Η αντιπαράθεση για τα F-35 δεν έμεινε στη συνηθισμένη πολιτική κόντρα. Μέσα σε λίγες ώρες, έφερε ξανά στο ίδιο κάδρο τη Νέα Δημοκρατία και τον Αλέξη Τσίπρα, με το θέμα να αποκτά χαρακτήρα μετωπικής σύγκρουσης ανάμεσα σε δύο πρόσωπα που φαίνεται να ξαναορίζουν το πολιτικό πεδίο.
Το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο από μια ανταλλαγή αιχμών για την εξωτερική πολιτική. Οι αναφορές στον Κυριάκο Μητσοτάκη, η απάντηση της κυβέρνησης και οι δημοσκοπικές ενδείξεις για τον ρόλο του πρώην πρωθυπουργού δείχνουν ότι η συζήτηση ξεπερνά την τρέχουσα επικαιρότητα και αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο θα στηθεί το επόμενο πολιτικό δίπολο.
Την ίδια ώρα, το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πόλους που ξαναδυναμώνουν τη μεταξύ τους σύγκρουση. Όσο η ΝΔ και ο Αλέξης Τσίπρας επανέρχονται στο κέντρο της αντιπαράθεσης, τόσο η μάχη για τη δεύτερη θέση γίνεται πιο κρίσιμη για το ποιος θα σταθεί απέναντι στον πρωθυπουργό στις εκλογές του 2027.
Το έναυσμα της σύγκρουσης γύρω από τα F-35
Η δημόσια αντιπαράθεση ξεκίνησε με αφορμή τα F-35 και την Τουρκία, όταν ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για «εθνική ήττα» που, όπως είπε, χρεώνεται προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Στο ίδιο πλαίσιο υποστήριξε ότι οι εξελίξεις δημιουργούν σοβαρή ανησυχία για την ευρωπαϊκή και την εθνική ασφάλεια.
Η αντίδραση του Γιώργου Γεραπετρίτη ήταν άμεση και ιδιαίτερα σκληρή. Ο υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι δεν υπάρχει μέχρι σήμερα καμία δέσμευση ή υπόσχεση προς την Άγκυρα για τα εξοπλιστικά της και κατηγόρησε τον Αλέξη Τσίπρα ότι ψεύδεται όταν λέει πως επί της δικής του κυβέρνησης η Τουρκία βρισκόταν εκτός του προγράμματος των F-35.
Η ΕΛ.Α.Σ. απάντησε ότι η διαδικασία αποβολής της Άγκυρας είχε αρχίσει νωρίτερα και ζήτησε από την κυβέρνηση να κάνει τον απολογισμό της δικής της εξωτερικής πολιτικής. Έτσι, το ζήτημα των F-35 δεν έμεινε σε ένα στενό διπλωματικό επίπεδο, αλλά μετατράπηκε σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης με φόντο την εθνική ασφάλεια και τα ελληνοτουρκικά.
Το μήνυμα του Μητσοτάκη από τη Βουλή
Το πολιτικό πλαίσιο το έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της Βουλής. Ο πρωθυπουργός μίλησε για «νέο μέτωπο αναμέτρησης με τον λαϊκισμό», επιμένοντας ότι επιστρέφει η λογική των απλοϊκών λύσεων σε σύνθετα προβλήματα.
Στην ίδια παρέμβαση στράφηκε και προς τον Νίκο Ανδρουλάκη, κατηγορώντας τον ότι μέσα σε τρία χρόνια «ανέστησε» πολιτικά πρόσωπα που δεν θα έπρεπε να έχουν σήμερα ουσιαστική παρουσία. Με τη φράση αυτή το Μέγαρο Μαξίμου έδειξε ότι ο Μητσοτάκης δεν θέλει απλώς να απαντήσει στην αντιπολίτευση, αλλά να ορίσει ο ίδιος το πεδίο της επόμενης αναμέτρησης.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο, η επαναφορά του Αλέξη Τσίπρα δεν παρουσιάζεται ως συμπτωματική. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως στοιχείο που μπορεί να ξαναφέρει στο προσκήνιο τα διλήμματα που έδωσαν στη ΝΔ πολιτικό πλεονέκτημα στις προηγούμενες εκλογές: σταθερότητα ή περιπέτεια, μεταρρυθμίσεις ή λαϊκισμός, σημερινή Ελλάδα ή επιστροφή στο 2015.
Οι δημοσκοπήσεις και η επιστροφή του παλιού αντιπάλου
Τη στιγμή που η πολιτική ένταση ανεβαίνει, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν επίσης έναν Αλέξη Τσίπρα που εδραιώνεται ως δεύτερος. Η τελευταία της Pulse, που παρουσιάστηκε στον ΣΚΑΪ, καταγράφει τη ΝΔ στο 30%, την ΕΛ.Α.Σ. στο 17% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,5%.
Στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται επίσης στο 30%, ο Αλέξης Τσίπρας στο 17% και ο Νίκος Ανδρουλάκης στο 7%. Τα στοιχεία αυτά τροφοδοτούν την εικόνα ότι το πολιτικό σκηνικό δεν οργανώνεται πλέον μόνο γύρω από το ΠΑΣΟΚ, αλλά και γύρω από έναν παλιό αντίπαλο που επανέρχεται με νέο ρόλο.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο Μητσοτάκης είχε πει πρόσφατα: «Δεν διαλέγω αντίπαλο. Ο ελληνικός λαός διάλεξε αντίπαλό μου στις εκλογές του 2023 τον κ. Τσίπρα». Η φράση αυτή πλέον λειτουργεί και ως πολιτικό στίγμα για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση προσεγγίζει τον πρώην πρωθυπουργό.
Οι αιχμές στελεχών της ΝΔ
Η πίεση προς τον Αλέξη Τσίπρα δεν ήρθε μόνο από τον πρωθυπουργό. Ο γραμματέας της ΝΔ, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, δήλωσε προ ημερών στην ΕΡΤ ότι «αντίπαλός μας είναι ο κύριος Τσίπρας και οι ιδέες της Αριστεράς», περιγράφοντάς τον ως βασικό πολιτικό αντίπαλο της ΝΔ στις επόμενες εκλογές.
Στην παρέμβασή του επανέφερε επίσης το δημοψήφισμα, τα capital controls και τη διακυβέρνηση του 2015, στοιχεία που η ΝΔ χρησιμοποιεί διαχρονικά για να συνδέει τον Αλέξη Τσίπρα με το πιο δύσκολο κεφάλαιο της τελευταίας δεκαετίας.
Ο Παύλος Μαρινάκης προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, λέγοντας στο vidcast του Newsbomb ότι ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί «πράγματι να αποτελέσει τον άλλο πόλο» και ότι εκφράζει καλύτερα από τους υπόλοιπους «το μέτωπο των εύκολων υποσχέσεων».
Στο ίδιο μοτίβο κινήθηκε και ο Κωστής Χατζηδάκης. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να παίξει στο γήπεδο του Τσίπρα, αλλά βρίσκεται «εκτός έδρας» και κινδυνεύει να το ξεπεράσει «ο αυθεντικός» εκφραστής της άκρατης παροχολογίας.
Η σκληρή κόντρα για την «εντιμότητα»
Πέρα από τα F-35 και τη σύγκρουση γύρω από τον λαϊκισμό, στο επίκεντρο βρίσκεται και η εικόνα του Αλέξη Τσίπρα ως «έντιμου» πόλου. Η κυριακάτικη ανάλυση του «Πρώτου Θέματος» έδειχνε ότι η παρουσία του ως εναλλακτικού πόλου μπορεί να λειτουργήσει συσπειρωτικά για τη ΝΔ.
Σε αυτή τη γραμμή εντάσσεται και η πιο βαριά επίθεση που δέχθηκε ο πρώην πρωθυπουργός, όταν ο Άδωνις Γεωργιάδης διατύπωσε δημόσια την καταγγελία ότι ο Αλέξης Τσίπρας χρηματίστηκε για την ψήφιση των Ποινικών Κωδίκων του 2019. Η ΕΛ.Α.Σ. απέρριψε τις καταγγελίες ως «παλιές και έωλες».
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Παύλος Μαρινάκης επανέφερε το θέμα και ζήτησε από τον Αλέξη Τσίπρα να εξηγήσει γιατί η Βουλή παρέμεινε ανοιχτή για να ψηφιστούν οι νέοι Ποινικοί Κώδικες και ποιους εξυπηρέτησαν οι αλλαγές. Η αντιπαράθεση, επομένως, δεν περιορίζεται σε μια μόνο δημόσια δήλωση, αλλά διευρύνεται σε ζητήματα πολιτικής αξιοπιστίας και παλιών διακυβερνητικών επιλογών.
Ο Τσίπρας στο Περιστέρι και ο στόχος προς το Μαξίμου
Από την πλευρά του, ο Αλέξης Τσίπρας δεν άφησε αμφιβολία για το τι επιδιώκει. Στο Περιστέρι δήλωσε ότι, εφόσον οι πολίτες δώσουν στην ΕΛ.Α.Σ. την ευκαιρία, φιλοδοξεί να «κυβερνήσει τον τόπο».
Παράλληλα, προσωποποίησε τη σύγκρουση στον Κυριάκο Μητσοτάκη, υποστηρίζοντας ότι ο «αδωνισμός» δεν είναι μόνο η πολιτική συμπεριφορά ενός υπουργού, αλλά μια φιλοσοφία που έχει επιλέξει και ενορχηστρώσει ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Με αυτόν τον τρόπο, ο πρώην πρωθυπουργός επιδιώκει να παρουσιάσει τη δική του επιστροφή ως απάντηση στο σημερινό μοντέλο εξουσίας.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η σύγκρουση γύρω από τα F-35 θα μείνει μια στιγμιαία κορύφωση ή αν θα αποτελέσει το πρόπλασμα για μια πιο σταθερή αναμέτρηση ανάμεσα στη ΝΔ και τον Αλέξη Τσίπρα.
