Η Αθήνα αντιμετωπίζει τις νέες τουρκικές χαράξεις ως κάτι ευρύτερο από μια απλή ανακοίνωση για θαλάσσια πάρκα. Στο επίκεντρο βρίσκεται όχι μόνο το περιεχόμενο των διαταγμάτων, αλλά και το αν η Άγκυρα θα επιχειρήσει να μεταφέρει τη διαφωνία από τον χάρτη στο πεδίο.
Προς το παρόν, η ελληνική ανάγνωση είναι συγκρατημένη. Τα τουρκικά κείμενα αποτυπώνουν συντεταγμένες, χωρίς όμως να περιγράφουν συγκεκριμένους όρους εφαρμογής ή πρακτικούς περιορισμούς που να δείχνουν πώς θα υλοποιηθούν όσα ανακοινώθηκαν.
Αυτός ακριβώς ο γκρίζος χώρος είναι που κρατά την Αθήνα σε επιφυλακή. Ιδίως σε μια περίοδο όπου το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και οι επόμενες τουρκικές κινήσεις στη θάλασσα θεωρούνται τα πιο άμεσα πεδία δοκιμής.
Η ελληνική ανησυχία για το αν οι χαράξεις θα μείνουν μόνο στον χάρτη
Η βασική επιφύλαξη της ελληνικής πλευράς είναι σαφής: η Τουρκία μπορεί να επιχειρήσει σε δεύτερο χρόνο να δώσει πρακτικό περιεχόμενο στις ανακοινώσεις της. Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα μπορούσε να εμφανίσει πλοία επιτήρησης στις περιοχές που ενέταξε στα θαλάσσια πάρκα ή να αντιδράσει όταν ξαναρχίσουν οι έρευνες για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Αυτή η προοπτική θεωρείται το πιο άμεσο τεστ. Τα θαλάσσια πάρκα, τουλάχιστον για την ώρα, μπορούν να παραμείνουν μια μονομερής αποτύπωση στον χάρτη. Για το καλώδιο, όμως, απαιτούνται εργασίες στη θάλασσα και εκεί η κατάσταση αλλάζει.
Η διπλωματική απάντηση της Αθήνας μέσα στο επόμενο δεκαήμερο
Παράλληλα με την αποτίμηση των τουρκικών κινήσεων, προετοιμάζεται και η επίσημη ελληνική απάντηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στο επόμενο δεκαήμερο αναμένεται να ολοκληρωθεί ο κύκλος των ελληνικών ενεργειών, με διάβημα προς την Τουρκία και παρεμβάσεις στον ΟΗΕ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στόχος είναι να καταγραφούν έγκαιρα και θεσμικά οι ελληνικές θέσεις απέναντι στις τουρκικές χαράξεις, χωρίς η Αθήνα να επιλέξει σε αυτή τη φάση την όξυνση της αντιπαράθεσης.
Οι κινήσεις που, σύμφωνα με την Αθήνα, ενόχλησαν την Άγκυρα
Αρμόδιες πηγές συνδέουν την τουρκική αντίδραση με όσα προηγήθηκαν το τελευταίο διάστημα. Πρώτα ήρθαν τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, και στη συνέχεια εκτιμάται ότι η Άγκυρα θέλησε να απαντήσει γρήγορα, αποτυπώνοντας τις δικές της θέσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι ίδιες πηγές ξεχωρίζουν τρεις εξελίξεις που προκαλούν ιδιαίτερη ενόχληση στην Τουρκία. Η πρώτη είναι η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, η οποία απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Η δεύτερη αφορά τη Λιβύη και την προσπάθεια της Αθήνας να ανακόψει την τουρκική διείσδυση, ενισχύοντας ταυτόχρονα τα ελληνικά ερείσματα στη χώρα. Η τρίτη συνδέεται με την ενίσχυση της άμυνας των νησιών, με αιχμή την παρουσία των Patriot στην Κάρπαθο.
Τα δύο άκρα που επέλεξε η Άγκυρα και ο μεγάλος ενδιάμεσος χώρος
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στη γεωγραφία των τουρκικών επιλογών. Η Άγκυρα κινήθηκε στα δύο άκρα: στο βορειοανατολικό Αιγαίο, στην περιοχή Λήμνου και Σαμοθράκης, και στην Ανατολική Μεσόγειο, προς το Καστελόριζο.
Ανάμεσά τους μένει εκτός ένα μεγάλο θαλάσσιο τμήμα. Αυτό το κενό θεωρείται κρίσιμη παράμετρος, καθώς το ερώτημα είναι αν οι δύο επιλογές εξαντλούν τον τουρκικό σχεδιασμό ή αν αφήνουν περιθώριο για επόμενες κινήσεις σε περιοχές όπου βρίσκονται ελληνικά νησιωτικά συμπλέγματα.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει τουρκική ανακοίνωση που να προϊδεάζει για συνέχεια. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος ενδιάμεσος χώρος δεν περιλαμβάνεται στα διατάγματα παραμένει στοιχείο που η Αθήνα δεν αγνοεί.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου ως το πρώτο πραγματικό τεστ
Πιο άμεσο από τα υπόλοιπα ζητήματα είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Η είσοδος της γαλλικής Meridiam δίνει νέα ώθηση στο έργο και επαναφέρει στο προσκήνιο το δύσκολο θέμα των θαλάσσιων ερευνών που απαιτούνται για να προχωρήσει.
Εκεί βρίσκεται και ένα από τα επόμενα κρίσιμα σημεία. Οι εργασίες για το καλώδιο προϋποθέτουν την παρουσία ερευνητικών πλοίων σε περιοχές όπου στο παρελθόν έχει υπάρξει τουρκική αντίδραση. Αν οι έρευνες ξαναρχίσουν, θα φανεί στην πράξη πώς σκοπεύει να κινηθεί η Άγκυρα.
Η συμμετοχή της Meridiam προσθέτει και μια νέα διάσταση. Μια πιθανή τουρκική αντίδραση δεν θα αφορά πια μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά θα αγγίζει και τη γαλλική εταιρεία, μεταφέροντας στο έργο μια πρόσθετη γεωπολιτική βαρύτητα.
Το νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες που αναμένεται να αποκαλύψει τις προθέσεις
Στο τέλος της λίστας των επόμενων κινήσεων βρίσκεται και το τουρκικό νομοσχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες. Η πρώτη εκτίμηση στην Αθήνα είναι ότι θα κινηθεί σε σχετικά χαμηλούς τόνους και δεν θα περιλαμβάνει διατυπώσεις ικανές, από μόνες τους, να προκαλέσουν απότομη κλιμάκωση.
Αυτό, ωστόσο, θα φανεί όταν παρουσιαστεί το κείμενο. Τότε θα φανεί και αν επιχειρείται να ενσωματωθούν στοιχεία της «Γαλάζιας Πατρίδας», αλλά και αν το νομοσχέδιο δημιουργεί έδαφος για επόμενες κινήσεις της Άγκυρας.
