Η Meta βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μιας ιδιαίτερα βαριάς δικαστικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ, αυτή τη φορά με φόντο τον τρόπο που λειτουργούν το Facebook και το Instagram για ανηλίκους. Η υπόθεση άνοιξε την Τρίτη στην Καλιφόρνια και, αν οι ενάγουσες Πολιτείες πείσουν τους ενόρκους, μπορεί να οδηγήσει σε μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές απαιτήσεις που έχουν τεθεί ποτέ απέναντι σε τεχνολογική εταιρεία.
Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο το μέγεθος των αποζημιώσεων που ζητούνται, αλλά και το κατά πόσο η εταιρεία γνώριζε τους κινδύνους που αποδίδονται στις πλατφόρμες της. Στο εδώλιο βρίσκεται ουσιαστικά η ίδια η λογική σχεδιασμού των εφαρμογών, με τις πολιτείες να υποστηρίζουν ότι η Meta έβαλε την εμπλοκή και τα δεδομένα πάνω από την ασφάλεια των παιδιών.
Η ακροαματική διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει έξι εβδομάδες στο Όκλαντ και περιλαμβάνει καταθέσεις κορυφαίων και πρώην στελεχών. Αν η υπόθεση εξελιχθεί όπως επιδιώκουν οι πολιτείες, το δικαστήριο θα κληθεί να αποφασίσει όχι μόνο για ευθύνες, αλλά και για το εύρος μιας ενδεχόμενης χρηματικής ποινής.
Οι κατηγορίες που έφεραν τη Meta στο ομοσπονδιακό δικαστήριο
Στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια τέσσερις αμερικανικές Πολιτείες ζητούν αποζημιώσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων και ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών της Meta. Σύμφωνα με την πλευρά τους, το Facebook και το Instagram σχεδιάστηκαν με τρόπο που κάνει τους χρήστες να παραμένουν συνδεδεμένοι όσο περισσότερο γίνεται, ενώ παράλληλα συλλέγονται δεδομένα και αποκρύπτονται οι πραγματικές επιπτώσεις.
Η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Καλιφόρνια, Μέγκαν Ο’ Νιλ, περιέγραψε στους ενόρκους ότι η Meta φέρεται να γνώριζε πως οι εφαρμογές της εκμεταλλεύονται χαρακτηριστικά της παιδικής ηλικίας, όπως την αναζήτηση επιβράβευσης και την ανάγκη κοινωνικής ανατροφοδότησης. Όπως είπε, η εταιρεία μελέτησε αυτές τις αδυναμίες και συζήτησε ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να προσαρμόσει το Instagram σε αυτές.
«Θα ακούσετε ότι η Meta γνώριζε πολλά για τους εγκεφάλους των παιδιών»
Η Ο’ Νιλ πρόσθεσε ότι, για την εταιρεία, «τα παιδιά είναι το προϊόν», επικαλούμενη μελέτη της Meta με τίτλο «Οι μικροί είναι οι καλύτεροι». Υποστήριξε επίσης ότι η εταιρεία ήξερε πως παιδιά κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούσαν τα προϊόντα της, παρότι αυτό απαγορευόταν, και δεν έλαβε τα πιο απλά μέτρα για να τα απομακρύνει. Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα την πρακτική κατά την οποία, όταν εντοπιζόταν χρήστης κάτω των 13 ετών στο Facebook, ο λογαριασμός του απενεργοποιούνταν στο Facebook αλλά όχι και στο συνδεδεμένο Instagram.
Το ιστορικό των μηνύσεων και οι Πολιτείες που συμμετέχουν
Η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ είναι ανάμεσα στις 29 Πολιτείες που κατέθεσαν αγωγή κατά της Meta το 2023 για θέματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας παιδιών. Οι υπόλοιπες 25 αναμένεται να φτάσουν σε δίκη σε μεταγενέστερο στάδιο, ενώ η εταιρεία αντιμετωπίζει και άλλες διαδικασίες σε πολιτειακά δικαστήρια, μεταξύ αυτών υπόθεση που εξελίσσεται στο Τενεσί.
Η αγωγή υποστηρίζει ότι η Meta συμβάλλει στην κρίση ψυχικής υγείας των νέων, επειδή σχεδίασε εσκεμμένα λειτουργίες που εθίζουν τα παιδιά στις πλατφόρμες της και στη συνέχεια απέκρυψε τις βλαβερές συνέπειες από το κοινό. Παράλληλα, κατηγορείται ότι συνέλεγε συστηματικά δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους, παραβιάζοντας τον ομοσπονδιακό νόμο.
Από την πλευρά της, η Meta δηλώνει ότι έχει ισχυρά επιχειρήματα και υπερασπίζεται το ιστορικό της στην ασφάλεια, τονίζοντας ότι συνεχίζει να εργάζεται για την προστασία των χρηστών.
Τι είπε η Meta για τις εσωτερικές της έρευνες
Η πλευρά των πολιτειών έφερε ως πρώτο μάρτυρα τον πρώην εργαζόμενο της Meta, Αρτούρο Μπέχαρ, ο οποίος είχε εργαστεί ως διευθυντής μηχανικής στο Facebook από το 2009 έως το 2015 και επέστρεψε ως εξωτερικός συνεργάτης την περίοδο 2019-2021 για θέματα ασφαλείας. Ο Μπέχαρ υποστήριξε ότι οι εσωτερικές έρευνες της εταιρείας δεν αξιοποιούνταν για να βελτιωθούν ουσιαστικά τα προϊόντα.
Αναφερόμενος στο περιεχόμενο για διατροφικές διαταραχές, είπε ότι οι μηχανικοί της Meta είχαν ιδέες για να περιοριστεί η έκθεση των χρηστών, ειδικά των νεότερων. Όμως, όπως κατέθεσε, όταν οι προτάσεις περνούσαν από αξιολόγηση, κατέληγαν σε ελάχιστες αλλαγές που δεν έκαναν πραγματική διαφορά.
Από την άλλη πλευρά, ο δικηγόρος της Meta, Πολ Σμιντ, παραδέχθηκε ως αφετηρία της υπεράσπισης ότι παιδιά κάτω των 13 ετών δεν επιτρέπεται να βρίσκονται στις εφαρμογές της, παρότι ορισμένα δηλώνουν ψεύτικη ηλικία. Επισήμανε επίσης ότι υπάρχουν έφηβοι που δυσκολεύονται να διαχειριστούν τον χρόνο τους και χρήστες που δημοσιεύουν «αρνητικό περιεχόμενο» στο Facebook και το Instagram.
Ο Σμιντ τόνισε ότι η Meta θα εστιάσει στις προσπάθειες που έχει κάνει για να καταστήσει τις πλατφόρμες της ασφαλέστερες και στην ενημέρωση που παρέχει στο κοινό. «Μεγάλο μέρος αυτής της αγωγής αφορά τους κυβερνητικούς δικηγόρους και τους μάρτυρές τους, οι οποίοι λένε ότι στην προσπάθειά μας να βελτιωθούμε, θα έπρεπε να το κάνουμε λίγο διαφορετικά», σημείωσε. «Μιλώντας για το πώς μπορούμε να βελτιωθούμε, διαφωνούμε με τον τρόπο που το θέτετε. Είναι σημαντικές, και τα στοιχεία θα το αποδείξουν, αυτές οι προσπάθειες που έχει κάνει η Meta για να βελτιωθεί».
Οκτώ ένορκοι, έξι εβδομάδες και πιθανή αποζημίωση 1,4 τρισ. δολαρίων
Τη διαδικασία στο Όκλαντ επιβλέπει η περιφερειακή δικαστής των ΗΠΑ, Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, η οποία διορίστηκε από τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα το 2011 και έχει χειριστεί και άλλες σύνθετες υποθέσεις υψηλού προφίλ που αφορούν τεχνολογικούς κολοσσούς. Μεταξύ αυτών είναι η αγωγή του Έλον Μασκ κατά της OpenAI και των ιδρυτών της, καθώς και η μήνυση της Epic Games κατά της Apple για το app store.
Ένα σώμα οκτώ ενόρκων θα κληθεί να κρίνει αν οι γενικοί εισαγγελείς των Πολιτειών απέδειξαν ότι η Meta σχεδίασε τις εφαρμογές της για να εθίζει τους χρήστες, να τους κρατά συνδεδεμένους, να συλλέγει τα δεδομένα τους και να αποκρύπτει την αλήθεια από το κοινό, όπως είπε στην αγόρευσή της η Ο’ Νιλ. Αν η εταιρεία χάσει, το δικαστήριο θα έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια για το ύψος της οικονομικής ποινής.
Η ίδια η Meta έχει δηλώσει ότι μια ήττα θα μπορούσε να την καταστήσει υπόχρεη για αποζημιώσεις ύψους 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αν και νομικοί εμπειρογνώμονες θεωρούν ότι ένα τέτοιο ποσό είναι απίθανο.
Οι γονείς έξω από το δικαστήριο και το πανό με τα ονόματα
Με το άνοιγμα της δίκης, έξω από το δικαστικό μέγαρο συγκεντρώθηκαν συνήγοροι για την ασφάλεια των παιδιών και γονείς που αποδίδουν τον θάνατο των παιδιών τους στις επιπτώσεις των social media. Πολλοί κρατούσαν φωτογραφίες των παιδιών τους, ενώ αρκετοί στάθηκαν μπροστά σε ένα τεράστιο πανό με τα ονόματα και τις ηλικίες όσων έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που συνδέονται με τα κοινωνικά δίκτυα.
Ανάμεσά τους βρέθηκε η Μαίρη Ρόντι, μητέρα του 15χρονου Ράιλι Μπάσφορντ, ο οποίος αυτοκτόνησε αφού έπεσε θύμα σεξουαλικού εκβιασμού μέσω του Facebook Messenger. Η ίδια είπε ότι βοήθησε να γραφτούν τα ονόματα στο πανό και ότι από τον Μάρτιο χρειάστηκε να προστεθούν 39 νέα ονόματα.
«Δεν είναι απλώς ένα πανό. Κάθε όνομα που έγραψα εκεί είναι μια υπόσχεση ότι αυτά τα παιδιά δεν θα ξεχαστούν ποτέ και πως οι ιστορίες τους θα επιβάλουν τη λογοδοσία εκεί όπου κάποτε κυριαρχούσε η σιωπή».
Το επόμενο βήμα της διαδικασίας θα κριθεί από τις καταθέσεις που αναμένεται να ακολουθήσουν μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με τη μαρτυρία του Μαρκ Ζούκερμπεργκ και άλλων στελεχών να θεωρείται κομβική για την έκβαση της υπόθεσης.
