Από τον Σεπτέμβριο του 2026, το International Baccalaureate Diploma Programme θα περάσει για πρώτη φορά σε 13 δημόσια λύκεια της χώρας. Η επιλογή δεν αφορά μόνο τους μαθητές που θα φοιτήσουν σε αυτά τα τμήματα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο το ελληνικό δημόσιο σχολείο αρχίζει να συνδέεται πιο άμεσα με διεθνείς εκπαιδευτικές διαδρομές.
Για δεκαετίες, το IB ήταν στην Ελλάδα υπόθεση κυρίως της ιδιωτικής εκπαίδευσης. Τώρα, το ίδιο πρόγραμμα εισέρχεται σε Πρότυπα, Πειραματικά, Μουσικά και Καλλιτεχνικά σχολεία, με στόχο να λειτουργήσει ως μια εναλλακτική δημόσια διαδρομή για μαθητές που στοχεύουν σε σπουδές στο εξωτερικό.
Την ίδια ώρα, η συζήτηση δεν περιορίζεται στο ποια σχολεία θα το εφαρμόσουν. Το ερώτημα που ανοίγει είναι πιο ευρύ: τι αλλάζει για τη μαθησιακή κουλτούρα, για την πρόσβαση, αλλά και για τη σχέση του IB με τις Πανελλαδικές και τα ελληνικά πανεπιστήμια.
Πώς φτάνει το διεθνές απολυτήριο στο δημόσιο σχολείο
Η εφαρμογή του προγράμματος δεν αρχίζει απλώς με το πρώτο κουδούνι του Σεπτεμβρίου. Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής συνεργάζεται εδώ και μήνες με τον διεθνή οργανισμό του International Baccalaureate, έχουν επιλεγεί οι συντονιστές στα σχολεία και οργανώνονται διαδοχικές επιμορφώσεις για τους εκπαιδευτικούς από πιστοποιημένους εκπαιδευτές.
Κάθε σχολική μονάδα περνά επίσης από διαδικασία πιστοποίησης πριν αποκτήσει την ιδιότητα του IB World School. Στον έλεγχο εξετάζονται η διοικητική λειτουργία, η φιλοσοφία του σχολείου, οι βιβλιοθήκες, τα εργαστήρια, οι μέθοδοι διδασκαλίας και η ακαδημαϊκή ακεραιότητα. Με άλλα λόγια, δεν πιστοποιείται μόνο ένα πρόγραμμα, αλλά ολόκληρη η εκπαιδευτική κουλτούρα.
Τα 13 δημόσια λύκεια που ξεκινούν την εφαρμογή
Σύμφωνα με τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις, από το σχολικό έτος 2026-2027 ιδρύονται τμήματα International Baccalaureate στις παρακάτω δημόσιες σχολικές μονάδες.
Αττική
Στην Αττική εντάσσονται ορισμένα από τα πιο αναγνωρίσιμα δημόσια λύκεια της χώρας: το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Βαρβακείου Σχολής, το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Αναβρύτων, το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ευαγγελικής Σχολής Νέας Σμύρνης, το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά και το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων.
Στο ίδιο γκρουπ βρίσκονται επίσης το Μουσικό Γενικό Λύκειο Παλλήνης, το Μουσικό Σχολείο Αθήνας και το Καλλιτεχνικό Σχολείο Γέρακα. Η σύνθεση αυτή δείχνει ότι το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στα κλασικά ακαδημαϊκά λύκεια, αλλά ανοίγει και σε σχολεία με καλλιτεχνικό ή μουσικό προσανατολισμό.
Θεσσαλονίκη
Στη Θεσσαλονίκη θα λειτουργήσουν τμήματα IB στο 1ο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης «Μανόλης Ανδρόνικος», στο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Πανεπιστημίου Μακεδονίας και στο Μουσικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Με αυτόν τον τρόπο, το νέο σχήμα αποκτά από νωρίς παρουσία και στη Βόρεια Ελλάδα.
Περιφέρεια
Εκτός των δύο μεγάλων αστικών κέντρων, το πρόγραμμα θα εφαρμοστεί και στο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου Κρήτης και στο Μουσικό Σχολείο Βόλου. Η γεωγραφική αυτή διασπορά δίνει στην πιλοτική φάση πιο ευρεία βάση από την αρχή.
Γιατί επιλέχθηκαν αυτά τα σχολεία
Η τελική επιλογή δείχνει ότι το Υπουργείο επένδυσε σε σχολεία με εμπειρία στην καινοτομία, στις διεθνείς συνεργασίες και στη διαχείριση απαιτητικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Επέλεξε επίσης μονάδες σε διαφορετικές περιοχές, ώστε η εφαρμογή να μην μείνει μόνο στην Αθήνα.
Η συμμετοχή μουσικών και καλλιτεχνικών σχολείων έχει ιδιαίτερο βάρος, αφού αποτυπώνει τη λογική του International Baccalaureate: η αριστεία δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με τα Μαθηματικά ή τη Φυσική, αλλά περιλαμβάνει και τη δημιουργικότητα, την αισθητική καλλιέργεια και την κοινωνική συμμετοχή.
Πώς διαφέρει από το ελληνικό λύκειο
Το ελληνικό λύκειο παραμένει σε μεγάλο βαθμό προσανατολισμένο στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Η ύλη οργανώνεται γύρω από την εξεταστέα γνώση και η τελική κρίση εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την επίδοση σε τέσσερα γραπτά δοκίμια.
Στο IB, αντίθετα, η αξιολόγηση είναι συνεχής και διαρκεί δύο χρόνια. Ο μαθητής κρίνεται για το πώς σκέφτεται, αν μπορεί να οργανώσει ερευνητική εργασία, να τεκμηριώσει επιχειρήματα, να συνεργαστεί, να παρουσιάσει δημόσια τη δουλειά του και να αναλάβει κοινωνικές πρωτοβουλίες. Η λογική του προγράμματος μοιάζει περισσότερο με αυτή ενός σύγχρονου πανεπιστημίου παρά ενός παραδοσιακού λυκείου.
«Αν το παιδί μου έχει τη δυνατότητα να φοιτήσει σε ένα δημόσιο σχολείο που προσφέρει International Baccalaureate, πρέπει να το επιλέξει; Ή είναι προτιμότερο να ακολουθήσει τον “κλασικό” δρόμο των Πανελλαδικών;»
Το δίλημμα αυτό, όπως ήδη συζητείται σε πολλές οικογένειες, δεν έχει μία απλή απάντηση. Τα δύο συστήματα διαφέρουν όχι μόνο στη γλώσσα διδασκαλίας ή στα μαθήματα, αλλά κυρίως στη φιλοσοφία τους.
Τι ισχύει για τις Πανελλαδικές και τα ελληνικά ΑΕΙ
Η φοίτηση στο International Baccalaureate δεν καταργεί τις Πανελλαδικές ούτε δίνει αυτόματα πρόσβαση στα δημόσια ελληνικά πανεπιστήμια. Η εισαγωγή στα ΑΕΙ εξακολουθεί να γίνεται μέσω του εθνικού συστήματος πρόσβασης, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.
Παράλληλα, με το ισχύον πλαίσιο το IB Diploma εξομοιώνεται με το Απολυτήριο Γενικού Λυκείου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι μαθητές των δημόσιων IB θα εξετάζονται και σε Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία και σε Ιστορία, ώστε να λαμβάνουν τίτλο ισότιμο με το ελληνικό απολυτήριο.
Νομικά, ένας μαθητής του IB μπορεί να συμμετάσχει και στις Πανελλαδικές εξετάσεις. Στην πράξη όμως η ταυτόχρονη προετοιμασία είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς το πρόγραμμα έχει διαφορετική ύλη και διαφορετική φιλοσοφία. Για τον ίδιο λόγο, οι περισσότεροι μαθητές του IB επιλέγουν ως κύριο στόχο πανεπιστήμια του εξωτερικού.
Ποιους μαθητές ευνοεί περισσότερο
Εκπαιδευτικοί με εμπειρία στο πρόγραμμα περιγράφουν έναν μαθητή που δεν στηρίζεται μόνο στην αποστήθιση, αλλά αγαπά τη γνώση, διαβάζει πέρα από το σχολικό βιβλίο, συνεργάζεται εύκολα και έχει αυτοπειθαρχία. Στο περιβάλλον του IB, η αναλυτική σκέψη, η δημιουργικότητα και η περιέργεια μπορούν να αναδειχθούν περισσότερο από την απλή αναπαραγωγή ύλης.
Το πρόγραμμα δεν θεωρείται ευκολότερο. Αντίθετα, απαιτεί σταθερή δουλειά επί δύο χρόνια, ενώ η σχολική διαδικασία πρέπει να καλύπτει μεγάλο μέρος της προετοιμασίας. Υπάρχουν βέβαια και ιδιαίτερα μαθήματα ή πρόσθετη βοήθεια, αλλά το σύστημα δεν στηρίζεται εξαρχής σε έναν παράλληλο μηχανισμό όπως το φροντιστήριο.
Για τα ελληνικά πανεπιστήμια, η εικόνα παραμένει σαφής: όποιος στοχεύει κυρίως σε ΑΕΙ στην Ελλάδα πρέπει να σχεδιάσει ανάλογα την πορεία του. Όποιος όμως κοιτάζει προς πανεπιστήμια του εξωτερικού, ειδικά σε Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ και άλλα ιδρύματα εξοικειωμένα με το IB, βρίσκει σε αυτό μια πιο ταιριαστή διαδρομή.
Οι επιφυλάξεις που συνοδεύουν την πρώτη φάση
Παρά τον θετικό συμβολισμό του εγχειρήματος, υπάρχουν και επιφυλάξεις μέσα στην εκπαιδευτική κοινότητα. Η πρώτη αφορά τη βιωσιμότητα, καθώς αρκετές μεταρρυθμίσεις ξεκινούν δυναμικά αλλά δυσκολεύονται να συνεχίσουν όταν αλλάζουν οι προτεραιότητες ή λήγει η αρχική χρηματοδότηση.
Δεύτερο ζήτημα είναι η στελέχωση. Το πρόγραμμα απαιτεί εκπαιδευτικούς με εξειδικευμένη επιμόρφωση, πολύ καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας και συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη. Η διατήρηση αυτού του ανθρώπινου δυναμικού θα κρίνει πολλά για τη συνέχεια.
Υπάρχει τέλος και ο προβληματισμός για την ισότιμη πρόσβαση. Αν και το IB θα παρέχεται χωρίς δίδακτρα στα δημόσια σχολεία, η πραγματική ισότητα δεν εξαρτάται μόνο από το κόστος, αλλά και από τη γλωσσική επάρκεια, τα πολιτιστικά ερεθίσματα και τη δυνατότητα κάθε οικογένειας να υποστηρίξει ένα τόσο απαιτητικό πρόγραμμα.
Ένα σχολείο που κοιτάζει προς το 2035
Το International Baccalaureate γεννήθηκε στη Γενεύη στα τέλη της δεκαετίας του 1960 με πιο περιορισμένο στόχο: να προσφέρει ένα κοινό πρόγραμμα για παιδιά διπλωματών, στελεχών διεθνών οργανισμών και οικογενειών που μετακινούνταν συχνά. Έκτοτε, το πρόγραμμα εξελίχθηκε σε έναν θεσμό που εφαρμόζεται σήμερα σε χιλιάδες σχολεία παγκοσμίως.
Η σημασία του σήμερα συνδέεται και με τον ρυθμό αλλαγής του κόσμου. Η ψηφιακή πληροφορία, η τεχνητή νοημοσύνη και η αυτοματοποίηση αλλάζουν τις δεξιότητες που χρειάζονται οι μαθητές: δεν αρκεί να γνωρίζουν πολλά, αλλά πρέπει να ξέρουν να αξιολογούν πηγές, να συνθέτουν δεδομένα, να συνεργάζονται και να λύνουν προβλήματα χωρίς προφανή απάντηση.
Σε αυτή τη λογική, το IB δίνει βάρος στην κριτική σκέψη, την ερευνητική ικανότητα, τη δημιουργικότητα, τη διαπολιτισμική κατανόηση, την κοινωνική υπευθυνότητα και τη δια βίου μάθηση. Είναι στοιχεία που, από τον Σεπτέμβριο του 2026, θα δοκιμαστούν για πρώτη φορά σε 13 δημόσια λύκεια της χώρας.
