Η ΕΛΑΣ έφερε στο προσκήνιο ένα πακέτο προτάσεων για την εκπαίδευση, επιλέγοντας να τοποθετηθεί με σαφήνεια σε ζητήματα που από τις Πανελλαδικές εξετάσεις μέχρι τη σχολική στέγη ακουμπούν χιλιάδες οικογένειες, μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Στη συνέντευξη Τύπου της Δευτέρας στην ΕΣΗΕΑ, η τομεάρχης Παιδείας Ιωάννα Λαλιώτου, ο αναπληρωτής τομεάρχης Παναγιώτης Κασσιανός και η εκπρόσωπος Τύπου Θεώνη Κουφονικολάκου παρουσίασαν τις «5+1 εμβληματικές παρεμβάσεις» του κόμματος. Το βάρος έπεσε σε μια πιο δημόσια, πιο συμπεριληπτική εκπαίδευση, με λιγότερες πιέσεις για τους μαθητές και περισσότερη στήριξη για το σχολείο.
Οι θέσεις που κατατέθηκαν αφορούν τόσο τη δομή του εκπαιδευτικού συστήματος όσο και τις συνθήκες μέσα στις σχολικές αίθουσες. Από την κατάργηση των Πανελλαδικών έως την ειδική αγωγή και από τα ιδιωτικά πανεπιστήμια έως τις υποδομές, η παρέμβαση της ΕΛΑΣ κινήθηκε σε όλο το εύρος της δημόσιας εκπαίδευσης.
Οι έξι άξονες που έθεσε η ΕΛΑΣ
Στο κείμενο της τοποθέτησής της, η ΕΛΑΣ έδωσε συγκεκριμένες κατευθύνσεις για έξι πεδία. Πρώτο και πιο ηχηρό, η πρόταση για κατάργηση των πανελλαδικών εξετάσεων, με το επιχείρημα ότι το σημερινό μοντέλο λειτουργεί ως «ακριβό για τις οικογένειες και ψυχοφθόρο διόδιο στη γνώση και τη μάθηση».
Στην Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση, το κόμμα προτείνει οι σπουδαστές να αποκτούν πτυχίο και άδεια άσκησης επαγγέλματος σε δύο χρόνια. Για την Ανώτατη Εκπαίδευση, θέτει ως στόχο τη θεσμική θωράκιση, την ισονομία και τον ουσιαστικό έλεγχο.
Παράλληλα, η ΕΛΑΣ επιμένει στην ανάγκη να στηριχθούν οι εκπαιδευτικοί, ενώ για τη σχολική ειρήνη μιλά για αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αποκατάσταση κλίματος ηρεμίας και παιδαγωγική ενδυνάμωση, ώστε να διαμορφωθεί ένα ενταξιακό και συμμετοχικό σχολείο. Έκτη κεντρική παρέμβαση είναι η εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία, με έμφαση στην ισότιμη πρόσβαση όλων στο σχολείο, χωρίς αποκλεισμούς και προκαταλήψεις.
Η τοποθέτηση της Ιωάννας Λαλιώτου για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια
Η Ιωάννα Λαλιώτου αναφέρθηκε ειδικά στα ιδιωτικά πανεπιστήμια που έφερε η κυβέρνηση της ΝΔ, συνδέοντας τη συζήτηση με το άρθρο 16 και την αδειοδοτική διαδικασία.
Όπως είπε, «Δεν θα τα είχαμε ιδρύσει, είμαστε κατά της κατάργησης του άρθρου 16», προσθέτοντας όμως ότι «οφείλουμε όμως να δούμε με υπευθυνότητα τα χιλιάδες παιδιά που φοιτούν σε αυτά».
Στη συνέχεια ξεκαθάρισε ότι «δεν θα επιτρέψουμε όμως να γίνει Ελ Ντοράντο, θα προχωρήσουμε σε ριζική μεταρρύθμιση του νόμου Πιερρακάκη και αυτό το μέτρο συμπεριλαμβάνει και την αδειοδοτική διαδικασία που έγινε από την ΕΘΑΑΕ. Θα γίνει έλεγχος και θα υπάρξει λογοδοσία».
Σχολική ειρήνη, προστασία των εκπαιδευτικών και αλλαγές στη λειτουργία του σχολείου
Ο Παναγιώτης Κασσιανός επικέντρωσε την τοποθέτησή του στην εικόνα που, όπως υποστηρίζει η ΕΛΑΣ, χρειάζεται σήμερα η σχολική κοινότητα: ηρεμία, διάλογο και συνεννόηση σε όλες τις βαθμίδες.
Με βάση όσα είπε, το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με αυταρχικότητα, γραφειοκρατία και εντατικοποίηση, αλλά με δημοκρατία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη, αλληλεγγύη και συλλογικότητα. Υποστήριξε επίσης ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να προστατευθούν θεσμικά από αυθαιρεσίες και πρότεινε σε κάθε Διεύθυνση Εκπαίδευσης να υπάρχει μονάδα νομικής στήριξης.
Στην ίδια λογική ενέταξε και το αίτημα για ουσιαστική και διαρκή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, καθώς και για επανενεργοποίηση των Περιφερειακών Κέντρων Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕ.Κ.Ε.Σ.), τα οποία, όπως είπε, νομοθετήθηκαν και λειτούργησαν το 2018, αλλά καταργήθηκαν από τη ΝΔ.
Ο Κασσιανός στάθηκε και στο ζήτημα της αξιολόγησης, λέγοντας ότι η διαδικασία διώξεων των εκπαιδευτικών που έχουν παραπεμφθεί για άρνηση συμμετοχής στην αξιολόγηση θα παύσει άμεσα. Παράλληλα, μίλησε για ανάγκη αναμόρφωσης του πλαισίου ώστε να μην έχει τιμωρητικό χαρακτήρα.
Τμήματα, υποδομές και στήριξη για τα παιδιά με αναπηρία
Στις προτάσεις της ΕΛΑΣ περιλαμβάνεται και η μείωση του αριθμού μαθητών ανά τμήμα, με συγκεκριμένο όριο 20 μαθητών στο Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό και 22 στο Γυμνάσιο και το Λύκειο. Όπως τονίζει, ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να βοηθήσει στην ενεργητική μάθηση, στη συνεργατική διαδικασία και στη μείωση των ανισοτήτων.
Η σχολική στέγη αποτέλεσε ξεχωριστό κεφάλαιο. Με αναφορά σε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2021-2022, η ΕΛΑΣ σημείωσε ότι πάνω από το 60% των σχολικών κτιρίων είναι άνω των 40 ετών, ενώ το 28% έχει κατασκευαστεί πριν από το 1959. Επικαλέστηκε επίσης εκτιμήσεις του ΤΕΕ και των Δήμων, σύμφωνα με τις οποίες περίπου το 60% των σχολείων δεν διαθέτει πλήρη φάκελο οικοδομικής άδειας και αντίστοιχο ποσοστό δεν έχει μελέτη πυρασφάλειας.
Στο ίδιο πλαίσιο, πρότεινε τη δημιουργία σε κάθε Περιφέρεια ενός Περιφερειακού Οργανισμού Σχολικών Υποδομών, με αποκλειστική αρμοδιότητα τον προσδιορισμό των αναγκών των σχολικών κτιρίων.
Νηπιαγωγεία, ειδική αγωγή και πρώιμη παρέμβαση
Για την εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία και την υποστήριξη όσων έχουν ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, η ΕΛΑΣ επιδιώκει την παρουσία διεπιστημονικών ομάδων στα σχολεία, με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα νηπιαγωγεία, όπου προτείνεται η ένταξη των ειδικοτήτων λογοθεραπευτή και εργοθεραπευτή, ώστε να γίνεται έγκαιρη ανίχνευση δυσκολιών και υποστήριξη εντός του σχολείου. Σύμφωνα με την πρόταση, το μέτρο θα ξεκινήσει πιλοτικά σε περιορισμένο αριθμό νηπιαγωγείων, θα αξιολογηθεί και, εφόσον κριθεί αποτελεσματικό, θα επεκταθεί σταδιακά.
Η ΕΛΑΣ συνδέει την πρότασή της και με την ανάγκη ενίσχυσης της κουλτούρας των ενταξιακών σχολικών κοινοτήτων, ενώ επισημαίνει ότι το θεσμικό πλαίσιο των Τμημάτων Ένταξης και της Παράλληλης Στήριξης πρέπει να αναμορφωθεί για να προσφέρει πιο ουσιαστική εξατομικευμένη εκπαιδευτική υποστήριξη. Την ίδια ώρα, αναφέρεται και στα ειδικά σχολεία, τα οποία θέλει να αναβαθμίσει σε επίπεδο προγραμμάτων σπουδών και να συνδέσει πιο στενά με τα γενικά σχολεία μέσω συνεκπαίδευσης.
Με βάση όσα παρουσίασε η ΕΛΑΣ, το επόμενο βήμα θα είναι να αποσαφηνιστεί αν και με ποιον τρόπο οι προτάσεις αυτές θα μετατραπούν σε πιο συγκεκριμένες νομοθετικές ή πολιτικές πρωτοβουλίες. Στο παρόν στάδιο, το κόμμα επιμένει ότι η εκπαιδευτική συζήτηση πρέπει να μετακινηθεί από τη διαχείριση της πίεσης προς την ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου σχολείου.
