Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την εικόνα μιας καθοριστικής συμφωνίας για τη Γάζα, όμως η ισραηλινή πλευρά φρόντισε λίγη ώρα αργότερα να χαμηλώσει τον πήχη. Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε για πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και όλων των ένοπλων οργανώσεων, ενώ το Ισραήλ ξεκαθάρισε ότι το κείμενο που έχει στα χέρια του δεν καλύπτει τις δικές του απαιτήσεις.
Η υπόθεση έχει σημασία γιατί αγγίζει ταυτόχρονα τρία κρίσιμα μέτωπα: τον αφοπλισμό, την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και το ποιος θα αναλάβει τη διοίκηση της Γάζας. Παρότι ακούγονται αναφορές σε πρόοδο, το βασικό ερώτημα παραμένει αν υπάρχει κοινή βάση για να εφαρμοστεί όσα περιγράφονται.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η αισιόδοξη αποτίμηση του Τραμπ, από την άλλη όμως οι επιφυλάξεις της Ιερουσαλήμ, που δείχνουν πως η διαδρομή προς την υλοποίηση δεν είναι ακόμη καθαρή. Στο μεταξύ, και η στάση της Χαμάς εμφανίζεται θετική με προϋποθέσεις, χωρίς να υπάρχει πλήρης επιβεβαίωση για δέσμευση στον απόλυτο αφοπλισμό.
Η ανάρτηση του Τραμπ και η «ιστορική συμφωνία»
Με ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε για «ιστορική συμφωνία» και τη χαρακτήρισε «μνημειώδες βήμα προς τη διαρκή ειρήνη και ασφάλεια».
Σύμφωνα με όσα έγραψε, το «Συμβούλιο Ειρήνης» κατέληξε σε συμφωνία για τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και όλων των άλλων ένοπλων οργανώσεων στη Γάζα. Ο ίδιος υποστήριξε ακόμη ότι αυτό αποτελεί «κρίσιμο βήμα» ώστε η Γάζα να περάσει σταδιακά σε νέα παλαιστινιακή κυβέρνηση, ενώ το Ισραήλ θα λάβει τις εγγυήσεις ασφάλειας που ζητά.
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι ο αφοπλισμός θα γίνει σε διαδοχικές φάσεις. Στο ίδιο πλαίσιο μίλησε για σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, ανάπτυξη Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης και δημιουργία νέας παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης. Ευχαρίστησε, τέλος, την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία για τη συμβολή τους στις διαπραγματεύσεις.
Η Χαμάς μιλά για θετική πρόταση, χωρίς καθαρή δέσμευση
Σύμφωνα με δύο ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους, τους οποίους επικαλείται ο δημοσιογράφος του Axios Μπαράκ Ραβίντ, η Χαμάς αποδέχθηκε τους βασικούς όρους της συμφωνίας για τον αφοπλισμό και την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας.
Την ίδια ώρα, στέλεχος της οργάνωσης δήλωσε στο Reuters ότι η Χαμάς κατέθεσε μια «θετική και καλή» πρόταση, χωρίς όμως να επιβεβαιώσει ότι δεσμεύεται σε πλήρη αφοπλισμό.
Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, η οργάνωση ζητεί πρώτα από το Ισραήλ να δεσμευθεί για τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων και αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Γάζα. Πηγές προσκείμενες στη Χαμάς αναφέρουν ακόμη ότι είναι διατεθειμένη να παραδώσει τον βαρύ οπλισμό της σε παλαιστινιακό θεσμό και όχι στο Ισραήλ, ενώ δεν έχει διευκρινιστεί τι θα γίνει με τα ελαφρά και ατομικά όπλα.
Γιατί το Ισραήλ θεωρεί ανεπαρκή την πρόταση
Η ισραηλινή κυβέρνηση δεν συμμερίζεται την αισιόδοξη αποτίμηση του Τραμπ. Ισραηλινός αξιωματούχος είπε ότι η πρόταση των 15 σημείων του «Συμβουλίου Ειρήνης» δεν ανταποκρίνεται στις πάγιες απαιτήσεις της Ιερουσαλήμ για πλήρη αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας.
Η ίδια πηγή σημείωσε ότι η πλήρης αποστρατιωτικοποίηση θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε διαδικασία αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων. Παράλληλα διευκρίνισε ότι οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις δεν πρόκειται να φύγουν από τη λεγόμενη «Κίτρινη Γραμμή» στη Γάζα πριν ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της Χαμάς και η αποστρατιωτικοποίηση του θύλακα.
Τι προβλέπει το σχέδιο για τη Γάζα
Σύμφωνα με πληροφορίες από τις διαπραγματεύσεις, η πρόταση προβλέπει ότι η Χαμάς θα παραδίδει σταδιακά τον οπλισμό της σε διάστημα περίπου οκτώ μηνών στην Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας. Ο φορέας αυτός, που θα απαρτίζεται από Παλαιστινίους τεχνοκράτες, θα αναλάβει τη διοίκηση του θύλακα υπό την εποπτεία του «Συμβουλίου Ειρήνης».
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης παράδοση των όπλων από τις υπόλοιπες ένοπλες οργανώσεις, καταστροφή των σηράγγων και των εγκαταστάσεων παραγωγής όπλων, καθώς και πρόγραμμα οικονομικών κινήτρων για όσους πολίτες παραδώσουν προσωπικό οπλισμό. Η λογική του κειμένου συνοψίζεται στην αρχή «μία αρχή, ένας νόμος, ένα όπλο», με μηχανισμό επαλήθευσης σε κάθε στάδιο εφαρμογής.
Μένει να φανεί αν οι σημερινές τοποθετήσεις θα οδηγήσουν σε κοινά αποδεκτό κείμενο ή αν οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές θα παραμείνουν καθοριστικές για την επόμενη φάση των συνομιλιών.
