Η εκκλησιαστική περιουσία στην Ελλάδα, αξίας 15 δισ. ευρώ, επανέρχεται στο προσκήνιο καθώς οι τιμές ακινήτων αυξάνονται. Οι συνεχείς διαγωνισμοί για μισθώσεις και πωλήσεις ακινήτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη αναδεικνύουν ένα παλιό αλλά ανοιχτό ζήτημα: πόση είναι τελικά η περιουσία της Εκκλησίας και πόσο από αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί.
Η κατάσταση παραμένει θολή, καθώς η εκκλησιαστική περιουσία είναι κατακερματισμένη σε χιλιάδες νομικά πρόσωπα, με σημαντικό μέρος της να παραμένει αναξιοποίητο ή μπλοκαρισμένο σε δικαστικές εκκρεμότητες. Η πολυδιάσπαση αυτή δυσχεραίνει την αποτελεσματική διαχείριση και ελέγχει την αξιοποίηση της περιουσίας, γεγονός που έχει οδηγήσει σε φαινόμενα κακοδιαχείρισης.
Διαμάχες και ιστορικό
Οι διαμάχες γύρω από την εκκλησιαστική περιουσία είναι τόσο παλιές όσο και το ελληνικό κράτος. Η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου αναμένεται να προσφέρει μια σαφή εικόνα της εκκλησιαστικής περιουσίας, καθώς καθιστά υποχρεωτική τη δήλωση των ακινήτων. Παρά τις κινήσεις που γίνονται, η πραγματική αξία της περιουσίας παραμένει αβέβαιη.
Η σχέση με το κράτος
Η Εκκλησία έχει υποστεί απαλλοτριώσεις μεγάλων εκτάσεων γης, με αντάλλαγμα την υποχρέωση του κράτους να καλύπτει τη μισθοδοσία των κληρικών. Το ετήσιο κόστος της μισθοδοσίας υπολογίζεται σε 195 εκατ. ευρώ, με την ένταξη των μητροπολιτών στο μισθολόγιο του Δημοσίου να έχει γίνει το 1980.
Προσπάθειες αξιοποίησης
Η Εκκλησία έχει αναλάβει πρωτοβουλίες αξιοποίησης της περιουσίας της, όπως η δημιουργία της Εταιρείας Αξιοποίησης Εκκλησιαστικής Ακίνητης Περιουσίας το 2013, η οποία όμως δεν απέφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Σημαντικά ακίνητα, όπως το εκκλησιαστικό ορφανοτροφείο στη Βουλιαγμένη, παραμένουν σε αδράνεια λόγω νομικών και κοινωνικών αντιδράσεων.
Το μέλλον της εκκλησιαστικής περιουσίας
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επιδιώξει συνεργασία με την Εκκλησία για την αξιοποίηση της περιουσίας της, με στόχο την ενίσχυση του κοινωνικού έργου. Ωστόσο, η επιτυχία αυτών των προσπαθειών μένει να φανεί, καθώς οι προκλήσεις παραμένουν πολλές.
