Υπάρχουν άνθρωποι που, όσο πιο έντονα προσπαθούν να εξηγήσουν τη θέση τους σε έναν καβγά, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους.
Και τότε συχνά έρχεται η αμηχανία: «Γιατί κλαίω;», «Μήπως είμαι υπερβολικά ευαίσθητος;», «Μήπως δεν μπορώ να διαχειριστώ τα συναισθήματά μου;».
Η πραγματικότητα, σύμφωνα με ψυχολογικές προσεγγίσεις, είναι πολύ διαφορετική. Το κλάμα κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη αδυναμίας. Μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός αντιδρά όταν η συναισθηματική ένταση ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο.
Όταν ο θυμός φέρνει δάκρυα
Το κλάμα έχει συνδεθεί στο μυαλό μας κυρίως με τη λύπη. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να εμφανιστεί σε μια μεγάλη γκάμα έντονων συναισθημάτων – από τον θυμό και την απογοήτευση μέχρι τον φόβο, τη ματαίωση ή την αίσθηση αδικίας.
Κατά τη διάρκεια ενός έντονου καβγά, μπορεί να αισθανόμαστε ότι ο άλλος δεν μας ακούει, ότι δεν μπορούμε να εκφράσουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε ή ότι η κατάσταση ξεφεύγει από τον έλεγχό μας.
Ο θυμός τότε δεν λειτουργεί μόνος του. Μπορεί να συνοδεύεται από απογοήτευση, στενοχώρια ή αίσθημα αδυναμίας. Όσο συσσωρεύονται αυτά τα συναισθήματα, τόσο αυξάνεται και η συνολική συναισθηματική φόρτιση.
Τα δάκρυα μπορεί να αποτελέσουν μια αυθόρμητη αντίδραση σε αυτή την ένταση – όχι επειδή κάποιος «χάνει» τον καβγά, αλλά επειδή το σώμα του προσπαθεί να διαχειριστεί ένα πολύ ισχυρό συναισθηματικό φορτίο.
Το σώμα μπαίνει σε κατάσταση συναγερμού
Ένας έντονος καβγάς δεν είναι μόνο μια ψυχολογική εμπειρία. Το σώμα αντιδρά επίσης.
Όταν αντιλαμβανόμαστε μια κατάσταση ως απειλητική ή εξαιρετικά στρεσογόνα, ενεργοποιούνται οι μηχανισμοί αντίδρασης στο στρες. Οι παλμοί μπορεί να αυξηθούν, η αναπνοή να αλλάξει και το σώμα να βρίσκεται σε μεγαλύτερη εγρήγορση.
Για ορισμένους ανθρώπους, η συσσωρευμένη ένταση εκφράζεται τελικά με δάκρυα.
Αυτό εξηγεί και γιατί κάποιος μπορεί να κλαίει από θυμό, ακόμη κι αν δεν αισθάνεται απαραίτητα λύπη. Τα δάκρυα δεν αντιστοιχούν πάντα σε ένα μόνο συναίσθημα.
Μπορεί να είναι το αποτέλεσμα πολλών συναισθημάτων που εκδηλώνονται ταυτόχρονα.
Δεν σημαίνει ότι είσαι αδύναμος
Το γεγονός ότι κάποιος κλαίει κατά τη διάρκεια μιας αντιπαράθεσης δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του ή ότι έχει λιγότερη αυτοπεποίθηση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα δάκρυα είναι απλώς μια ακούσια σωματική αντίδραση που δύσκολα ελέγχεται εκείνη τη στιγμή.
Αντί να προσπαθεί κάποιος να τα καταπιέσει με κάθε τρόπο, μπορεί να είναι πιο χρήσιμο να αναγνωρίσει τι ακριβώς αισθάνεται. Είναι θυμός; Απογοήτευση; Αδικία; Φόβος; Αίσθημα ότι δεν ακούγεται;
Η αναγνώριση του πραγματικού συναισθήματος μπορεί να βοηθήσει και στη διαχείρισή του.
Τι μπορείς να κάνεις όταν νιώθεις ότι «ανεβαίνει» η ένταση
Όταν μια συζήτηση φτάνει σε σημείο όπου τα συναισθήματα ξεχειλίζουν, η συνέχιση του καβγά δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή.
Μια σύντομη παύση μπορεί να βοηθήσει. Λίγες βαθιές και αργές αναπνοές, μερικά λεπτά μακριά από την ένταση ή η συμφωνία να συνεχιστεί η συζήτηση όταν και οι δύο πλευρές έχουν ηρεμήσει μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την εξέλιξη μιας σύγκρουσης.
Εξίσου σημαντική είναι η διεκδικητική επικοινωνία. Αντί για κατηγορίες και απόλυτες εκφράσεις, η προσπάθεια να περιγράψουμε τι αισθανόμαστε και τι χρειαζόμαστε μπορεί να μειώσει την ένταση.
Για παράδειγμα, το «αισθάνομαι ότι δεν με ακούς» μπορεί να ανοίξει έναν διαφορετικό διάλογο από το «ποτέ δεν με ακούς».
Τα δάκρυα δεν είναι ο εχθρός
Η προσπάθεια να καταπιέσουμε κάθε έντονο συναίσθημα δεν αποτελεί πάντα λύση. Το ζητούμενο δεν είναι να μην κλάψουμε ποτέ, αλλά να μάθουμε να κατανοούμε τι προκαλεί την αντίδρασή μας και να βρίσκουμε πιο υγιείς τρόπους έκφρασης.
Αν, ωστόσο, οι έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις είναι πολύ συχνές, προκαλούν σημαντική δυσφορία ή επηρεάζουν τις σχέσεις και την καθημερινότητα, η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση των βαθύτερων αιτιών.
Τελικά, το να δακρύζει κάποιος σε έναν καβγά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι «υπερευαίσθητος». Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι το σώμα του προσπαθεί να διαχειριστεί μια ένταση που εκείνη τη στιγμή έχει γίνει πολύ μεγάλη.
Τα δάκρυα δεν είναι πάντα σημάδι αδυναμίας. Μερικές φορές είναι ο τρόπος του οργανισμού να πει ότι χρειάζεται μια ανάσα.
