Σε υψηλούς τόνους κινήθηκε η τοποθέτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, στη Βουλή κατά τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση. Από την αρχή της ομιλίας του έστρεψε τα βέλη του στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, βάζοντας στο κέντρο της αντιπαράθεσης όχι μόνο το κείμενο του Συντάγματος αλλά και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι θεσμοί.
Ο κ. Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η συζήτηση αφορά στην πράξη την κουλτούρα διακυβέρνησης της χώρας και κατηγόρησε την κυβέρνηση για επιθέσεις στις Ανεξάρτητες Αρχές, παρασκηνιακές παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη και καταστρατήγηση του Κανονισμού της Βουλής και του Συντάγματος.
Η ευθεία σύγκρουση για τους θεσμούς
Απευθυνόμενος προσωπικά στον πρωθυπουργό, έθεσε το ερώτημα ποιος εμφανίζεται ως ο συνεπής πόλος στο πεδίο της θεσμικής λειτουργίας. Με αναδρομή στο 2019, είπε ότι ο κ. Μητσοτάκης παρουσιάστηκε τότε ως θεματοφύλακας της αξιοπιστίας και της κανονικότητας, αλλά -κατά τον ίδιο- ακολούθησε πρακτικές «ίδιες και χειρότερες» από εκείνες των προκατόχων του.
Στο ίδιο ύφος, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ πέρασε και σε προσωπική επίθεση, λέγοντας:
«Θα μας κάνετε μαθήματα θεσμικότητας; Ποιος; Το αφεντικό που δεν έφαγε τη σφαίρα; Πείτε στον ανιψιό σας ότι το αφεντικό είναι ένα, ο ελληνικός λαός κι όχι εσείς, όσο κι αν προσπαθείτε».
Στη συνέχεια υποστήριξε ότι η κυβέρνηση ζητά συναίνεση για τη συνταγματική αναθεώρηση χωρίς να έχει διασφαλίσει τις προϋποθέσεις που τη δικαιολογούν. Όπως είπε, το ΠΑΣΟΚ δεν δίνει «λευκή επιταγή» και η συναίνεση προϋποθέτει αξιοπιστία, την οποία η κυβέρνηση -κατά την εκτίμησή του- έχει χάσει εδώ και καιρό.
Η επιλογή για την Προεδρία της Δημοκρατίας και το άρθρο 86
Ο κ. Ανδρουλάκης επέκτεινε την κριτική του στους χειρισμούς της κυβέρνησης σε κομβικά θεσμικά ζητήματα. Ανέφερε, μεταξύ άλλων, την επιλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και υποστήριξε ότι για πρώτη φορά στα κοινοβουλευτικά χρονικά ο πρωθυπουργός επέλεξε για τη θέση εν ενεργεία βουλευτή του.
Στρέφοντας το βλέμμα του στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, είπε ότι η κυβέρνηση δεν υιοθέτησε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
«Εδώ δεν ψηφίσατε αυτό που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Τον εθνικό δικαστή θα σεβαστείτε;»
, ανέφερε, κάνοντας λόγο για θεσμική ασέβεια.
Παράλληλα σχολίασε και την πρόταση για το ασυμβίβαστο βουλευτή και υπουργού, η οποία τελικά δεν συμπεριλήφθηκε στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας. Με σκωπτική διάθεση σημείωσε πως «μάλλον οι βουλευτές σας σάς έκαναν να σημάνετε ισπανική υποχώρηση».
Η δευτερολογία και η αναφορά στις υποκλοπές
Στη δευτερολογία του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επανήλθε με ακόμη πιο αιχμηρή διατύπωση, επιμένοντας ότι η άνοδος του κόμματός του στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης προέκυψε μέσω των πολιτικών διαδικασιών και όχι μέσα από θεσμικές εκτροπές.
Σε εκείνο το σημείο δήλωσε:
«Το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε στη θέση αξιωματικής αντιπολίτευσης χωρίς να οργανώσει εκτροπή. Ο Μητσοτάκης παραμένει πρωθυπουργός οργανώνοντας εκτροπές στη Βουλή και το Σύνταγμα».
Ως παράδειγμα έφερε τη μη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τις υποκλοπές, τονίζοντας ότι το κόμμα του δεν συμμετέχει σε «παιχνίδια παρασκηνίου» ούτε με τη διαπλοκή. Παράλληλα κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία πως μεταβάλλει τη στάση της ανάλογα με τις πολιτικές σκοπιμότητες.
Αναφερόμενος στη διαδικασία της αναθεώρησης, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση λέει άλλα και κάνει άλλα, ενώ έθεσε και το ζήτημα του χρόνου της ψηφοφορίας από την πρώτη Βουλή. Όπως είπε, αν σε αυτό το στάδιο εγκριθεί μια πρόταση, στη δεύτερη Βουλή δεν θα απαιτούνται 180 ψήφοι.
Κλείνοντας, ο κ. Ανδρουλάκης υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ θέλει να περάσει σε νέα εποχή ευρύτερων συναινέσεων της αντιπολίτευσης, χωρίς τον «εκβιασμό» των 150 στη δεύτερη Βουλή, όπως είπε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η σημερινή πρόταση της ΝΔ εξακολουθεί να δίνει τον τελικό λόγο στην πλειοψηφία.
Το επόμενο βήμα της διαδικασίας θα φανεί από τον τρόπο που θα κινηθούν τα κόμματα στη συνέχεια της αναθεώρησης, με το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζεται αποφασισμένο να κρατήσει σκληρή γραμμή απέναντι στις κυβερνητικές προτάσεις.