Το Ιράν ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με το Ομάν για νέα διαδρομή διέλευσης εμπορικών πλοίων από το Στενό του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή έρχεται στο πιο φορτισμένο σημείο της αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ, καθώς η θαλάσσια δίοδος παραμένει κεντρικό πεδίο πίεσης και ανησυχίας για τη ναυσιπλοΐα.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη στέλνει σαφές μήνυμα ότι η συμφωνία με τη Μούσκατ δεν αρκεί από μόνη της. Όπως υποστηρίζει, το αν θα ανοίξει ξανά το πέρασμα θα εξαρτηθεί από τις κινήσεις της Ουάσιγκτον, η οποία έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.
Η ρότα εγκρίθηκε, αλλά μένουν ανοιχτά τα κρίσιμα βήματα
Ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο IRNA, είπε ότι «οι γεωγραφικές συντεταγμένες της ρότας που προβλέπεται από τα δυο μέρη εγκρίθηκαν». Πρόσθεσε ότι το Ιράν και το Ομάν δουλεύουν πάνω σε μια «κοινή δήλωση», η οποία αναμένεται να δημοσιοποιηθεί προσεχώς.
Ωστόσο, ο ίδιος έθεσε ρητή επιφύλαξη, σημειώνοντας πως η διαδικασία μπορεί να εμποδιστεί αν υπάρξει επέμβαση από «τρία μέρη που (...) θα εμποδίσουν τη διαδικασία».
Το κλείσιμο του περάσματος και η αμερικανική πίεση
Το Ιράν έκλεισε ξανά το στενό αφότου ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες με τις ΗΠΑ, στις αρχές Ιουλίου. Είχε ήδη ανακοινώσει το κλείσιμο του περάσματος καίριας σημασίας όταν ξέσπασε ο πόλεμος, από το οποίο υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει επανειλημμένα ότι η Τεχεράνη θέλει συμφωνία για να ξανανοίξει το στενό και αυτή την εβδομάδα μίλησε για «καλές» συνομιλίες. Η ιρανική πλευρά, αντίθετα, διαψεύδει ότι συζητά με τις ΗΠΑ και επιμένει πως οι επαφές γίνονται με το Ομάν, ανάμεσα στο οποίο και το Ιράν βρίσκεται το στενό.
Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είπε χθες στο Fox News ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν γίνονται κατά τρόπο ακανόνιστο και ότι η κυβέρνηση Τραμπ βλέπει πότε πρόοδο και πότε οπισθοχωρήσεις. «Θα είναι περίπλοκο και θα πάρει χρόνο», δήλωσε, αποδίδοντας τις δυσκολίες στις διαιρέσεις της ιρανικής ηγεσίας.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι υπάρχουν αξιωματούχοι που θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά και άλλοι, όπως είπε, «ριζοσπάστες παλαβοί», που επιθυμούν να συνεχιστεί. «Πρώτον, οι Ιρανοί είναι τύποι εξαιρετικά δύσκολοι. Δεύτερον, το σύστημά τους είναι κατακερματισμένο», ανέφερε.
Απειλές, αποκλεισμοί και οι κίνδυνοι στη ναυσιπλοΐα
Ο κ. Μπαγαεΐ σημείωσε επίσης ότι, ακόμη κι αν υπάρξει διμερής συμφωνία, αυτό δεν σημαίνει πως το πέρασμα θα γίνει ασφαλές. Κατά την ιρανική θέση, παραμένουν «παράγοντες» που δεν επιτρέπουν να θεωρηθεί «ασφαλές» από την άλλη πλευρά, αυτή των ΗΠΑ.
Επικαλέστηκε τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο που, όπως είπε, επιβάλλεται από την Ουάσιγκτον σε αντίποινα για το κλείσιμο του στενού από την Τεχεράνη, καθώς και «άλλες επιθετικές και απειλητικές ενέργειες εναντίον του Ιράν και των συμφερόντων του».
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πει προχθές Τρίτη ότι είτε το στενό θα ξανανοίξει «πολύ σύντομα», είτε το Ιράν θα βομβαρδιστεί «πολύ δυνατά». Είχε επίσης διαβεβαιώσει πως η συμφωνία αναμενόταν εντός ωρών, ως το αργότερο σήμερα.
Το Ιράν, πάντως, διέψευσε ξανά ότι διεξάγει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον και ξεκαθάρισε ότι δεν επιθυμεί επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση. Σύμφωνα με την ιρανική θέση, τα πλοία που θέλουν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ μπορούν να ακολουθούν μόνο μία πορεία, κατά μήκος των ακτών της χώρας, ενώ η Τεχεράνη θέλει να διατηρήσει τον έλεγχο του περάσματος και να προχωρήσει στην επιβολή τελών, κάτι που απορρίπτουν η Ουάσιγκτον και άλλες χώρες ως αντίθετο προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Η δημιουργία εναλλακτικής διαδρομής από το Ομάν τον Ιούλιο προκάλεσε οργή στην Τεχεράνη και ακολούθησε σειρά επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων. Νωρίς το πρωί, ο πλοίαρχος πετρελαιοφόρου δεξαμενόπλοιου ενημέρωσε ότι ακούστηκαν δύο εκρήξεις καθώς το σκάφος του διέσχιζε το στενό του Ορμούζ, κοντά στα παράλια του σουλτανάτου, σύμφωνα με την UKMTO, τη βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας.
Το περιστατικό καταγράφηκε 9 ναυτικά μίλια (16 χιλιόμετρα) νοτιοανατολικά από την Κούμζαρ του Ομάν.
Στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου, το σιιτικό κίνημα ανταρτών Ανσαραλά της Υεμένης, γνωστό στη Δύση ως Χούθι, ανακοίνωσε χθες πως επιτέθηκε εναντίον δύο σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν. Η ενέργεια αυτή, όπως είπε, έγινε στο πλαίσιο του αποκλεισμού που έχει ανακοινώσει ότι επιβάλλει στα λιμάνια και στα πλοία του σουνιτικού βασιλείου με τις μεγαλύτερες εξαγωγές αργού στον κόσμο.
Μένει να φανεί αν η συμφωνία Ιράν-Ομάν θα μεταφραστεί σε πραγματική αποκλιμάκωση για τη ναυσιπλοΐα ή αν οι αντιπαραθέσεις με τις ΗΠΑ θα κρατήσουν το πέρασμα του Ορμούζ σε καθεστώς αβεβαιότητας.
