Η ολική έκλειψη ηλίου είναι το αστρονομικό γεγονός που ξεχωρίζει σήμερα, όμως για την Ελλάδα δεν θα είναι ορατή. Έτσι, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στις Περσείδες, που κορυφώνονται απόψε και αύριο το βράδυ.
Για όσους βρίσκονται μακριά από τα αστικά κέντρα, ειδικά σε νησιά ή σε περιοχές με χαμηλή φωτορρύπανση, η συγκυρία είναι από τις πιο κατάλληλες της χρονιάς για παρατήρηση μετεώρων. Το φαινόμενο είναι ήδη ενεργό από τις 17 Ιουλίου και θα διαρκέσει έως τις 24 Αυγούστου.
Το φετινό πλεονέκτημα είναι ότι η Νέα Σελήνη ανατέλλει στις 12 Αυγούστου, άρα το φεγγάρι δεν θα δυσκολέψει τη θέαση όσο σε άλλες χρονιές.
Οι νύχτες με τη μεγαλύτερη δραστηριότητα
Η κορύφωση τοποθετείται στις 12 και 13 Αυγούστου, με τις πιο δυνατές νύχτες να είναι η 12η προς 13η και η 13η προς 14η Αυγούστου. Στο μέγιστο της βροχής μετεωριτών, η προβλεπόμενη τιμή ανά ώρα φτάνει τους 150.
Στην πράξη, πεφταστέρια μπορούν να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή μετά τις 10 το βράδυ, όμως η δραστηριότητα ανεβαίνει μετά τα μεσάνυχτα. Η καλύτερη στιγμή είναι τα ξημερώματα, όταν ο Περσέας βρίσκεται ψηλότερα στον βόρειο ουρανό.
Για παρατηρητές στην Ελλάδα, ένα χρήσιμο χρονικό παράθυρο είναι από τις 00:30 έως τις 04:30, με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον να συγκεντρώνεται στο δεύτερο μισό της νύχτας.
Πού αποδίδει καλύτερα η παρατήρηση
Το βασικό ζητούμενο δεν είναι τόσο η γεωγραφική περιοχή όσο η έλλειψη τεχνητού φωτισμού. Από το κέντρο της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης θα φανούν μόνο οι πιο λαμπρές Περσείδες, επειδή η φωτορρύπανση κρύβει τα αμυδρά μετέωρα.
Καλή επιλογή θεωρούνται οι ορεινές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας, απομονωμένα σημεία στην Πελοπόννησο, την Ήπειρο και τη Μακεδονία, αλλά και νησιά μακριά από φωτισμένους οικισμούς.
Ιδανικός είναι ένας ανοιχτός χώρος με καθαρό ορίζοντα, μακριά από δρόμους, ξενοδοχεία, οικισμούς και άλλες πηγές φωτός. Η θάλασσα μπορεί επίσης να προσφέρει εξαιρετικά σκοτεινό ορίζοντα, αρκεί να αποφεύγονται τα φώτα από παραθαλάσσιους οικισμούς, λιμάνια ή πλοία.
Επειδή τα μετέωρα διασχίζουν οποιοδήποτε σημείο του ουρανού, βοηθά να έχει κανείς το μεγαλύτερο δυνατό οπτικό πεδίο.
Τι χρειάζεται και τι όχι
- Δεν χρειάζεται τηλεσκόπιο ή κιάλια. Το γυμνό μάτι είναι το καλύτερο «όργανο» για τις Περσείδες, αφού τα οπτικά βοηθήματα περιορίζουν το οπτικό πεδίο.
- Μετά την άφιξη στο σημείο παρατήρησης χρειάζονται περίπου 20 έως 30 λεπτά για να προσαρμοστούν τα μάτια στο σκοτάδι.
- Η φωτεινότητα του κινητού μειώνει την ευαισθησία των ματιών, γι’ αυτό καλό είναι να αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της θέασης.
- Ένα στρώμα, μια ξαπλώστρα ή μια κουβέρτα είναι πρακτικότερη επιλογή από την ορθοστασία, γιατί η ξαπλωμένη θέση διευκολύνει την παρατήρηση μεγαλύτερου τμήματος του ουρανού.
Τι είναι οι Περσείδες
Οι Περσείδες είναι βροχή διαττόντων, δηλαδή μετέωρα ή πεφταστέρια όπως είναι γνωστά στην παράδοση. Πρόκειται για μικρά κομμάτια, ακόμη και σε μορφή σκόνης, που αποτελούν απομεινάρια του κομήτη Σουίφτ-Τάτλ (109P/Swift-Tuttle).
Όταν αυτά τα σωματίδια μπαίνουν στην ατμόσφαιρα της Γης με πολύ μεγάλες ταχύτητες, καίγονται μέσα σε δευτερόλεπτα εξαιτίας της συμπίεσης της ατμόσφαιρας. Όσα είναι αρκετά μεγάλα ώστε να φτάσουν στην επιφάνεια της Γης ονομάζονται μετεωρίτες, ενώ όσα είναι τόσο λαμπρά που μοιάζουν να σχίζουν τον ουρανό λέγονται βολίδες (fireballs).
Η ονομασία Περσείδες προέρχεται από το γεγονός ότι το ακτινοβόλο σημείο τους προβάλλεται στον αστερισμό του Περσέα, δίνοντας την εντύπωση πως έρχονται από εκείνη την κατεύθυνση.
Ο Περσέας βρίσκεται στον βόρειο ουρανό και ανεβαίνει ψηλότερα όσο προχωρά η νύχτα. Για τον εντοπισμό του μπορεί να βοηθήσει μια εφαρμογή αστρονομικού χάρτη ή η αναζήτηση της Κασσιόπης, με το χαρακτηριστικό σχήμα «W», καθώς ο Περσέας βρίσκεται κοντά της.
Και η ευθυγράμμιση έξι πλανητών τα ξημερώματα της 13ης Αυγούστου
Το 48ωρο μεταξύ 12 και 13 Αυγούστου περιλαμβάνει και άλλα εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα: την έκλειψη ηλίου, τις Περσείδες, τη Νέα Σελήνη και μια ευθυγράμμιση έξι πλανητών.
Συγκεκριμένα, τα ξημερώματα της 13ης Αυγούστου, λίγο πριν από την ανατολή του Ηλίου, έξι πλανήτες θα βρεθούν στην ίδια περιοχή του ουρανού.
Ο Δίας, ο Ερμής, ο Άρης, ο Ουρανός, ο Κρόνος και ο Ποσειδώνας θα ευθυγραμμιστούν. Το φαινόμενο θα μπορεί να παρατηρηθεί εν μέρει με γυμνό μάτι, ενώ ορισμένοι από τους πλανήτες θα φαίνονται καλύτερα με τηλεσκόπιο ή κιάλια.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει πόσοι παρατηρητές θα εκμεταλλευτούν το ίδιο βράδυ και τις Περσείδες και τη σχετική πλανητική συνάντηση, εφόσον ο καιρός και ο ουρανός το επιτρέψουν.
