Η επιστροφή στην εργασία δεν σημαίνει πάντα ότι το επίδομα ανεργίας της ΔΥΠΑ χάνεται οριστικά για κάποιον δικαιούχο. Αν ο εργαζόμενος μείνει ξανά άνεργος, μπορεί υπό προϋποθέσεις να ζητήσει εκ νέου την παροχή.
Το κρίσιμο σημείο, όμως, δεν είναι μόνο αν υπάρχει νέα ανεργία, αλλά αν ο ενδιαφερόμενος “χωρά” ακόμη μέσα στους κανόνες που θέτει η υπηρεσία. Στο επίκεντρο βρίσκονται το ιστορικό επιδότησης, τα ένσημα που έχουν συγκεντρωθεί και ο τρόπος με τον οποίο έληξε η τελευταία εργασιακή σχέση.
Γι’ αυτό και πριν από οποιαδήποτε νέα αίτηση, χρειάζεται έλεγχος των βασικών στοιχείων, ώστε να φανεί αν υπάρχει πραγματικό δικαίωμα επαναχορήγησης ή αν η αίτηση θα απορριφθεί από την αρχή.
Ο κανόνας των 400 ημερών στην τετραετία
Το πρώτο φίλτρο που εξετάζει η ΔΥΠΑ στις δεύτερες ή επόμενες αιτήσεις είναι ο λεγόμενος κανόνας των 400 ημερών. Η υπηρεσία κοιτάζει το ιστορικό του ανέργου για τα τέσσερα προηγούμενα χρόνια και αθροίζει όλες τις ημέρες τακτικής επιδότησης που έχουν δοθεί σε αυτό το διάστημα.
Η νομοθεσία ορίζει ότι μέσα στην τελευταία τετραετία ο δικαιούχος δεν μπορεί να λάβει συνολικά περισσότερες από 400 ημέρες τακτικής επιδότησης ανεργίας. Ο περιορισμός αυτός ισχύει ανεξάρτητα από το αν μετά την προηγούμενη επιδότηση υπήρξε εργασία για μεγάλο διάστημα ή αν συγκεντρώθηκαν νέα ένσημα.
Αν το όριο έχει ήδη εξαντληθεί, η νέα αίτηση δεν εγκρίνεται, ακόμη κι αν ο εργαζόμενος πληροί τις υπόλοιπες ασφαλιστικές προϋποθέσεις. Αντίθετα, όταν δεν έχει συμπληρωθεί το ανώτατο πλαφόν, η ΔΥΠΑ μπορεί να αναγνωρίσει νέα επιδότηση μόνο για το υπόλοιπο που απομένει μέχρι τις 400 ημέρες.
Έτσι, σε περίπτωση που κάποιος έχει λάβει για παράδειγμα 300 ημέρες στην τελευταία τετραετία, μπορεί να επιδοτηθεί ξανά μόνο για 100 ημέρες. Στην πράξη, ο έλεγχος του προηγούμενου ιστορικού είναι το πρώτο βήμα πριν από οποιαδήποτε νέα αίτηση.
Πόσα ένσημα ζητούνται και ποιο διάστημα μετρά
Αφού φανεί ότι δεν έχει ξεπεραστεί το όριο των 400 ημερών, η ΔΥΠΑ περνά στον έλεγχο της ασφαλιστικής προϋπόθεσης. Εκεί εξετάζονται οι ημέρες εργασίας που έχουν συγκεντρωθεί κατά το τελευταίο 14μηνο πριν από την απόλυση ή τη λήξη της σύμβασης.
Υπάρχει, ωστόσο, μια λεπτομέρεια που συχνά δημιουργεί λάθος εντύπωση: από τον υπολογισμό του 14μήνου εξαιρούνται οι δύο τελευταίοι μήνες πριν από τη λύση της εργασιακής σχέσης. Αυτό σημαίνει ότι οι ημέρες εργασίας μέσα σε αυτό το δίμηνο δεν προσμετρώνται στον έλεγχο των απαιτούμενων ενσήμων.
Για τους περισσότερους μισθωτούς απαιτούνται τουλάχιστον 125 ημέρες εργασίας στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Στους οικοδόμους, το όριο είναι χαμηλότερο και διαμορφώνεται στις 100 ημέρες εργασίας, με την προϋπόθεση ότι έχουν καταβληθεί οι προβλεπόμενες εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας.
Πότε αναγνωρίζεται το δικαίωμα και πότε όχι
Ακόμη και αν υπάρχουν αρκετά ένσημα και δεν έχει εξαντληθεί το πλαφόν της τετραετίας, η αίτηση δεν κρίνεται μόνο από αυτά. Η ΔΥΠΑ ελέγχει επίσης τον τρόπο με τον οποίο λύθηκε η εργασιακή σχέση.
Το τακτικό επίδομα ανεργίας καταβάλλεται όταν η εργασία λήγει λόγω απόλυσης ή με τη λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου. Αν ο εργαζόμενος φύγει με οικειοθελή παραίτηση, δεν θεμελιώνει δικαίωμα για τη συγκεκριμένη παροχή.
Παράλληλα, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να είναι ασφαλισμένος ως μισθωτός στον κλάδο ανεργίας της ΔΥΠΑ και να μην διατηρεί ενεργή επαγγελματική δραστηριότητα ως ελεύθερος επαγγελματίας ή αυτοαπασχολούμενος. Επίσης, πρέπει να έχει ολοκληρώσει την εγγραφή του στο Μητρώο Ανέργων και να διατηρεί την ιδιότητα του ανέργου τη στιγμή που υποβάλλει την αίτηση.
Ο έλεγχος πριν από την αίτηση
Πριν ξεκινήσει η διαδικασία, η ασφαλέστερη κίνηση είναι να γίνει πλήρης έλεγχος των ασφαλιστικών και επιδοματικών στοιχείων. Ειδική προσοχή χρειάζεται τόσο στον συνολικό αριθμό των ημερών επιδότησης της τελευταίας τετραετίας όσο και στα ένσημα που έχουν συγκεντρωθεί.
Τα ηλεκτρονικά εργαλεία της ΔΥΠΑ και του e-ΕΦΚΑ μπορούν να δώσουν στον ασφαλισμένο καθαρή εικόνα πριν από την υποβολή, μειώνοντας τον κίνδυνο απόρριψης ή καθυστέρησης. Με αυτόν τον τρόπο, ο άνεργος μπορεί να δει αν πληροί ήδη τις προϋποθέσεις ή αν χρειάζεται να συμπληρώσει επιπλέον χρόνο ασφάλισης.
Η επαναχορήγηση του επιδόματος δεν αποκλείεται για όσους έχουν λάβει παροχή στο παρελθόν. Όμως κάθε νέα αίτηση περνά από συγκεκριμένο έλεγχο, με βάση το ιστορικό επιδότησης, την ασφαλιστική εικόνα του εργαζομένου και τη λύση της τελευταίας εργασιακής σχέσης.
Μένει, λοιπόν, να φανεί αν ο ενδιαφερόμενος καλύπτει όλα τα κριτήρια πριν προχωρήσει στην αίτηση. Η προσεκτική προετοιμασία είναι το στοιχείο που μπορεί να αποτρέψει τα απρόοπτα και να βοηθήσει ώστε η διαδικασία να ολοκληρωθεί ομαλά.
