Η σημερινή συνεδρίαση στη δίκη για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη κλείνει ένα πρώτο και ιδιαίτερα κομβικό στάδιο: εκείνο των ενστάσεων, των αιτημάτων, των αρνήσεων κατηγορίας και των αυτοτελών ισχυρισμών των κατηγορουμένων. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το αίτημα για αναβολή, μαζί με ζητήματα που αφορούν την ακυρότητα του κλητηρίου θεσπίσματος και τα προδικαστικά ερωτήματα προς το δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η επόμενη κίνηση ανήκει στην εισαγγελέα του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, η οποία αναμένεται να προτείνει επί των σχετικών αιτημάτων που έθεσαν οι συνήγοροι των κατηγορουμένων. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τη σημερινή διαδικασία, αλλά και το πώς θα συνυπάρξουν δύο δικογραφίες που συνδέονται με την ίδια σύμβαση και με διαφορετικό αντικείμενο έρευνας.
Το αίτημα αναβολής και το άρθρο 59
Το πιο κρίσιμο από τα αιτήματα είναι αυτό της αναβολής με βάση το άρθρο 59 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Οι συνήγοροι επικαλέστηκαν ειδικά την παράγραφο 1, η οποία προβλέπει ότι όταν η απόφαση σε ποινική δίκη εξαρτάται από άλλη υπόθεση για την οποία έχει ασκηθεί ποινική δίωξη, η πρώτη αναβάλλεται ώσπου να εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση στη δεύτερη.
Το αίτημα αυτό κατέθεσαν συνήγοροι υπεράσπισης κατηγορουμένων στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ, τα οποία είναι ταυτόχρονα κατηγορούμενα και στη δικογραφία που χειρίζεται το ελληνικό κλιμάκιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Εκεί η διερεύνηση συνδέεται με την υλοποίηση της σύμβασης 717.
Η σύμβαση 717 και η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η σύμβαση 717 αφορούσε την «Ανάταξη και Αναβάθμιση του συστήματος Σηματοδότησης- Τηλεδιοίκησης και Αντικατάστασης 70 Αλλαγών Τροχιάς σε Εντοπισμένα Τμήματα του Άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας (πλην τμήματος Τιθορέα – Δομοκός)».
Στην υπόθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας τα αδικήματα που διερευνώνται είναι οικονομικής φύσεως, καθώς το έργο ήταν συγχρηματοδοτούμενο με κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έρευνα, όπως αναφέρεται, είχε ξεκινήσει πριν από το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη.
Οι συνήγοροι υποστηρίζουν ότι τα δύο κατηγορητήρια είναι «ταυτόσημα» και ότι, αν τελικά υπάρξει παραπομπή σε δίκη και από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, υπάρχει κίνδυνος να διεξαχθούν δύο παράλληλες δίκες σε Αθήνα και Λάρισα με τα ίδια πραγματικά περιστατικά, τους ίδιους μάρτυρες και τους ίδιους πραγματογνώμονες.
Οι κατηγορίες για τα Τέμπη
Στη δικογραφία για το δυστύχημα στα Τέμπη κατηγορούνται συνολικά 36 πρώην και νυν στελέχη οργανισμών του ελληνικού σιδηρόδρομου, όπως ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, Hellenic Train, ΡΑΣ και το υπουργείο Μεταφορών. Από αυτούς, οι 33 κατηγορούνται για την επικίνδυνη παρέμβαση στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο, με πράξεις επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας.
Το αδίκημα, όπως περιγράφεται, συνδέεται με κοινό κίνδυνο για ξένα πράγματα και κίνδυνο για ανθρώπους και φέρεται να είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, τη βαριά σωματική βλάβη περισσότερων ανθρώπων και τη σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας, τελεσθείσα και κατ’ εξακολούθηση και από κοινού. Η προβλεπόμενη ποινή φτάνει μέχρι και την ισόβια κάθειρξη.
Για τους 16 κατηγορουμένους στελέχους της ΕΡΓΟΣΕ, η ποινική δίωξη ασκήθηκε τον Ιανουάριο του 2024 από την Εισαγγελία Εφετών Λάρισας, έπειτα από έρευνα του ειδικού εφέτη ανακριτή Σωτήρη Μπακαϊμη. Οι δικαστικές αρχές αποδίδουν παραλείψεις που αφορούν τη σύμβαση 717 και τις παρατάσεις που δόθηκαν για την υλοποίησή της.
Η συνέχεια της διαδικασίας στη Λάρισα
Μετά τη σημερινή συνεδρίαση απομένουν άλλες τρεις πριν από τη διακοπή του Αυγούστου. Η επόμενη δικάσιμος έχει οριστεί για τις 7 Σεπτεμβρίου, με τη διαδικασία να παραμένει σε φάση που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο θα συνεχιστεί η εκδίκαση.
Το επόμενο βήμα είναι να φανεί πώς θα τοποθετηθεί η εισαγγελέας στα αιτήματα της υπεράσπισης και αν θα γίνει δεκτή οποιαδήποτε διαδικαστική ρύθμιση που θα αλλάξει τον ρυθμό της δίκης.
