Οι ουρές σε ορισμένα από τα μεγαλύτερα αεροδρόμια της Ευρώπης έχουν μεγαλώσει αισθητά φέτος το καλοκαίρι, με τους μέγιστους χρόνους αναμονής να εμφανίζονται διπλάσιοι σε σχέση με πέρσι. Η εικόνα αυτή συνδέεται με την προβληματική εφαρμογή του νέου ηλεκτρονικού συστήματος συνοριακών ελέγχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα στοιχεία που παρουσίασαν οι Financial Times, με βάση δεδομένα της εταιρείας ταξιδιωτικών αναλύσεων Qsensor, δείχνουν ότι η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη σε Φρανκφούρτη, Μόναχο και Άμστερνταμ. Πρόκειται για τρεις από τους μεγαλύτερους αεροπορικούς κόμβους της Ευρώπης, όπου οι καθυστερήσεις καταγράφονται στις ώρες αιχμής.
Οι μεγαλύτερες αναμονές σε Φρανκφούρτη, Μόναχο και Άμστερνταμ
Στη Φρανκφούρτη, ο μέγιστος χρόνος αναμονής έφτασε τον Ιούλιο τα 120 λεπτά, από 60 λεπτά έναν χρόνο νωρίτερα, μέσα στην αυξημένη θερινή ταξιδιωτική κίνηση. Στο Μόναχο, οι μεγαλύτερες αναμονές αυξήθηκαν από τα 31 στα 60 λεπτά, ενώ στο αεροδρόμιο του Άμστερνταμ εκτοξεύθηκαν από τα 80 στα 120 λεπτά.
Οι επισημάνσεις του κλάδου δεν είναι καινούργιες. Οι ταξιδιωτικές εταιρείες είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι το νέο σύστημα θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις, επειδή ο σχεδιασμός του δεν έλαβε επαρκώς υπόψη τον κίνδυνο συμφόρησης στα σημεία ελέγχου.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα εισόδου και εξόδου
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε σε εφαρμογή τον Απρίλιο το Entry/Exit System (EES), το ηλεκτρονικό σύστημα εισόδου και εξόδου που αφορά ταξιδιώτες από το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες εκτός ΕΕ. Κατά την πρώτη τους άφιξη, οι επιβάτες πρέπει να καταχωρίζουν δακτυλικά αποτυπώματα, φωτογραφία και προσωπικά στοιχεία.
Σύμφωνα με την επίσημη λογική του μέτρου, το σύστημα σχεδιάστηκε για να ενισχύσει την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, καταγράφοντας ποιοι εισέρχονται και ποιοι εξέρχονται. Στόχος του είναι, μεταξύ άλλων, να βοηθά στον εντοπισμό όσων υπερβαίνουν τη νόμιμη διάρκεια παραμονής τους, αλλά και ατόμων που καταζητούνται για εγκλήματα.
Στην πράξη, όμως, η εφαρμογή του έχει συνοδευτεί από καθυστερήσεις, τεχνικά προβλήματα και δυσλειτουργίες στον απαραίτητο εξοπλισμό.
Οι αντιδράσεις των αεροπορικών και των αεροδρομίων
Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο'Λίρι, υποστήριξε ότι το σύστημα έχει σχεδιαστεί λάθος και ότι η διαδικασία θα έπρεπε να γίνεται διαδικτυακά. Σε επενδυτές τον περασμένο μήνα είπε χαρακτηριστικά:
«Μόνο οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν να εφεύρουν τέτοιες αηδίες»
, προσθέτοντας ότι η αεροπορική εταιρεία είχε εντοπίσει σημαντικές ουρές σε περίπου 15 αεροδρόμια.
Από τη Φρανκφούρτη, εκπρόσωπος του αεροδρομίου ανέφερε ότι οι νέοι συνοριακοί έλεγχοι έχουν προκαλέσει
«καθυστερήσεις στις αναχωρήσεις και περαιτέρω προβλήματα στη λειτουργία»
του αεροδρομίου.
Η Qsensor διευκρίνισε ότι τα στοιχεία της αποτυπώνουν τον χρόνο αναμονής σε συγκεκριμένα σημεία μέσα στην ημέρα και βασίζονται τόσο σε αναφορές επιβατών όσο και σε δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες. Ο ιδρυτής της εταιρείας, Όλιβερ Μάξφιλντ, είπε ότι όσο μεγαλώνουν οι αναμονές, αυξάνεται και η ανησυχία των Βρετανών και των Βορειοαμερικανών ταξιδιωτών για το πόση ώρα θα χρειαστεί να περιμένουν στην ουρά.
Στο Μόναχο, η αύξηση ήταν ορατή κυρίως για τους επιβάτες που περνούσαν από χειροκίνητο έλεγχο. Αυτό θεωρείται ένδειξη ότι οι εγγραφές στο EES συνέβαλαν στις καθυστερήσεις, καθώς οι αυτοματοποιημένες ουρές προορίζονται για επιβάτες από την ΕΕ που δεν χρειάζεται να εγγραφούν στο νέο σύστημα.
Προσωρινές εξαιρέσεις και αίτημα για παράταση
Για να περιορίσουν την πίεση, πολλά αεροδρόμια έχουν προσωρινά απενεργοποιήσει ορισμένες διαδικασίες του EES, όπως η μη συλλογή δακτυλικών αποτυπωμάτων στις ώρες αιχμής. Η ευελιξία αυτή προβλέπεται να λήξει τον Σεπτέμβριο.
Ωστόσο, οκτώ κράτη-μέλη της ΕΕ και η Ελβετία έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρατείνει την εφαρμογή των εξαιρέσεων. Η Κομισιόν, από την πλευρά της, λέει ότι βρίσκεται σε στενή και εποικοδομητική επικοινωνία με τα λίγα κράτη-μέλη όπου υπάρχουν προκλήσεις σε συγκεκριμένα σημεία διέλευσης των συνόρων.
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής ανέφερε επίσης ότι ο μέσος χρόνος εγγραφής στο EES είναι 70 δευτερόλεπτα και ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι επιπτώσεις για τους ταξιδιώτες από χώρες εκτός ΕΕ είναι περιορισμένες. Παράλληλα, η Επιτροπή τόνισε τα
«πολύ σαφή οφέλη για την ασφάλεια»
του συστήματος, σημειώνοντας ότι από την έναρξη λειτουργίας του έχουν καταγραφεί 160 εκατομμύρια είσοδοι και έξοδοι.
Η πίεση δεν έχει υποχωρήσει παντού
Ο διευθύνων σύμβουλος της British Airways, Σον Ντόιλ, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το νέο σύστημα έχει δημιουργήσει
«σημεία έντασης»
σε ορισμένα αεροδρόμια, αν και συνολικά δεν έχει επηρεάσει σημαντικά τις δραστηριότητες της εταιρείας.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της easyJet, Κέντον Τζάρβις, κάλεσε τα αεροδρόμια που δεν αξιοποιούν τις δυνατότητες προσωρινής χαλάρωσης των ελέγχων να δείξουν κοινή λογική.
«Χρησιμοποιήστε την κοινή λογική και μην αφήνετε τους ανθρώπους να στέκονται εκεί για τρεις ώρες»
, είπε.
Το επόμενο βήμα είναι να φανεί αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρατείνει τις παρεκκλίσεις μετά το καλοκαίρι, την ώρα που τα αεροδρόμια προσπαθούν να κρατήσουν χαμηλότερες τις ουρές και οι επιβάτες παραμένουν αντιμέτωποι με μεγάλες αναμονές.
