Σε εξέλιξη βρίσκεται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο ένα έργο που, αν ολοκληρωθεί όπως προβλέπεται, θα αλλάξει την καθημερινότητα εκατοντάδων φοιτητών. Πρόκειται για την πρώτη ιδιόκτητη φοιτητική εστία του ιδρύματος, σε μια περίοδο όπου η στέγη έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο ζήτημα για την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση.
Το έργο έχει προϋπολογισμό 13,58 εκατ. ευρώ και ορίζοντα παράδοσης την άνοιξη του 2027. Στο εργοτάξιο βρέθηκε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν να δείχνουν ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί περίπου το 42% των εργασιών.
Τι θα περιλαμβάνει η νέα εστία
Η φοιτητική εστία θα διαθέτει 196 κλίνες σε 96 δωμάτια. Από αυτά, τα 12 θα είναι πλήρως προσβάσιμα και ειδικά διαμορφωμένα για φοιτητές με αναπηρία, στοιχείο που δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμπερίληψη.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ακόμη κοινόχρηστες κουζίνες, χώροι συνάντησης και ψυχαγωγίας. Παράλληλα, θα ανακαινιστεί και το φοιτητικό εστιατόριο, το οποίο εξυπηρετεί περίπου 2.500 δικαιούχους δωρεάν σίτισης.
Η πίεση από το στεγαστικό
Η δημιουργία της εστίας έρχεται ενώ η φοιτητική στέγη παραμένει ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για το αν και πού θα σπουδάσει ένας νέος. Τα τελευταία χρόνια τα ενοίκια έχουν αυξηθεί αισθητά σε μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις, ιδιαίτερα στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και σε δημοφιλείς περιφερειακές πόλεις.
Στο κείμενο επισημαίνεται ότι η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η περιορισμένη προσφορά μικρών διαμερισμάτων και η ευρύτερη στεγαστική κρίση έχουν ανεβάσει σημαντικά το κόστος διαβίωσης για τους φοιτητές. Για πολλές οικογένειες, η επιλογή σχολής δεν κρίνεται πλέον μόνο από τις ακαδημαϊκές προτιμήσεις ή τις επιδόσεις, αλλά και από το αν μπορεί να καλυφθεί το κόστος διαμονής.
Δεν είναι λίγες, μάλιστα, οι περιπτώσεις όπου επιτυχόντες επιλέγουν να μην εγγραφούν στη σχολή τους ή να ζητήσουν μετεγγραφή, επειδή αδυνατούν να ανταποκριθούν οικονομικά στα έξοδα στέγασης.
Έργα φοιτητικών κατοικιών σε όλη τη χώρα
Η περίπτωση του Παντείου δεν είναι απομονωμένη. Τα τελευταία χρόνια υλοποιούνται ή σχεδιάζονται σημαντικά έργα φοιτητικών κατοικιών σε διάφορα πανεπιστήμια της χώρας, μεταξύ των οποίων το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.
Η νέα εστία εντάσσεται σε αυτή τη συνολικότερη προσπάθεια ενίσχυσης της φοιτητικής μέριμνας και έχει ξεχωριστό βάρος, καθώς αφορά ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια κοινωνικών και πολιτικών επιστημών της χώρας, το οποίο μέχρι σήμερα δεν διέθετε σύγχρονη ιδιόκτητη δομή φιλοξενίας.
Η σύγχρονη αντίληψη για τις πανεπιστημιακές εστίες δεν περιορίζεται πια στην παροχή ενός φθηνού δωματίου. Διεθνώς, οι φοιτητικές κατοικίες σχεδιάζονται ως χώροι που ενισχύουν την κοινωνικοποίηση, τη συνεργασία, την ψυχική ευεξία και την ακαδημαϊκή ένταξη των νέων.
Οι κοινόχρηστοι χώροι, οι κουζίνες, οι αίθουσες μελέτης και οι υποδομές προσβασιμότητας θεωρούνται πλέον βασικά στοιχεία μιας ολοκληρωμένης φοιτητικής εμπειρίας. Σε αυτή τη λογική φαίνεται να κινείται και το έργο του Παντείου, όπου η ανακαίνιση του κτιρίου συνδυάζεται με εκσυγχρονισμό των υποδομών και έμφαση στη συμπερίληψη.
Αν το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, η άνοιξη του 2027 θα σηματοδοτήσει την παράδοση της πρώτης ιδιόκτητης φοιτητικής εστίας του Παντείου. Το επόμενο ζητούμενο, ωστόσο, μένει να φανεί αν θα είναι η συνέχιση αντίστοιχων επενδύσεων, καθώς η ζήτηση για οικονομική φοιτητική στέγη εξακολουθεί να ξεπερνά κατά πολύ τη διαθέσιμη προσφορά.
Πάντως, όπως επισημαίνεται, οι πανεπιστημιακές εστίες λειτουργούν ως εργαλείο ισότητας στην πρόσβαση στην εκπαίδευση, επιτρέποντας σε περισσότερους νέους να σπουδάσουν χωρίς ο τόπος κατοικίας ή το οικογενειακό εισόδημα να καθορίζουν τις επιλογές τους.