Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων για τη Γάζα βρέθηκε ξανά ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος μετά τη συνάντησή του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Τελ Αβίβ έδωσε το στίγμα των επόμενων κινήσεων. Όπως είπε, ελπίζει ότι ο αφοπλισμός της Χαμάς θα ξεκινήσει μέσα σε «30 ημέρες» και θα περάσει σε φάση επίβλεψης από Αμερικανό στρατηγό.
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή το ζήτημα του αφοπλισμού παραμένει το πιο δύσκολο σκέλος του αμερικανικού σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Την ίδια ώρα, το Ισραήλ και η Χαμάς εξακολουθούν να συγκρούονται πολιτικά και διπλωματικά για το ποιος θα καθορίσει τους όρους της επόμενης ημέρας.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης οι προβλέψεις για τις ισραηλινές δυνάμεις που κατέχουν πάνω από το 60% του θύλακου, αλλά και το κατά πόσο μπορεί να υπάρξει πραγματική εφαρμογή του σχεδίου χωρίς συμφωνία και από τις δύο πλευρές. Ο Κούσνερ εμφανίστηκε αισιόδοξος, αν και παραδέχθηκε εμμέσως ότι η διαδικασία παραμένει εύθραυστη.
Οι δηλώσεις Κούσνερ για τις επόμενες 30 έως 90 ημέρες
Μιλώντας στο Fox News από το Τελ Αβίβ, ο Αμερικανός απεσταλμένος εξήγησε ότι μπορεί να υπάρξει πρόοδος «μέσα σε μόλις 30 ημέρες» με την έναρξη της απόσυρσης μέρους των όπλων. Παράλληλα, είπε πως ελπίζει να δει και την καταστροφή ορισμένων υπόγειων σηράγγων μέσα στις επόμενες «60 έως 90 ημέρες».
Στην ίδια συνέντευξη πρόσθεσε ότι «θα μπορούσε να υπάρξει λοιπόν πρόεδρος αρκετά γρήγορα», όμως αυτό θα εξαρτηθεί από τη συνεργασία και των δύο πλευρών. Όπως σημείωσε, υπάρχει η εκτίμηση πως η δοκιμασία αυτή μπορεί να ξεπεραστεί.
Ο Κούσνερ υποστήριξε επίσης ότι η συνάντησή του με τον Νετανιάχου κράτησε σχεδόν τέσσερις ώρες και ότι η ομάδα του Ισραηλινού πρωθυπουργού εξέτασε όλες τις λεπτομέρειες. Κατά τον ίδιο, έτσι διαλύθηκαν ορισμένες παρεξηγήσεις.
Μια ημέρα πριν από τη συνάντηση με τον Νετανιάχου, ο Κούσνερ είχε δει κορυφαία στελέχη της Χαμάς. Όταν ρωτήθηκε για εκείνη την επαφή, είπε στο Fox News:
«Μας είπαν όλα τα σωστά πράγματα, αλλά, προφανώς, είναι πάρα πολύ δύσκολο να τους εμπιστευτούμε».
Η συμφωνία ΗΠΑ και Ισραήλ για τον έλεγχο του αφοπλισμού
Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ κατέληξαν χθες στη συμφωνία να ανατεθεί σε Αμερικανό στρατηγό η επίβλεψη του αφοπλισμού της Χαμάς. Η εξέλιξη αυτή, όπως αναφέρθηκε, αποσκοπεί να ικανοποιήσει την ισραηλινή κυβέρνηση.
Ο ίδιος αξιωματούχος δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Κούσνερ συμφώνησαν πως δεν θα υπάρξει καμία αναδίπλωση και καμία ανοικοδόμηση στη Λωρίδα της Γάζας όσο η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί πλήρως. Πρόσθεσε ακόμη ότι το πρώτο βήμα προς την αποστρατιωτικοποίηση θα είναι η παράδοση των όπλων της οργάνωσης ώστε να αχρηστευτούν υπό την επιτήρηση Αμερικανού στρατηγού.
Στο ίδιο πλαίσιο, στέλεχος του «Συμβουλίου Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι κάθε όπλο που συλλέγεται θα αχρηστεύεται εντελώς, χωρίς όμως να επιβεβαιώσει την εμπλοκή Αμερικανού στρατηγού. Ο Κούσνερ συνοδευόταν από μέλη του οργάνου αυτού, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.
Ο ρόλος του Τζάσπερ Τζέφερς και της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ορίσει τον Αμερικανό στρατηγό Τζάσπερ Τζέφερς επικεφαλής της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ΔΔΣ), η οποία προβλέπεται να αναπτυχθεί στη Λωρίδα της Γάζας βάσει του σχεδίου που έχει εγκριθεί από τον ΟΗΕ. Το όνομα αυτό συνδέεται τώρα και με την επίβλεψη της διαδικασίας αφοπλισμού.
Όπως είχε παρουσιαστεί δημόσια από το «Συμβούλιο Ειρήνης» τον Ιούλιο, ο αμερικανικός οδικός χάρτης προέβλεπε ότι ο αφοπλισμός της Χαμάς θα συνοδευόταν από σταδιακή απόσυρση των μονάδων του ισραηλινού στρατού από τις περιοχές που ελέγχει. Την εποπτεία της μεταβατικής περιόδου θα αναλάμβανε η λεγόμενη Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας, ένα σχήμα Παλαιστινίων τεχνοκρατών που υποτίθεται ότι θα χειριζόταν τις καθημερινές υποθέσεις στον θύλακο.
Ο κ. Νετανιάχου είχε απορρίψει το κείμενο και είχε ζητήσει «αληθινό» αφοπλισμό της Χαμάς, η οποία εξαπέλυσε την έφοδο στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας στις 7 Οκτωβρίου 2023, γεγονός που άναψε τη φωτιά του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας.
Η στάση της Χαμάς και το αδιέξοδο της εφαρμογής
Το παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα είχε ανακοινώσει στα τέλη Ιουλίου ότι δέχεται τον αμερικανικό οδικό χάρτη και την έναρξη της «δεύτερης φάσης» του σχεδίου του Ντόναλντ Τραμπ. Η φάση αυτή προβλέπει τον αφοπλισμό του κινήματος και, ως αντάλλαγμα, τη σταδιακή απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων που κατέχουν πάνω από το 60% της Λωρίδας της Γάζας.
Η Χαμάς, που βρίσκεται στην εξουσία στον θύλακο από το 2007, ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι διαλύει την κυβέρνησή της και είναι έτοιμη να μεταβιβάσει τις ευθύνες της στην ΕΕΔΓ. Παρ’ όλα αυτά, ο Κούσνερ επέμεινε προχθές Κυριακή, σύμφωνα με πηγές που γνώριζαν όσα διαμείφθηκαν, ότι το κίνημα δεν μπορεί να διαδραματίσει κανέναν μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας.
Από την πλευρά της, η Χαμάς ζήτησε να ασκηθούν πιέσεις στην ισραηλινή κυβέρνηση και προσωπικά στον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ώστε να σταματήσει να εμποδίζει την εφαρμογή του οδικού χάρτη, σύμφωνα με στέλεχός της στο AFP. Σε ανακοίνωσή της ζήτησε επίσης ένα σαφές «χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του».
Για χρόνια, οι ΗΠΑ απέφευγαν οποιαδήποτε επαφή με τη Χαμάς, την οποία χαρακτηρίζουν «τρομοκρατική» οργάνωση. Η πρόσφατη διπλωματική κινητικότητα δείχνει ότι οι επαφές αυτές έχουν πλέον μπει σε πιο πρακτική φάση, χωρίς όμως να έχουν εξαφανιστεί οι βαθιές διαφωνίες.
Παραμένουν οι παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός
Την ίδια στιγμή, Χαμάς και Ισραήλ αλληλοκατηγορούνται καθημερινά για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός στον παλαιστινιακό θύλακο. Η περιοχή έχει υποστεί πελώρια καταστροφή στα δύο χρόνια του πολέμου και ο πληθυσμός της εξακολουθεί να χρειάζεται ανθρωπιστική βοήθεια.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας στη Λωρίδα της Γάζας, του οποίου οι αριθμοί χαρακτηρίζονται αξιόπιστοι από τον ΟΗΕ, τουλάχιστον 1.265 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί αφότου τέθηκε σε εφαρμογή η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός στις 10 Οκτωβρίου 2025. Στο ίδιο διάστημα, κατά επίσημα δεδομένα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν υποστεί έξι απώλειες στη Γάζα, πέντε στρατιωτικών και ενός πολίτη συμβασιούχου τους.
Το επόμενο βήμα αναμένεται να κριθεί από το αν η διακηρυγμένη συμφωνία μπορεί να μετατραπεί σε πρακτικό μηχανισμό επίβλεψης και υλοποίησης, με σαφές χρονοδιάγραμμα και επιβεβαιώσιμα βήματα. Μέχρι τότε, το αμερικανικό σχέδιο παραμένει συνδεδεμένο με τη δύσκολη εξίσωση της εμπιστοσύνης ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέρη.
