Η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Βρετανία, η Ολλανδία, ο Καναδάς και η Νορβηγία ζήτησαν από το Ισραήλ να βάλει τέλος στην επέκταση του εποικισμού στη Δυτική Όχθη και να αποσύρει αμέσως την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών που ανακοινώθηκε αυτή την εβδομάδα για την ανέγερση 1.200 και πλέον ακινήτων στο πλαίσιο του έργου E1.
Η παρέμβαση των επτά χωρών ήρθε σε μια περίοδο που η Δυτική Όχθη, όπως σημείωσαν, βρίσκεται σε σοβαρή αστάθεια. Στην κοινή τους ανακοίνωση έκαναν λόγο για άνευ προηγουμένου βία από εποίκους εναντίον πολιτών και για σοβαρούς περιορισμούς στην παλαιστινιακή οικονομία.
Η προειδοποίηση για το σχέδιο E1
Οι κυβερνήσεις των επτά χωρών υποστήριξαν ότι ο οικισμός E1 θα υπονομεύσει τις προοπτικές της λύσης δύο κρατών. Όπως τόνισαν, το σχέδιο μπαίνει «σφήνα» κατά μήκος της Δυτικής Όχθης και πλήττει την εδαφική συνέχεια των παλαιστινιακών εδαφών.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό, έδωσε ακόμη πιο καθαρή διάσταση στις συνέπειες του σχεδίου, λέγοντας ότι ο E1 θα έκοβε τη Δυτική Όχθη στα δύο. Σύμφωνα με τον ίδιο, θα διαχώριζε τις παλαιστινιακές κοινότητες στον βορρά από εκείνες στον νότο και θα απομόνωνε περαιτέρω την ανατολική Ιερουσαλήμ από το παλαιστινιακό έδαφος.
«Ο E1 θα έκοβε τη Δυτική Όχθη στα δυο, θα διαχώριζε τις παλαιστινιακές κοινότητες στον βορρά από αυτές στον νότο και θα απομόνωνε περαιτέρω την ανατολική Ιερουσαλήμ από το παλαιστινιακό έδαφος. Αυτό θα υπονόμευε σοβαρά τη βιωσιμότητα της λύσης δυο κρατών».
Η θέση για τους οικισμούς και η έκκληση προς την κυβέρνηση του Ισραήλ
Ο Μαξίμ Πρεβό πρόσθεσε ότι οι ισραηλινοί οικισμοί σε κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομοι δυνάμει του διεθνούς δικαίου. Κάλεσε την κυβέρνηση του Ισραήλ να αποσύρει τις προσκλήσεις για υποβολή προσφορών, να αναστείλει το σχέδιο E1 και να βάλει τέλος στην επέκταση των οικισμών.
Οι επτά χώρες σημείωσαν επίσης ότι οι αποφάσεις για την επέκταση του εποικισμού θα συνεχίσουν να υπονομεύουν τη θέση του Ισραήλ στη διεθνή σκηνή. Η έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για το σχέδιο ανέγερσης οικισμών E1 χαρακτήρισαν την κίνηση αυτή «απαράδεκτη».
Το χρονολόγιο του σχεδίου και η προθεσμία των προσφορών
Η κυβέρνηση του Ισραήλ ενέκρινε τον Αύγουστο του 2025 το πρόγραμμα E1, το οποίο προβλέπει την ανέγερση περίπου 3.400 κατοικιών στη Δυτική Όχθη. Το έργο αφορά παλαιστινιακό έδαφος υπό κατοχή του Ισραήλ από το 1967 και αναπτύσσεται σε τομέα 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανάμεσα στον οικισμό Μααλέ Αντουμίμ και στην ανατολική Ιερουσαλήμ.
Στη συνέχεια, το ισραηλινό υπουργείο Στέγασης ανακοίνωσε την Τρίτη την έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για την ανέγερση 1.200 και πλέον κατοικιών στο πλαίσιο του έργου. Την πληροφορία μετέδωσε η ισραηλινή μη κυβερνητική οργάνωση Ειρήνη Τώρα, ενώ σχετικά δημοσιεύματα εμφανίστηκαν και στον ισραηλινό Τύπο.
Οι ενδιαφερόμενοι έχουν προθεσμία έως τις 19 Οκτωβρίου για να καταθέσουν προσφορές, δηλαδή οκτώ ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές.
Προειδοποίηση και προς τις εταιρείες
Στην κοινή τους τοποθέτηση οι επτά χώρες απηύθυναν μήνυμα και προς τις επιχειρήσεις που ενδέχεται να εμπλακούν. Τους επισήμαναν ότι δεν πρέπει να εξετάσουν την υποβολή προσφορών για κατασκευαστικά έργα, καθώς μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με συνέπειες νομικής φύσης και για τη φήμη τους, αλλά και με τον κίνδυνο εμπλοκής σε σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Μέχρι στιγμής, το επόμενο βήμα φαίνεται να εξαρτάται από το αν το Ισραήλ θα επιμείνει στη διαδικασία για το E1 ή αν θα υπάρξει ανταπόκριση στην ευρωπαϊκή και διεθνή πίεση. Το σχέδιο παραμένει στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης για το μέλλον των οικισμών και τη βιωσιμότητα της λύσης δύο κρατών.
