Ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε χθες Κυριακή το μήνυμα ότι οι συνομιλίες με το Ιράν μπαίνουν ξανά σε τροχιά από σήμερα Δευτέρα, την ώρα που ο ίδιος υποχώρησε από την προηγούμενη απόφαση να αναβληθεί η επίθεση που ετοίμαζαν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, το ζητούμενο είναι να υπάρξει γρήγορα μια «συμφωνία».
Η κίνηση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής εκτόνωσης, χωρίς όμως να έχουν ξεκαθαριστεί τα βασικά: πού θα γίνουν οι διαπραγματεύσεις, πόσο θα διαρκέσουν και ποιοι θα κάτσουν στο τραπέζι. Το μόνο βέβαιο, προς το παρόν, είναι ότι η Τεχεράνη δεν έχει επιβεβαιώσει τις συνομιλίες.
Η δήλωση του Τραμπ από το προεδρικό αεροσκάφος
Μιλώντας στον Τύπο μέσα στο αεροσκάφος του, επιστρέφοντας από το Νιου Τζέρζι στην Ουάσιγκτον, ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν γνωρίζει τη σοβαρότητα της απειλής που είχε διαμορφωθεί.
«Φυσικά δεν θέλουν να υποστούν επίθεση. Γνώριζαν το εύρος της, διότι την έβλεπαν να παίρνει μορφή (…) Αυτό που θα κάνουμε τώρα είναι να τους μιλήσουμε, υπό μορφή διαπραγμάτευσης. Αυτή θα αρχίσει αύριο (σ.σ. σήμερα Δευτέρα) το απόγευμα».
Ο ίδιος δεν έδωσε κανένα πρόσθετο στοιχείο για τη διαδικασία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η εικόνα παραμένει ρευστή, παρότι ανακοίνωσε ρητά την έναρξη των επαφών.
Από την απειλή επίθεσης στην προοπτική συμφωνίας
Το Σάββατο, ο Τραμπ είχε κάνει πίσω από τις απειλές για μια μαζική στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν, την οποία ο ίδιος είχε περιγράψει ως τη μεγαλύτερη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε είχε υποστηρίξει ότι διαμορφώνεται πλέον το «περίγραμμα» μιας συμφωνίας.
Εξήγησε επίσης ότι δέχθηκε εκκλήσεις τόσο από την Τεχεράνη όσο και από συμμάχους των ΗΠΑ —μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ— να μην προχωρήσει στα σχεδιαζόμενα πλήγματα. «Όταν οι σύμμαχοι ζητούν να το αναβάλεις, πρέπει να δεις αν υπάρχει περιθώριο. Ο λόγος που το ζητούν είναι επειδή πιστεύουν ότι μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία», ανέφερε.
Κατά τον Αμερικανό πρόεδρο, μια ενδεχόμενη συμφωνία θα ξεκινήσει από τα Στενά του Ορμούζ και στη συνέχεια θα επεκταθεί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή, όπως είπε χαρακτηριστικά, στην «αποπυρηνικοποίηση» της χώρας.
Πρόσθεσε ακόμη ότι και ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε ταχθεί κατά των στρατιωτικών πληγμάτων, προειδοποιώντας για σοβαρές και απρόβλεπτες συνέπειες στην περιοχή.
«Θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών και μια γενικευμένη καταστροφή. Πολλά άσχημα πράγματα μπορούν να συμβούν».
Ο πόλεμος, η εύθραυστη αποκλιμάκωση και το αδιέξοδο στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με το χρονικό που περιέγραψε το ρεπορτάζ, ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αιφνιδιαστικά πλήγματα κατά του Ιράν. Έκτοτε ακολούθησαν κατά διαστήματα διπλωματικές προσπάθειες που έφεραν πρόσκαιρες περιόδους σχετικής αποκλιμάκωσης, πριν οι συγκρούσεις αναζωπυρωθούν ξανά.
Η προηγούμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η οποία προέβλεπε και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ —μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό— δεν απέδωσε. Τις τελευταίες εβδομάδες, οι δύο πλευρές επέστρεψαν στην ανταλλαγή επιθέσεων, κάτι που δείχνει ότι το περιθώριο για σταθερή αποκλιμάκωση παραμένει περιορισμένο.
Το επόμενο βήμα θα φανεί από το αν οι συνομιλίες που ανακοίνωσε ο Τραμπ πράγματι ξεκινήσουν σήμερα και αν θα υπάρξει κάποια επίσημη επιβεβαίωση από την Τεχεράνη ή τους μεσολαβητές.
