορισμένοι από τους στασιαστές προέρχονταν από τη νοτιοδυτική περιοχή της χώρας, μία από εκείνες που πλήττονται περισσότερο από τη δράση ένοπλων οργανώσεων.
Το διεθνές αεροδρόμιο Diori Hamani αποτελεί στρατηγικό κόμβο, καθώς εκεί βρίσκεται βάση της πολεμικής αεροπορίας του Νίγηρα αλλά και το αρχηγείο της κοινής στρατιωτικής δύναμης Νίγηρα, Μπουρκίνα Φάσο και Μάλι.
Και οι τρεις χώρες κυβερνώνται πλέον από στρατιωτικά καθεστώτα μετά από σειρά πραξικοπημάτων στην περιοχή του Σαχέλ, χωρίς ωστόσο να έχουν καταφέρει να περιορίσουν την ένοπλη βία.
Η χούντα του Νίγηρα κατέλαβε την εξουσία με το πραξικόπημα του 2023, υποστηρίζοντας ότι η εκλεγμένη κυβέρνηση είχε αποτύχει να αντιμετωπίσει την ανασφάλεια. Έκτοτε η χώρα διέκοψε μεγάλο μέρος της συνεργασίας της με δυτικούς εταίρους και στράφηκε προς τη Ρωσία.
Παρά την αλλαγή αυτή, οι επιθέσεις τζιχαντιστικών οργανώσεων συνεχίστηκαν, προκαλώντας βαριές απώλειες στις δυνάμεις ασφαλείας και, σύμφωνα με αναλυτές, εντείνοντας τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό του στρατεύματος.
Η στρατιωτική κυβέρνηση κάλεσε τον πληθυσμό σε ενότητα και επαγρύπνηση, ενώ η Αλγερία εξέφρασε την «πλήρη αλληλεγγύη και σταθερή υποστήριξή» της προς τον Νίγηρα.
Αυξάνεται η πίεση στη στρατιωτική κυβέρνηση
Η επίθεση στη βάση του αεροδρομίου ήταν η τρίτη μέσα στη χρονιά, μετά από δύο προηγούμενες επιθέσεις τζιχαντιστών.
Ο Heni Nsaibia, ανώτερος αναλυτής για τη Δυτική Αφρική στο Armed Conflict Location and Event Data, εκτίμησε ότι η επιδείνωση της ασφάλειας ενισχύει πλέον τις εντάσεις ακόμη και στους ίδιους τους στρατούς που κατέλαβαν την εξουσία επικαλούμενοι την ανάγκη αποκατάστασης της τάξης.
Πριν από το πραξικόπημα του 2023, ο Νίγηρας αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους δυτικούς εταίρους στην περιοχή για την αντιμετώπιση οργανώσεων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος.
Σήμερα, παρά τη βοήθεια του ρωσικού Africa Corps, οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας παραμένουν υπό έντονη πίεση σε πολλαπλά μέτωπα, ενώ οι επανειλημμένες επιθέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν προκαλέσει μεγάλες απώλειες στις τάξεις του στρατού.
