Η Κολομβία βρίσκεται σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της μετά τον ισχυρό σεισμό των 7,4 Ρίχτερ που χτύπησε τη χώρα τη Δευτέρα. Τα σωστικά συνεργεία συνεχίζουν να ψάχνουν επιζώντες μέσα στα ερείπια, την ώρα που ο αριθμός των θυμάτων και των αγνοουμένων ανεβαίνει και ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά.
Ο πιο πρόσφατος προσωρινός απολογισμός κάνει λόγο για τουλάχιστον 265 νεκρούς, σχεδόν 3.500 τραυματίες και 496 αγνοούμενους, σύμφωνα με τον πρόεδρο Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια. Την ίδια στιγμή, οι καταστροφές στο δυτικό τμήμα της χώρας αποδεικνύονται εκτεταμένες, με χιλιάδες κτίρια κατεστραμμένα και δεκάδες χιλιάδες οικογένειες να έχουν επηρεαστεί.
Κατεστραμμένες πόλεις και χιλιάδες πληγέντες
Η δόνηση χτύπησε ιδιαίτερα την Κάλι και την τουριστική «γη του καφέ», αφήνοντας πίσω της ισοπεδωμένα κτίρια, σπασμένους δρόμους και αυτοκίνητα που συνθλίφτηκαν. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, περίπου 11.000 κτίρια έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή μερικώς, ενώ περισσότερο από 25.800 οικογένειες έχουν πληγεί.
Ο πρόεδρος της λεγόμενης σκληρής δεξιάς ανακοίνωσε το νέο απολογισμό το βράδυ της Τετάρτης, σε συνέντευξη Τύπου στην Μπογοτά, επιμένοντας ότι η προτεραιότητα παραμένει ένας: να βρεθούν όσοι είναι ακόμη θαμμένοι κάτω από τα συντρίμμια.
«Οι προσπάθειές μας επικεντρώνονται στους αγνοούμενους».
Η εικόνα για τους αγνοούμενους παραμένει ασαφής. Επισήμως υπολογίζονται σε 496, όμως βάσεις δεδομένων που διαχειρίζονται οργανώσεις πολιτών ανεβάζουν τον αριθμό σε περισσότερους από 4.100.
Οι κρίσιμες ώρες στα ερείπια της Κάλι και της Περέιρα
Οι διασώστες εξακολουθούν να ερευνούν τα συντρίμμια στις πόλεις που επλήγησαν περισσότερο, ανάμεσά τους η Κάλι, η Περέιρα, η Μανισάλες και η Κιμπντό. Το παράθυρο για να βρεθούν άνθρωποι ζωντανοί στενεύει, καθώς οι ανθρωπιστικές οργανώσεις θεωρούν τις πρώτες 48 έως 72 ώρες μετά από έναν σεισμό καθοριστικές για τις επιχειρήσεις διάσωσης, αν και το όριο αυτό μπορεί να παραταθεί όταν οι εγκλωβισμένοι έχουν πρόσβαση σε νερό και τροφή.
Το απόγευμα της Τετάρτης, ο δήμαρχος της Κάλι, Αλεχάντρο Έντερ, είπε πως τα σωστικά συνεργεία εξακολουθούν να εντοπίζουν σημάδια ζωής κάτω από τα ερείπια.
«Οι επόμενες 20 ώρες είναι οι πιο κρίσιμες για να βρούμε και να διασώσουμε ανθρώπους ζωντανούς».
«Κάθε λεπτό είναι ζωτικής σημασίας».
Μέσα στην καταστροφή υπήρξαν και ορισμένες στιγμές ανακούφισης. Στην Περέιρα, αργά το βράδυ της Τρίτης, οι διασώστες ανέσυραν ζωντανή τη Ντανιέλα Λάργκο έπειτα από επιχείρηση που κράτησε 12 ώρες. Τα συνεργεία άνοιξαν ένα μικρό πέρασμα για να ελευθερώσουν το χέρι της, το οποίο είχε παγιδευτεί, ενώ γιατρός της χορήγησε ενδοφλέβια υγρά για να σταθεροποιηθεί η κατάστασή της όσο συνεχιζόταν η προσπάθεια.
Όταν τελικά βγήκε από τα ερείπια, τυλιγμένη με μια μπλε κουβέρτα, μεταφέρθηκε σε ασθενοφόρο. Πυροσβέστες αγκαλιάζονταν και οι πολίτες που παρακολουθούσαν ξέσπασαν σε χειροκροτήματα.
Λίγο αργότερα, όμως, στην ίδια πόλη καταγράφηκε και το αντίθετο αποτέλεσμα: ένας άνδρας ανασύρθηκε νεκρός από κτίριο, με τη σορό του καλυμμένη με λευκή κουβέρτα.
Καταφύγια, πάρκα και 130 μετασεισμοί
Στην περιοχή παραγωγής καφέ, μία από τις πιο βαριά πληγείσες, οι Αρχές έχουν μετατρέψει αθλητικές εγκαταστάσεις, σχολεία και άλλα δημόσια κτίρια σε προσωρινά καταφύγια για χιλιάδες εκτοπισμένους. Στην Περέιρα και την Κάλι, οικογένειες κοιμούνται ακόμη και σε πάρκα, άλλες φοβούνται νέους μετασεισμούς ή νέα κατάρρευση των ήδη πληγωμένων σπιτιών τους, ενώ αρκετοί δεν έχουν πια κατοικία για να επιστρέψουν.
Η Γεωλογική Υπηρεσία της Κολομβίας έχει καταγράψει 130 μετασεισμούς μετά την κύρια δόνηση. Η 48χρονη Έντιθ Πενάγκος, που μένει με τον έφηβο γιο της σε μια από τις λευκές σκηνές που έχουν στηθεί σε πάρκο της Περέιρα, περιέγραψε τις βασικές ανάγκες που καλύπτουν οι πρόχειρες δομές.
«Έχουμε τα πιο σημαντικά πράγματα: μια στέγη πάνω από το κεφάλι μας, φαγητό, νερό και, στη δική μου περίπτωση, ιατρική περίθαλψη».
Ο σεισμολόγος και καθηγητής Γεωεπιστημών στο Πανεπιστήμιο των Άνδεων, Ροντρίγκο Λεόν Λόγια, εκτίμησε ότι η πιθανότητα να σημειωθεί στην ίδια περιοχή νέος σεισμός αντίστοιχου μεγέθους είναι μικρή, χωρίς όμως να αποκλείει περαιτέρω σεισμική δραστηριότητα.
«Ας θυμόμαστε ότι η Κολομβία είναι γεμάτη ενεργά ρήγματα».
«Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να ξανασυμβεί. Το ερώτημα είναι πότε θα σημειωθεί σεισμός αντίστοιχου μεγέθους σε κάποια άλλη από τις σεισμικές πηγές της Κολομβίας».
Το Τσοκό δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την ανταπόκριση
Η διαχείριση της καταστροφής είναι ακόμη πιο σύνθετη σε περιοχές όπως το Τσοκό, όπου εντοπίζεται το επίκεντρο του σεισμού. Η βαθιά φτώχεια και οι πολυετείς ένοπλες συγκρούσεις, που έχουν οδηγήσει σε αλλεπάλληλα κύματα αναγκαστικών εκτοπισμών επί δεκαετίες, δυσκολεύουν σημαντικά την επίσημη αντίδραση.
Η πραγματική έκταση της ζημιάς στις δασώδεις περιοχές του βορειοδυτικού τμήματος της χώρας παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, καθώς οι τηλεπικοινωνίες έχουν διακοπεί και πολλές κοινότητες που θεωρείται ότι έχουν πληγεί είναι απομονωμένες και προσβάσιμες μόνο μέσω ποταμών.
«Αυτός ο σεισμός επιβαρύνει μια ήδη σοβαρή ανθρωπιστική κατάσταση και υπάρχει ανάγκη για αυξημένη υποστήριξη της ανθρωπιστικής ανταπόκρισης», δήλωσε ο Τζοβάνι Ρίτσο, διευθυντής του Νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων στην Κολομβία.
Πολλές ανθρωπιστικές οργανώσεις βρίσκονταν ήδη στο Τσοκό, στηρίζοντας την εφαρμογή της ειρηνευτικής συμφωνίας του 2016 μεταξύ της κυβέρνησης και αριστερών ανταρτών, ενώ ταυτόχρονα αντιμετώπιζαν τις συνέπειες της βίας που συνεχίζεται με τη συμμετοχή και άλλων ένοπλων οργανώσεων. Αυτή η παρουσία τους επέτρεψε να στραφούν αμέσως στην παροχή βοήθειας στους σεισμόπληκτους.
«Έχουμε παρουσία επί τόπου. Επομένως, η δυνατότητά μας να βρισκόμαστε εκεί, δίπλα στους ανθρώπους, πιστεύω ότι έχει αυξηθεί εκθετικά», δήλωσε η συντονίστρια του ΟΗΕ στην Κολομβία, Μαρία Χοσέ Τόρες.
Βοήθεια από το εξωτερικό και οι επόμενες κινήσεις
Την Τετάρτη άρχισαν να φτάνουν στην Κολομβία τόνοι ανθρωπιστικής βοήθειας από χώρες της περιοχής και διεθνείς οργανώσεις. Το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι ομάδες αντιμετώπισης καταστροφών έφτασαν στη χώρα ήδη από τη Δευτέρα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν προσφέρει περισσότερα από 15 εκατ. δολάρια σε βοήθεια.
Το Μεξικό έστειλε δύο στρατιωτικά αεροσκάφη στην Περέιρα, μεταφέροντας 19,5 τόνους τροφίμων μακράς διαρκείας και 19 μέλη των μεξικανικών δυνάμεων ασφαλείας. Η μεξικανική κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης να στείλει άλλους 39 τόνους βοήθειας τις επόμενες ημέρες, ενώ ακόμη 255 στρατιωτικοί ειδικοί και 20 σκύλοι διάσωσης βρίσκονται σε ετοιμότητα για πιθανή ανάπτυξη στην Κολομβία.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, προσφέρθηκε να στείλει δύο αεροσκάφη με συνολικά 100 τόνους ανθρωπιστικής βοήθειας.
Την Τετάρτη, ο Πάπας Λέων ΙΔ' ευχαρίστησε όσους συμβάλλουν στις επιχειρήσεις αποκατάστασης και είπε ότι προσεύχεται για τους νεκρούς, τους τραυματίες και όλους όσοι επλήγησαν από την καταστροφή.
«Θέλω να εκφράσω την αλληλεγγύη μου στις Κολομβιανές αδελφές μου και στους Κολομβιανούς αδελφούς μου που υπέστησαν τις συνέπειες του πρόσφατου σεισμού».
