Η Περιφέρεια Αττικής και η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών έβαλαν σε εφαρμογή μια νέα κοινή πρωτοβουλία για την ενδοοικογενειακή βία, με την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης για το πρόγραμμα «(Σ)τα βήματα της πρόληψης». Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόληψη, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση μέσα από τις ενορίες, με στόχο να ενισχυθεί ένα δίκτυο που θα λειτουργεί πριν η βία κλιμακωθεί.
Η συμφωνία αφορά συνεργασία της Περιφέρειας με το Εκκλησιαστικό Ίδρυμα Νεότητας και Οικογένειας και χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από ίδιους πόρους της Περιφέρειας Αττικής. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 131.100 ευρώ, πλέον ΦΠΑ, ενώ η διάρκεια του προγράμματος είναι διετής.
Αυτό που δίνει ιδιαίτερο βάρος στην πρωτοβουλία είναι η επιλογή να αξιοποιηθούν οι ενοριακές κοινότητες ως σημείο επαφής με παιδιά, εφήβους και ενήλικες. Η λογική του σχεδίου είναι να στηριχθεί η πρωτογενής πρόληψη, συμπληρωματικά προς τις θεσμικές και κοινωνικές δομές που ήδη προστατεύουν και υποστηρίζουν τα θύματα.
Πιλοτική έναρξη σε 30 ενορίες
Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει πιλοτικά σε 30 ενορίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και στη συνέχεια προβλέπεται η επέκτασή του και σε άλλες. Παράλληλα, θα υλοποιηθούν στοχευμένες παρεμβάσεις σε μικρότερες ομάδες πληθυσμού, με τη συνεργασία φορέων της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Η δράση έρχεται να λειτουργήσει υποστηρικτικά προς τις δομές αντιμετώπισης της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας στο Λεκανοπέδιο, όπου οι μεγάλες πληθυσμιακές και κοινωνικές ανάγκες απαιτούν συνεχείς και πολυεπίπεδες παρεμβάσεις.
Εκπαίδευση στελεχών, υλικό και ψηφιακά εργαλεία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επιστημονική κατάρτιση των στελεχών και των εθελοντών συνεργατών του Εκκλησιαστικού Ιδρύματος Νεότητας και Οικογένειας. Στην εκπαίδευση θα συμμετάσχουν επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, κληρικοί, δάσκαλοι, καθηγητές, παιδαγωγοί και εθελοντές, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν κρίσιμες ενδείξεις βίας και να μεταφέρουν τεκμηριωμένα μηνύματα πρόληψης στις τοπικές κοινωνίες.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τον επιστημονικό και διοικητικό συντονισμό των δράσεων, τη δημιουργία εξειδικευμένης γνωσιακής βάσης για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας, τον σχεδιασμό και την παραγωγή έντυπου, ψηφιακού και οπτικοακουστικού υλικού, καθώς και την εκπαίδευση Ποιμαντικών Συμπαραστατών Πρόληψης. Προβλέπεται επίσης η επιμόρφωση εθελοντών και εθελοντριών εκπαιδευτικών και παιδαγωγών των ενοριών.
Στο πλαίσιο της γνωσιακής ενίσχυσης θα δημιουργηθεί βιβλιοθήκη αναφοράς με εξειδικευμένα βιβλία και επιστημονικά περιοδικά, μαζί με ψηφιακή βάση δεδομένων που θα συγκεντρώνει άρθρα, μελέτες, έρευνες και κείμενα επιστημόνων και επαγγελματιών του πεδίου. Επιπλέον, θα εκτυπωθεί πρακτικό εγχειρίδιο τσέπης σε 1.000 αντίτυπα για χρήση από κληρικούς και συνεργάτες τους.
Θα παραχθούν ακόμη 10.000 ενημερωτικά φυλλάδια για το ευρύ κοινό, αφίσες για τους πίνακες ανακοινώσεων των Ιερών Ναών, ραδιοφωνικά μηνύματα με διαφορετικούς κάθε φορά άξονες πρόληψης και ειδικό υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό για δράσεις στις ενορίες. Όλο το υλικό θα συγκεντρωθεί σε ειδική ψηφιακή υποσελίδα της «Πρωτοβουλίας για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας».
Εκδηλώσεις, ημερίδες και καλλιτεχνικές παρεμβάσεις
Στις πιλοτικές ενορίες θα οργανωθούν θεματικές εκδηλώσεις με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, τη Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών και τη Διεθνή Ημέρα της Οικογένειας. Το πρόγραμμα προβλέπει παρουσιάσεις, προβολές οπτικοακουστικού υλικού, εκθέσεις, δημιουργικούς διαγωνισμούς για παιδιά και εφήβους, βιωματικά παιχνίδια και κουίζ με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Στο ίδιο πλαίσιο θα πραγματοποιηθούν θεατρικές και καλλιτεχνικές δράσεις με αναφορά στον σεβασμό, την ισότητα, την ειρηνική συνύπαρξη και την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας. Προβλέπονται επίσης 15 ημερίδες σε διαφορετικές ενορίες, με πέντε να γίνονται τον πρώτο χρόνο και δέκα τον δεύτερο.
Οι ημερίδες θα επικεντρωθούν στον ρόλο της ενοριακής κοινότητας στην πρόληψη της βίας, στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και στην αλλαγή παγιωμένων αντιλήψεων και συμπεριφορών. Παράλληλα, θα διοργανωθούν δύο συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας με εμπειρογνώμονες, επιστήμονες και εκπροσώπους αρμόδιων φορέων, ώστε να εξεταστούν ειδικά ζητήματα και να αναδειχθούν καλές πρακτικές συνεργασίας.
Οι τοποθετήσεις Χαρδαλιά, Ιερωνύμου και π. Αντωνίου Καλλιγέρη
Ο Νίκος Χαρδαλιάς, αμέσως μετά την υπογραφή, μίλησε για μια συνεργασία που εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κοινωνικής προσφοράς με την Εκκλησία. Υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια Αττικής βρίσκεται σταθερά δίπλα στην προσπάθεια φροντίδας και αλληλεγγύης, σημειώνοντας πως η αξία της πρωτοβουλίας βρίσκεται στα «συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα» για όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
«Δεν μπορεί η πρόληψη να αποτελεί αποσπασματική παρέμβαση, ούτε να ξεκινά όταν η βία έχει ήδη εκδηλωθεί. Οφείλουμε να δρούμε από νωρίς, να αναγνωρίζουμε τα προειδοποιητικά σημάδια, να καταρρίπτουμε στερεότυπα και να καλλιεργούμε, ιδιαίτερα στα παιδιά και στους νέους, μια κουλτούρα σεβασμού, ισότητας και μηδενικής ανοχής απέναντι σε κάθε μορφή κακοποίησης».
Στη συνέχεια πρόσθεσε ότι η Περιφέρεια Αττικής ενώνει δυνάμεις για δράσεις με πραγματικό κοινωνικό αποτύπωμα και ευχαρίστησε τον Μακαριώτατο, τους Αγίους Πατέρες και τα στελέχη του Εκκλησιαστικού Ιδρύματος Νεότητας και Οικογένειας. Όπως είπε, «όταν γινόμαστε καλύτεροι ως άνθρωποι, μπορούμε να γινόμαστε καλύτεροι και ως δημόσιοι λειτουργοί».
Από την πλευρά του, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος Β΄ τόνισε ότι η Εκκλησία και η Τοπική Αυτοδιοίκηση απευθύνονται στον ίδιο άνθρωπο και στις ίδιες τοπικές κοινότητες. Επισήμανε ότι οι συνεργασίες φορέων και υπηρεσιών πολλαπλασιάζουν τη δυναμική των παρεμβάσεων και διευρύνουν το δίκτυο πρόληψης προς όφελος των πολιτών.
«Το πρόγραμμα αποτελεί καρπό της εμπειρίας που έχει αποκτήσει η “Πρωτοβουλία για την Πρόληψη της Ενδοοικογενειακής Βίας”, μέσα από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προηγούμενων δράσεων».
Ο π. Αντώνιος Καλλιγέρης, συντονιστής της Πρωτοβουλίας για την Πρόληψη της Ενδοοικογενειακής Βίας, μίλησε για μια σημαντική ενίσχυση του έργου που έχει ήδη αναπτυχθεί τα τελευταία έξι χρόνια. Όπως είπε, η συνεργασία είναι ταυτόχρονα ευκαιρία και ευθύνη, ενώ η πρόληψη συνδέεται για την Εκκλησία με την αλλαγή στάσεων ζωής και την ενδυνάμωση του ανθρώπου απέναντι στα κακοποιητικά φαινόμενα.
Την υπογραφή της σύμβασης παρακολούθησαν ο Αντιπεριφερειάρχης του Κεντρικού Τομέα Αθηνών Γεώργιος Βλάχος, η Ειδική Γραμματέας της Περιφέρειας Αττικής Έλενα Ράπτη, ο Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Εμμανουήλ Παπαμικρούλης, και ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Νεότητος και Οικογένειας, Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βενετσιάνος.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί πώς θα οργανωθεί η πρώτη φάση εφαρμογής στις 30 ενορίες και πώς θα αποτυπωθεί στην πράξη η συνεργασία Περιφέρειας και Εκκλησίας σε ένα πεδίο που απαιτεί σταθερή παρουσία και συντονισμό.
