ΤΕΝΕΡΙΦΗ, Ισπανία (ΑΡ) — Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας προσπάθησε το Σάββατο να καθησυχάσει τους κατοίκους του ισπανικού νησιού, όπου αναμένεται η αποβίβαση των επιβατών του κρουαζιερόπλοιου με τα κρούσματα χανταϊού, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα: «Δεν πρόκειται για νέο COVID».
Το πλοίο MV Hondius, υπό σημαία Ολλανδίας και με περισσότερους από 140 επιβάτες και μέλη πληρώματος, κατευθύνεται προς τα Κανάρια Νησιά της Ισπανίας, στα ανοιχτά της Δυτικής Αφρικής, και αναμένεται στην Τενερίφη τα ξημερώματα της Κυριακής. Ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους έφτασε το Σάββατο στο νησί μαζί με την Ισπανίδα υπουργό Υγείας Μόνικα Γκαρσία και τον υπουργό Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, για τον συντονισμό της επιχείρησης αποβίβασης.
«Ξέρω πως ανησυχείτε. Όταν ακούτε τη λέξη "επιδημία" και βλέπετε ένα πλοίο να πλέει προς τις ακτές σας, ξυπνούν αναμνήσεις που κανείς μας δεν έχει ξεπεράσει πλήρως. Ο πόνος του 2020 είναι ακόμη αληθινός», ανέφερε ο Τέντρος. «Αλλά πρέπει να με ακούσετε καθαρά: αυτό δεν είναι νέο COVID. Ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία από τον χανταϊό παραμένει χαμηλός».
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, τις ισπανικές αρχές και την εταιρεία Oceanwide Expeditions, κανείς από τους επιβαίνοντες δεν εμφανίζει επί του παρόντος συμπτώματα. Ο χανταϊός μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια και μεταδίδεται κυρίως μέσω εισπνοής μολυσμένων υπολειμμάτων από περιττώματα τρωκτικών, ενώ η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπάνια. Ωστόσο, το στέλεχος Andes που εντοπίστηκε στο πλοίο ενδέχεται να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Τα συμπτώματα συνήθως εκδηλώνονται μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση. Έως σήμερα έχουν χάσει τη ζωή τους τρία άτομα, ενώ άλλοι πέντε επιβάτες που είχαν αποβιβαστεί νωρίτερα είναι μολυσμένοι.
Ανησυχία και αντιδράσεις στην Τενερίφη
Μέρος των κατοίκων εκφράζει φόβους, ενώ ορισμένοι Ισπανοί επιβάτες ανησυχούν για στιγματισμό. «Δεν μου αρέσει καθόλου αυτό. Γιατί έπρεπε να φέρουν εδώ ένα πλοίο από άλλη χώρα; Γιατί στα Κανάρια;», είπε ο 69χρονος Σιμόν Βιδάλ. Η 27χρονη Σαμάνθα Αγκουέρο, μετανάστρια από τη Βενεζουέλα, σχολίασε: «Νιώθουμε λίγο ανασφαλείς, δεν θεωρούμε ότι υπάρχουν 100% μέτρα ασφαλείας. Πρόκειται όμως για ιό και ζήσαμε ήδη μια πανδημία – πρέπει να δείξουμε και ενσυναίσθηση».
Υπό αυστηρά μέτρα η αποβίβαση
Όπως ανέφερε η υπουργός Γκαρσία, οι επιβάτες και μέρος του πληρώματος θα αποβιβαστούν «υπό συνθήκες μέγιστης ασφάλειας». Το πλοίο δεν θα προσδέσει στο λιμάνι, αλλά θα παραμείνει αγκυροβολημένο, με τη μεταφορά να γίνεται με μικρότερα σκάφη. Όλοι όσοι αποβιβαστούν θα ελέγχονται για συμπτώματα και θα απομακρύνονται από το πλοίο μόνο εφόσον η πτήση επαναπατρισμού τους έχει ήδη φτάσει στην Τενερίφη. Στο σκάφος βρίσκονται πολίτες από περισσότερες από 20 χώρες.
Σύμφωνα με τη διευθύντρια του Τμήματος Διαχείρισης Επιδημιών και Πανδημιών του ΠΟΥ, Μαρία Βαν Κερκόβε, οι αρχές στοχεύουν να ολοκληρώσουν τις πτήσεις απομάκρυνσης την Κυριακή και τη Δευτέρα. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συμφωνήσει να αποστείλουν αεροσκάφη για τους πολίτες τους, ενώ οι Αμερικανοί θα τεθούν σε καραντίνα σε ιατρική μονάδα στη Νεμπράσκα. Όλοι οι Ισπανοί επιβάτες θα μεταφερθούν σε νοσηλευτική δομή υπό καραντίνα. Σύμφωνα με την Oceanwide, στο πλοίο επιβαίνουν 13 Ισπανοί επιβάτες και ένας Ισπανός ναυτικός.
Όσοι αποβιβαστούν δεν θα παραλάβουν τις αποσκευές τους, παρά μόνο μια μικρή τσάντα με τα απολύτως απαραίτητα, κινητό, φορτιστή και ταξιδιωτικά έγγραφα. Μέρος του πληρώματος, καθώς και η σορός ενός επιβάτη που πέθανε εν πλω, θα παραμείνουν στο πλοίο, το οποίο θα συνεχίσει το ταξίδι του προς την Ολλανδία, όπου θα υποβληθεί σε απολύμανση.
Αεροσκάφος ιατρικής εκκένωσης σε ετοιμότητα
Σύμφωνα με επιστολή των Ολλανδών υπουργών Εξωτερικών και Υγείας προς το κοινοβούλιο, η Ισπανία ενεργοποίησε τον ευρωπαϊκό μηχανισμό πολιτικής προστασίας, ώστε να βρίσκεται σε ετοιμότητα ένα αεροσκάφος ιατρικής εκκένωσης εξοπλισμένο για μολυσματικές ασθένειες, σε περίπτωση που κάποιος επιβαίνων νοσήσει. Η ολλανδική κυβέρνηση θα συντονιστεί με τις ισπανικές αρχές και την εταιρεία για τον επαναπατρισμό των Ολλανδών επιβατών και μελών πληρώματος, εφόσον το επιτρέπουν οι ιατρικές συνθήκες και οι οδηγίες του ECDC. Όσοι δεν παρουσιάζουν συμπτώματα θα τεθούν σε εξάβδομη κατ' οίκον καραντίνα υπό τοπική ιατρική παρακολούθηση. Δεδομένου ότι το πλοίο φέρει ολλανδική σημαία, η Ολλανδία ενδέχεται να φιλοξενήσει προσωρινά και επιβάτες άλλων εθνικοτήτων.
Αναζήτηση επιβατών σε τέσσερις ηπείρους
Υγειονομικές αρχές σε τέσσερις ηπείρους ιχνηλατούν περισσότερους από είκοσι επιβάτες που είχαν αποβιβαστεί προτού εντοπιστεί η εστία, αλλά και άτομα που ίσως ήρθαν σε επαφή μαζί τους. Στις 24 Απριλίου –δύο σχεδόν εβδομάδες μετά τον πρώτο θάνατο εν πλω– πάνω από είκοσι άτομα από τουλάχιστον 12 χώρες είχαν αποβιβαστεί χωρίς ιχνηλάτηση επαφών. Το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα χανταϊού επιβεβαιώθηκε μόλις στις 2 Μαΐου.
Οι ολλανδικές αρχές παρακολουθούν επίσης τους επιβάτες πτήσης στην οποία είχε επιβιβαστεί για σύντομο διάστημα Ολλανδή επιβάτης του πλοίου, η οποία αργότερα κατέληξε από τον χανταϊό. Όπως δήλωσε στο AP ο εκπρόσωπος του ολλανδικού Εθνικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, Χάραλντ Βούχγκελ, τρεις επιβάτες της πτήσης που είχαν εμφανίσει συμπτώματα βρέθηκαν αρνητικοί στον ιό.
