Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΚΚΕ Κώστα Παπαδάκη έφερε ξανά στο προσκήνιο το 13ωρο και το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τον χρόνο εργασίας. Η υπόθεση αφορά τόσο τον πρόσφατο ελληνικό νόμο όσο και το πώς η Κομισιόν περιγράφει τις ελάχιστες απαιτήσεις προστασίας των εργαζομένων.
Στην τοποθέτησή της η Επιτροπή αναφέρει ότι η οδηγία 2003/88 «επιτρέπει 13ωρη εργάσιμη ημέρα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται ο μέσος μέγιστος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας των 48 ωρών». Από εκεί και πέρα, ο Παπαδάκης και το ΚΚΕ απαντούν ότι η ίδια η Κομισιόν επιχειρεί να απομακρύνει από πάνω της τις ευθύνες για το εργασιακό πλαίσιο και να τις αποδώσει αποκλειστικά στις κυβερνήσεις.
Η αντιπαράθεση για το 13ωρο
Στην ανακοίνωσή του ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ σημειώνει ότι η Κομισιόν «επιχειρεί να αποποιηθεί τις τεράστιες ευθύνες που έχει, και να τις μεταβιβάσει αποκλειστικά, στις εξίσου συνένοχες κυβερνήσεις, όπως αυτή της ΝΔ σήμερα». Με την ίδια αφετηρία, η κριτική του ΚΚΕ συνδέει το 13ωρο με ό,τι χαρακτηρίζει εντατικοποίηση στους χώρους δουλειάς και με αυξημένο κίνδυνο για νέα εργοδοτικά ατυχήματα.
Το κόμμα υποστηρίζει επίσης ότι η Επιτροπή ομολογεί πως ο νόμος της κυβέρνησης της ΝΔ για το 13ωρο «έχει ως βάση τη δική της οδηγία». Στο κείμενο της ανακοίνωσης προστίθεται ότι οι οδηγίες της ΕΕ είναι, κατά την ίδια την περιγραφή τους, «ελάχιστες απαιτήσεις» και όχι πλήρη μέτρα και προδιαγραφές ασφάλειας στους χώρους δουλειάς.
Τι λέει η Κομισιόν για τις επιθεωρήσεις εργασίας
Στην απάντηση που δόθηκε διά της εκτελεστικής αντιπροέδρου της, Ροξάνα Μίντζατου, η Επιτροπή αναφέρει ότι δεν έχει θεσπίσει νόμο για την προώθηση εμπορευματοποιημένης επιθεώρησης εργασίας. Προσθέτει ότι η ευθύνη για τη μεταφορά των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο και για την επιβολή της εθνικής νομοθεσίας ανήκει στα κράτη μέλη.
Η ίδια απάντηση λέει επίσης ότι τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να αποφασίζουν για την οργάνωση των επιθεωρήσεων εργασίας, αλλά και για τη φύση, τη συχνότητα και τις διαδικασίες των ελέγχων. Παράλληλα, η Επιτροπή δηλώνει πως δεν έχει εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές που να ενθαρρύνουν την εκ των προτέρων ειδοποίηση επιθεώρησης ή την αυτοσυμμόρφωση.
Ο Παπαδάκης, ωστόσο, επισημαίνει ότι η Κομισιόν «κάνει πως δεν ξέρει» για τη σχετική πρόβλεψη του νέου νόμου της κυβέρνησης της ΝΔ και δεν την καταδικάζει. Στο ίδιο πνεύμα, το ΚΚΕ συνδέει τη ρύθμιση με τη συνολική κατεύθυνση της ΕΕ υπέρ της ανταγωνιστικότητας και της κερδοφορίας της μεγαλοεργοδοσίας.
Ένα ακόμη σημείο τριβής αφορά το καθεστώς των επιθεωρητών εργασίας. Ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ γράφει ότι η Επιτροπή αποφεύγει να απαντήσει αν οι νόμοι της ΝΔ 5297/2026 και της κυβέρνησης Τσίπρα 4512/2018 έρχονται σε αντίθεση με τις διατάξεις της 81ης Διεθνούς Συμβάσεως Εργασίας.
Σύμφωνα με το κείμενο της ερώτησης, η σύμβαση ορίζει ότι οι Επιθεωρήσεις Εργασίας πρέπει να είναι αποκλειστικά κρατικές υπηρεσίες και οι επιθεωρητές να εργάζονται με καθεστώς μονιμότητας ως ελάχιστο εχέγγυο για να επιτελούν το έργο τους. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, παραπέμπει στον ρόλο της SLIC, της Επιτροπής Ανώτερων Επιθεωρητών Εργασίας, η οποία υποστηρίζει την εφαρμογή και την επιβολή της νομοθεσίας της ΕΕ σε εθνικό επίπεδο.
Το γενικό πολιτικό μήνυμα του ΚΚΕ
Στο εκτενές κείμενο της ανακοίνωσης, ο Παπαδάκης και το ΚΚΕ συνδέουν την ευρωπαϊκή απάντηση με μια ευρύτερη πολιτική για την εργασία που, όπως λένε, οδηγεί σε «εργοδοτικά εγκλήματα-ατυχήματα». Αναφέρονται μάλιστα σε πρόσφατα περιστατικά σε Κόρινθο, Ασπρόπυργο, Βιολάντα, Ελληνικό, Αιγάλεω, Σίνδο και σε άλλες Βιομηχανικές Περιοχές.
Το κόμμα υποστηρίζει ακόμη ότι η Επιτροπή αφήνει περιθώριο στη μεγαλοεργοδοσία να «αξιολογεί όλους τους επαγγελματικούς κινδύνους και εφαρμόζοντας τα αναγκαία προληπτικά και προστατευτικά μέτρα», κάτι που, κατά το ΚΚΕ, δεν μπορεί να διασφαλίσει ουσιαστική προστασία. Στο ίδιο κείμενο απορρίπτεται η ιδέα ότι η σημερινή κατάσταση είναι μια ελληνική εξαίρεση και γίνεται κάλεσμα για αγωνιστική συμπόρευση εργαζομένων και λαϊκών στρωμάτων απέναντι σε ό,τι περιγράφεται ως αντεργατική πολιτική.
Μένει να φανεί πώς θα εξελιχθεί η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το 13ωρο, καθώς η απάντηση της Κομισιόν δίνει πλέον στο ΚΚΕ ένα ακόμη σημείο αναφοράς για την κριτική του απέναντι στο νέο εργασιακό πλαίσιο.
Η ερώτηση του ΚΚΕ και η απάντηση της Ροξάνα Μίντζατου
Στην ερώτηση της Ευρωβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ γινόταν λόγος για νόμο με τον οποίο, όπως υποστήριζαν οι συντάκτες της, προωθείται μια εμπορευματοποιημένη επιθεώρηση εργασίας πιο φιλική στη μεγαλοεργοδοσία και την ασυδοσία της. Η ερώτηση έθετε επίσης ζητήματα εκ των προτέρων ενημέρωσης της εργοδοσίας για ελέγχους, εμπλοκής ιδιωτών, αυτοσυμμόρφωσης και των συνεπειών της «ευελιξίας» στον χρόνο εργασίας.
Στην επίσημη απάντησή της η Επιτροπή επιμένει ότι η οδηγία-πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ και οι υπόλοιπες οδηγίες για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία θέτουν ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία των εργαζομένων. Υπογραμμίζει ακόμη ότι η 2003/88/ΕΚ περιλαμβάνει όριο 48 ωρών στον μέσο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, δικαίωμα σε διαλείμματα ανάπαυσης, ελάχιστη ημερήσια ανάπαυση 11 συναπτών ωρών, εβδομαδιαία ανάπαυση, ετήσια άδεια μετ’ αποδοχών και πρόσθετη προστασία για τους νυχτερινούς εργαζομένους.
Η ίδια απάντηση καταλήγει ότι η οδηγία επιτρέπει 13ωρη εργάσιμη ημέρα, αρκεί να τηρείται το όριο του μέσου μέγιστου εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας των 48 ωρών.
