Με φόντο τη σφοδρή αντίδραση της αντιπολίτευσης και φορέων που μέχρι την τελευταία στιγμή ζητούσαν την απόσυρσή του, η Βουλή ενέκρινε χθες κατά πλειοψηφία το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ. Η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το αν η ρύθμιση ενισχύει ή αποδυναμώνει τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού, ενώ το ΠΑΣΟΚ έθεσε εξαρχής θέμα αντισυνταγματικότητας.
Η ψηφοφορία ήρθε σε μια στιγμή που, όπως υποστήριξαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, το θέμα των υδάτων συνδέεται και με τον χωρικό σχεδιασμό, αλλά και με τον τρόπο που το κράτος οργανώνει τους φορείς διαχείρισης του νερού. Από την πλευρά της κυβέρνησης, το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε ως το πρώτο βήμα για μια πιο συγκεντρωμένη δομή σε έναν τομέα που, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις από τη λειψυδρία.
Η ένσταση αντισυνταγματικότητας και η απόρριψή της
Με την έναρξη της συζήτησης στην Ολομέλεια, το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας για τα άρθρα 3, 4, 6 και 16 του σχεδίου νόμου. Η επιχειρηματολογία του βασίστηκε στο ότι οι διατάξεις προσκρούουν στο άρθρο 102 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, αλλά και στο άρθρο 25 για την αρχή της αναλογικότητας.
Η ένσταση στηρίχτηκε από όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, όμως απορρίφθηκε με τις ψήφους της πλειοψηφίας. Ο Σταύρος Παπασταύρου απέρριψε τις αιτιάσεις και αντέτεινε ότι το ΠΑΣΟΚ έχει εξελιχθεί σε κόμμα «οπισθοδρόμησης, στασιμότητας, αδράνειας, άρνησης σε όλα».
Οι αιχμές της αντιπολίτευσης για το νερό και τη διαδικασία
Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης διατύπωσε την πλήρη αντίθεση του ΠΑΣΟΚ στο νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων και τον χωρικό σχεδιασμό, δεσμευόμενος ότι μια μελλοντική κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ θα επαναφέρει τον έλεγχο του νερού στην κοινωνία, στους δήμους και στους παραγωγούς.
Ο εισηγητής του κόμματος επέκρινε και τον τρόπο με τον οποίο προχώρησε η νομοθέτηση, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση κατέθεσε το σχέδιο ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η δημόσια διαβούλευση για την εθνική στρατηγική για τα ύδατα. Κατά την εκτίμησή του, αυτό δείχνει ότι η διαδικασία ήταν «απολύτως προσχηματική και υποκριτική».
Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι απέκλεισε θεσμικούς φορείς, όπως η ΚΕΔΕ και η ΕΔΕΥΑ, μιλώντας για «φαστ τρακ» διαδικασία. Υποστήριξε επίσης ότι τα χρέη των ΔΕΥΑ αφέθηκαν να συσσωρευτούν σκόπιμα, ώστε να χρησιμοποιηθούν ως επιχείρημα πως το σημερινό μοντέλο διαχείρισης απέτυχε.
Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος συνέδεσε τις ρυθμίσεις με μια ευρύτερη κατεύθυνση της Ν.Δ., φέρνοντας ως παραδείγματα την πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση για διοίκηση στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης για παράταση της διοίκησης των μεγαλύτερων Πρωτοδικείων και την παρέμβαση του υπουργού που αλλάζει προϋποθέσεις σύγκλησης γενικής συνέλευσης για τους συμβολαιογράφους.
Ο Νίκος Καραθανασόπουλος από το ΚΚΕ μίλησε για επιτάχυνση της εμπορευματοποίησης των υδάτινων πόρων και υποστήριξε ότι η κυβέρνηση ευθυγραμμίζεται με τις κατευθύνσεις της Ε.Ε.
Η κυβερνητική απάντηση και το επιχείρημα της λειψυδρίας
Στο υπουργικό συμβούλιο, ο Κυρ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «πολύ σημαντική μεταρρύθμιση» και είπε ότι αποτελεί το πρώτο βήμα για να μπει τέλος σε «έναν αδιανόητο πολυκερματισμό σχετικά με τους φορείς διαχείρισης του νερού».
Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι όλη η λεκάνη της Μεσογείου βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του κινδύνου και ανέφερε πως η Ελλάδα κατατάσσεται 19η παγκοσμίως σε κίνδυνο λειψυδρίας και 2η, μετά την Κύπρο, στη νότια Ευρώπη με κριτήριο το «υδατικό στρες».
Με βάση όσα ειπώθηκαν στη Βουλή, το επόμενο βήμα θα κριθεί από το πώς θα εφαρμοστούν οι νέες αρμοδιότητες της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ και από το αν η αντιπολίτευση θα επανέλθει στο ζήτημα με νέα κοινοβουλευτική ή πολιτική πίεση.
