Η αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Ελλάδα έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές τα τελευταία χρόνια. Από περίπου 1 GW εγκατεστημένης ισχύος πριν από δύο δεκαετίες, η χώρα διαθέτει σήμερα περίπου 18 GW, με περισσότερα από 100 GW σε διάφορα στάδια αδειοδότησης ή σχεδιασμού. Το νέο χωροταξικό πλαίσιο που εισάγεται στοχεύει να βάλει τάξη σε αυτή την εκρηκτική ανάπτυξη, εστιάζοντας στη χωροθέτηση και την προστασία ευαίσθητων περιοχών.
Η ανάγκη για ρύθμιση
Στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) αναγνωρίζουν ότι η συζήτηση δεν αφορά πλέον την ανάγκη για περισσότερες ΑΠΕ, αλλά το πού μπορούν να εγκατασταθούν χωρίς να προκαλούνται σοβαρές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συγκρούσεις. Οι τοπικές αντιδράσεις απέναντι σε αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα έχουν αυξηθεί, ιδίως σε τουριστικές περιοχές και νησιά, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για σαφέστερους κανόνες και περιορισμούς.
Αλλαγές στα φωτοβολταϊκά
Όσον αφορά τα φωτοβολταϊκά, το ΥΠΕΝ θεωρεί ότι η ηλιακή ενέργεια μπορεί να αναπτυχθεί ευκολότερα σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές, αποφεύγοντας ευαίσθητες ζώνες. Έτσι, προβλέπονται αποκλεισμοί σε περιοχές Natura, δασικές εκτάσεις, υγροτόπους και αρχαιολογικούς χώρους. Για πρώτη φορά, θεσπίζονται ανώτατα όρια κάλυψης ανά περιφερειακή ενότητα, περιορίζοντας την εγκατάσταση νέων έργων σε συγκεκριμένο ποσοστό της συνολικής έκτασης κάθε περιοχής.
Αυστηρότεροι κανόνες για τα αιολικά
Οι μεγαλύτερες αλλαγές αφορούν τα αιολικά πάρκα. Σύμφωνα με το σχέδιο, δεν θα επιτρέπεται η ανάπτυξη νέων έργων σε περιοχές με χαμηλή μέση ταχύτητα ανέμου, καθώς η περιβαλλοντική επιβάρυνση δεν δικαιολογείται από την ενεργειακή απόδοση. Επίσης, εισάγεται όριο υψομέτρου στα 1.200 μέτρα για την προστασία ευαίσθητων ορεινών οικοσυστημάτων, κάτι που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από φορείς της αγοράς.
Περιορισμοί στα μικρά νησιά
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στον νησιωτικό χώρο, όπου αλλάζει η φιλοσοφία ανάπτυξης των αιολικών πάρκων. Η νέα προσέγγιση περιορίζει την εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε μικρά ή τουριστικά νησιά, εστιάζοντας σε μεγαλύτερα νησιά όπως η Κρήτη και η Ρόδος.
Επιπτώσεις στην αγορά
Παρά τους νέους περιορισμούς, το ΥΠΕΝ διαβεβαιώνει ότι ώριμες επενδύσεις που έχουν προχωρήσει δεν θα ανατραπούν. Έργα που είναι ήδη σε λειτουργία ή έχουν εξασφαλίσει όρους σύνδεσης με το δίκτυο θα παραμείνουν εκτός των νέων περιορισμών. Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι η πράσινη μετάβαση συνεχίζεται, αλλά με διαφορετικούς όρους, εστιάζοντας σε πιο αυστηρή χωροθέτηση και μεγαλύτερη περιβαλλοντική προστασία.
