Η νοτιοδυτική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις πιο βαριές πύρινες κρίσεις των τελευταίων ετών, καθώς οι μεγάλες πυρκαγιές σε Γαλλία και Ισπανία έχουν οδηγήσει σε μαζικές εκκενώσεις και σε εκτεταμένες καταστροφές. Πάνω από 375.000 άνθρωποι έχουν αφήσει τα σπίτια τους, ενώ οι αρχές προειδοποιούν ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες, που συνδέονται με την κλιματική κρίση, κάνουν το έργο της κατάσβεσης ακόμη δυσκολότερο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Γαλλία, όπου η μάχη με τις φλόγες δίνεται κυρίως στην περιφέρεια Ζιρόντ, κοντά στο Μπορντό. Εκεί η πυρκαγιά έχει ήδη κάψει περισσότερα από 420 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μια έκταση σχεδόν τέσσερις φορές μεγαλύτερη από το Παρίσι, και έχει προκαλέσει μια από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές που έχει γνωρίσει η χώρα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Περισσότεροι από 260.000 άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί στη Γαλλία, ενώ οι φλόγες έφτασαν μόλις 15 χιλιόμετρα από το Μπορντό. Οι αρχές δεν εξετάζουν προς το παρόν την εκκένωση της πόλης, όμως η εικόνα παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη.
Η νομάρχης της περιφέρειας Νέας Ακουιτανίας, Σοφί Μπροκά, περιέγραψε τη συμπεριφορά της φωτιάς ως εξαιρετικά απρόβλεπτη και τόνισε ότι πρόκειται για φαινόμενο που δεν έχει παρατηρηθεί ξανά στη Γαλλία. Ζήτησε επίσης από τους τουρίστες να αποφύγουν την περιοχή μέχρι να τεθεί η πυρκαγιά υπό έλεγχο.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Νιούνιες, είπε ότι η πυρκαγιά έγινε εκ νέου εξαιρετικά σφοδρή και απρόβλεπτη, δημιουργώντας ακόμη και τους δικούς της ανέμους, κάτι που επιτάχυνε την εξάπλωσή της προς τη μητροπολιτική περιοχή του Μπορντό.
Για την αντιμετώπιση της καταστροφής έχουν κινητοποιηθεί περίπου 2.500 πυροσβέστες, 1.500 στρατιωτικοί, 1.200 αστυνομικοί και εκατοντάδες εθελοντές.
Το σπάνιο φαινόμενο που δυσκολεύει την κατάσβεση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση της πυροσωρειτομελανίας, γνωστής στα αγγλικά ως pyrocumulonimbus, ενός καταιγιδοφόρου νέφους που σχηματίζεται από την έντονη θερμότητα της φωτιάς. Το φαινόμενο μπορεί να προκαλέσει ισχυρούς ανέμους, στροβιλισμούς και ακόμη και κεραυνούς, ενισχύοντας την ένταση και την απρόβλεπτη εξάπλωση των πυρκαγιών.
Σύμφωνα με τη Γαλλική Ομοσπονδία Πυροσβεστών, τέτοιο φαινόμενο δεν είχε καταγραφεί ποτέ μέχρι σήμερα στη χώρα.
Από την έναρξη της μεγάλης πυρκαγιάς έχουν τραυματιστεί 84 πυροσβέστες, εκ των οποίων οι δέκα χρειάστηκε να διακομιστούν σε νοσοκομεία. Παράλληλα, η γαλλική αστυνομία προχώρησε σε συλλήψεις πολιτών που παραβίασαν τα μέτρα ασφαλείας, ανάμεσά τους έναν άνδρα που κάπνιζε μέσα σε δασική περιοχή και δύο ακόμη που είχαν ανάψει μπάρμπεκιου.
Εκατοντάδες καμένα σπίτια και πίεση στον δήμο του Μπορντό
Η φωτιά έχει καταστρέψει τουλάχιστον 240 κατοικίες, ενώ χιλιάδες κάτοικοι φιλοξενούνται σε προσωρινά καταλύματα. Ένα μεγάλο εκθεσιακό κέντρο στο Μπορντό έχει μετατραπεί σε κέντρο υποδοχής εκτοπισμένων, με στέγη και βασικά είδη πρώτης ανάγκης για όσους αναγκάστηκαν να φύγουν.
Ο δήμαρχος του Μπορντό, Τομά Καζενάβ, ζήτησε από τη γαλλική κυβέρνηση οικονομικό σχέδιο στήριξης για την περιοχή, καθώς πολλές επιχειρήσεις και εργαζόμενοι έχουν διακόψει τη δραστηριότητά τους και ο τουρισμός έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα. Όπως σημείωσε, είναι αδύνατο να εκτιμηθεί πότε οι εκτοπισμένοι θα επιστρέψουν στα σπίτια τους, ενώ η κρίση μπορεί να κρατήσει αρκετές ημέρες ή και εβδομάδες.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κρίνει αν τα μέτωπα γύρω από το Μπορντό θα παραμείνουν υπό έλεγχο ή αν θα απαιτηθούν νέα μέτρα προστασίας για την πόλη και τις γύρω περιοχές.
Η πίεση μεγαλώνει και στην Ισπανία
Την ίδια ώρα, η Ισπανία αντιμετωπίζει επίσης μεγάλες καταστροφές από τις φωτιές, με περισσότερους από 116.000 ανθρώπους να εγκαταλείπουν τις κατοικίες τους και νέες εκκενώσεις να διατάσσονται στο Τολέδο και τη Βαλένθια.
Αν και τα μεγαλύτερα μέτωπα δυτικά της Μαδρίτης φαίνεται να τίθενται σταδιακά υπό έλεγχο, νέα μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε κοντά στη Βαλένθια και ανάγκασε περίπου 15.000 κατοίκους να απομακρυνθούν.
Οι τοπικές αρχές παραδέχθηκαν ότι η πυρκαγιά είχε ξεπεράσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες των δυνάμεων πυρόσβεσης, ενώ ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του όταν εγκλωβίστηκε στο όχημά του.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, χαρακτήρισε τις τελευταίες ώρες «ιδιαίτερα δύσκολες» και υπογράμμισε ότι ολόκληρη η Ιβηρική Χερσόνησος βιώνει πλέον με έντονο τρόπο τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Όπως είπε, οι ακραίες πυρκαγιές, οι ισχυρές καταιγίδες και οι έντονες χιονοπτώσεις είναι διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας κλιματικής πραγματικότητας.
Η μεγαλύτερη πυρκαγιά της σύγχρονης ιστορίας της Ισπανίας
Η μεγαλύτερη πυρκαγιά στην Ισπανία καταγράφηκε στην επαρχία Άβιλα, όπου κάηκαν περίπου 50.000 εκτάρια γης. Η υπουργός Περιβάλλοντος, Σάρα Άαγκεσεν, τη χαρακτήρισε ως τη μεγαλύτερη δασική πυρκαγιά της σύγχρονης ιστορίας της χώρας, ενώ η επικεφαλής της Πολιτικής Προστασίας μίλησε για «ένα τέρας» που καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμά του.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ισπανικού υπουργείου Περιβάλλοντος, από τις αρχές του 2026 έχουν ήδη εκδηλωθεί 32 μεγάλες πυρκαγιές, οι οποίες έχουν αποτεφρώσει περισσότερα από 152.000 εκτάρια γης, έναντι επτά μεγάλων πυρκαγιών και περίπου 24.000 καμένων εκταρίων την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
