Το ΠΑΣΟΚ επανήλθε με σκληρή τοποθέτηση για τις τελευταίες κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο, βάζοντας στο επίκεντρο την ανακήρυξη «θαλάσσιων πάρκων» και ζητώντας πιο καθαρή ευρωπαϊκή στάση απέναντι στην Άγκυρα.
Στο ίδιο πλαίσιο, τα στελέχη του κόμματος Δημήτρης Μάντζος και Μανώλης Χριστοδουλάκης συνέδεσαν την τουρκική πρωτοβουλία με τις καθυστερήσεις της ελληνικής κυβέρνησης στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, υποστηρίζοντας ότι η αδράνεια αυτή έχει ήδη κόστος.
Η κριτική τους δεν περιορίστηκε στην Αθήνα. Το ΠΑΣΟΚ υποστήριξε επίσης ότι η υπόθεση αφορά άμεσα και την ΕΕ, καθώς το ζήτημα αγγίζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η κοινή δήλωση για το Αιγαίο
Με την ανακοίνωσή τους, οι δύο υπεύθυνοι του ΠΑΣΟΚ περιγράφουν την ανακήρυξη «θαλάσσιων πάρκων» από την Τουρκική Δημοκρατία σε δύο εκτεταμένες περιοχές του Αιγαίου ως παράνομη ενέργεια και ως προσπάθεια δημιουργίας νέων δεδομένων.
Όπως αναφέρουν, η κίνηση αυτή συγκρούεται με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, καθώς αγνοεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και την επήρεια των νησιών του Αιγαίου. Ταυτόχρονα, τη συνδέουν με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη βιοποικιλότητα και το θαλάσσιο φυσικό περιβάλλον.
Στην ίδια δήλωση σημειώνουν ότι η πρόσφατη εξέλιξη έρχεται σε συνέχεια της τουρκικής ανακοίνωσης «χωροταξικού σχεδιασμού» τον Ιούνιο του 2025 και, όπως λένε, αποτελεί αποτέλεσμα της πολυετούς καθυστέρησης της Ελλάδας να υποβάλει τον δικό της σχεδιασμό σύμφωνα με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ.
Οι Μάντζος και Χριστοδουλάκης υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη διαδικασία έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί ήδη από το 2021, βάσει του ν. 4001/2011, ενώ αναφέρουν πως η υλοποίησή της από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ξεκίνησε μόλις το 2025, μετά από καταδίκη της χώρας από το Δικαστήριο της ΕΕ.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να εκκρεμούν τα τέσσερα ειδικά χωροταξικά πλαίσια και επαναλαμβάνουν τη θέση του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής πως η καθυστέρηση αυτή αποβαίνει εις βάρος των εθνικών δικαιωμάτων και της υπεράσπισής τους απέναντι σε τουρκικές ενέργειες που χαρακτηρίζονται παράνομες.
Το μήνυμα για «ήρεμα νερά»
Στη συνέχεια, το ΠΑΣΟΚ συνδέει τη νέα ένταση με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και με την πρόσφατη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας της Τουρκίας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, κάνοντας λόγο για δυσμενές σκηνικό κλιμάκωσης.
Με βάση αυτή την ανάγνωση, το κόμμα καλεί την ελληνική κυβέρνηση να ασκήσει όλα τα δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και το δίκαιο της ΕΕ, αλλά και να αναδείξει την τουρκική προκλητικότητα στην ΕΕ και στη διεθνή κοινότητα.
«Ήρεμα νερά» θα έπρεπε να σημαίνουν αμοιβαία ειλικρίνεια και σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
Οποιαδήποτε άλλη συνθήκη συνιστά πρόσχημα και προκάλυμμα για τον τουρκικό αναθεωρητισμό».
Η ερώτηση των τεσσάρων ευρωβουλευτών προς την Κάγια Κάλας
Σε δεύτερο επίπεδο παρέμβασης, τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ κατέθεσαν σήμερα το πρωί γραπτή ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Κάγια Κάλας.
Υπογράφουν οι Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης, ζητώντας απάντηση για την προχθεσινή, όπως τη χαρακτηρίζουν, προκλητική απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να ανακηρύξει θαλάσσια πάρκα κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με την ερώτηση, δύο Προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύτηκαν στις 16 Αυγούστου όρισαν δύο δήθεν «εθνικά θαλάσσια πάρκα»: το πρώτο στην περιοχή μεταξύ Φέτιγιε και Κας, με αποτέλεσμα να αποκλείεται ολόκληρη η θαλάσσια περιοχή γύρω από το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου, και το δεύτερο στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου.
Οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι τα συγκεκριμένα πάρκα βασίζονται στο παράνομο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», δεν αναγνωρίζουν την επήρεια των ελληνικών νησιών Καστελλόριζου, Σαμοθράκης και Λήμνου, και εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα.
Στην ίδια λογική, σημειώνουν ότι οι περιοχές αυτές περιλαμβάνουν ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, ενώ σε ορισμένα σημεία αφορούν ακόμη και χωρικά ύδατα που, με βάση την UNCLOS, δικαιούνται τα ελληνικά νησιά στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η αναφορά στην UNESCO και οι αιχμές για τα «ήρεμα νερά»
Το κείμενο της ερώτησης συνδέει την τουρκική ενέργεια με την κατάθεση σχετικών χαρτών στην Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της UNESCO πέρσι τέτοια εποχή, αλλά και με νεότερες κινήσεις που, όπως αναφέρει, αμφισβητούν εκ νέου τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Με αυτό το σκεπτικό, οι τέσσερις ευρωβουλευτές θεωρούν ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» ακυρώνεται στην πράξη και ζητούν από την Κάγια Κάλας να εξηγήσει ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η ΕΕ για την έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας απέναντι στις μονομερείς και παράνομες ενέργειες της Τουρκίας.
Το ΠΑΣΟΚ, τέλος, σημειώνει ότι η σημερινή παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων προειδοποιήσεών του προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και την ελληνική κυβέρνηση. Στο επόμενο βήμα αναμένεται η απάντηση των ευρωπαϊκών θεσμών και η επίσημη τοποθέτηση της κυβέρνησης για τη νέα αυτή κλιμάκωση.
