Την εξαιρετικά γενναιόδωρη στάση της χώρας μας όσον αφορά την πρόσβαση στα φάρμακα, σε βαθμό που δεν συναντάται σε καμία άλλη χώρα, ανέδειξε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, στο πλαίσιο συζήτησης πάνελ στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Ο υπουργός, ερχόμενος σε αντίθεση με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) Ολύμπιο Παπαδημητρίου, του παραχώρησε τον λόγο σχολιάζοντας με αιχμή ότι «όσο μας επιτρέπει η κυρία Κοβέσι έχουμε ακόμη δημοκρατία».
Και οι δύο ομιλητές στάθηκαν στο ζήτημα της καινοτομίας στον ευρωπαϊκό χώρο, εκφράζοντας τις ανησυχίες τους. Με αφορμή την επικείμενη ολοκλήρωση της αναθεώρησης της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής νομοθεσίας, ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε ιδιαίτερα ικανοποιημένος που η τελική κατεύθυνση δεν αποδεικνύεται εχθρική προς την καινοτομία, σε αντίθεση με τις αρχικές προθέσεις που, όπως ανέφερε, κινούνταν σε αρνητική τροχιά.
Ο υπουργός θύμισε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2000 η Ευρώπη κάλυπτε τα δύο τρίτα της παγκόσμιας φαρμακευτικής καινοτομίας σε σύγκριση με τις ΗΠΑ. Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, ωστόσο, η εικόνα έχει ανατραπεί δραματικά: «Η Αμερική έχει εκτοξευθεί επτά φορές πιο ψηλά από την Ευρώπη, ενώ Κίνα και Ινδία την έχουν ήδη ξεπεράσει», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ακολουθεί η παράφραση του κειμένου ως συνέχεια του προηγούμενου:
Ο υπουργός Υγείας προχώρησε σε έντονη κριτική κατά της ευρωπαϊκής νοοτροπίας, χαρακτηρίζοντας ως μείζον πρόβλημα την «αριστερολαγνεία» της ηπείρου. «Εάν συνεχίσουμε έτσι θα πεινάσουμε», προειδοποίησε, υποστηρίζοντας ότι «η Ευρώπη πρέπει να ψηφίσει να γίνει πιο ανταγωνιστική».
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, ο οποίος εκτίμησε ότι η γηραιά ήπειρος βρίσκεται σε δυσχερή, ακόμη και μειονεκτική θέση. Όπως ανέφερε, η επικείμενη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας δεν επιφέρει ουσιώδεις ανατροπές που θα δικαιολογούσαν την αίσθηση ότι «κάτι γίνεται υπέρ της Ευρώπης». Επικαλούμενος μάλιστα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Φαρμακευτικών Εταιρειών (EFPIA), ο κ. Παπαδημητρίου παρέθεσε αποκαλυπτικούς αριθμούς: η Κίνα διέθεσε μέσα σε έναν μόλις χρόνο 109 δισ. ευρώ για έρευνα και ανάπτυξη, τη στιγμή που η Ευρώπη περιορίστηκε στα 52 δισ., στοιχεία που αποτυπώνουν ανάγλυφα το χάσμα.
Θεραπευτικά πρωτόκολλα για την ογκολογία
Στραφείς στα εγχώρια δεδομένα και στις πρωτοβουλίες του υπουργείου Υγείας για την ενίσχυση της καινοτομίας, ο κ. Γεωργιάδης επεσήμανε ότι κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη η φαρμακευτική δαπάνη ενισχύθηκε κατά 700 με 800 εκατομμύρια ευρώ. Προανήγγειλε δε την επικείμενη, εντός ημερών, ενσωμάτωση των φίλτρων SPC στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, εκφράζοντας τη βεβαιότητα πως «θα τα αντιγράψουν όλες οι χώρες της Ευρώπης». Πρόκειται ουσιαστικά για μηχανισμό που θα καταχωρεί στην ΗΔΙΚΑ όλες τις αντενδείξεις των φαρμάκων, εμποδίζοντας τη συνταγογράφηση σκευασμάτων με επικίνδυνες μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.
Παράλληλα, σήμερα πραγματοποιείται στο αντικαρκινικό νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» το πρώτο δοκιμαστικό τεστ εφαρμογής των θεραπευτικών πρωτοκόλλων για τις ογκολογικές θεραπείες. Η καθολική εφαρμογή τους φιλοδοξεί να εξασφαλίσει εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε ασθενή, με διπλό όφελος: συγκράτηση της δαπάνης για το κράτος και ελάφρυνση των εταιρειών από τις αυτόματες επιστροφές (clawback).
Αναφορικά με το πολυσυζητημένο clawback, ο υπουργός διέψευσε κατηγορηματικά κάθε προσδοκία κατάργησής του, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως «θα υπάρχει όσο υπάρχει η ηλιακή ενέργεια». Στράφηκε επίσης κατά «γνωστών μύθων» που διακινούνται από τις φαρμακευτικές εταιρείες, τονίζοντας ότι η Ελλάδα εμφανίζεται ασυγκρίτως πιο γενναιόδωρη από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην πρόσβαση των ασθενών στα φάρμακα. Αξίζει να σημειωθεί ότι, διαφωνώντας με τον πρόεδρο του ΣΦΕΕ, ο κ. Γεωργιάδης του παραχώρησε εντούτοις το βήμα, σχολιάζοντας με νόημα: «Όσο μας επιτρέπει η κυρία Κοβέσι έχουμε ακόμη δημοκρατία».
«Στόχος μας η προσέλκυση περισσότερων μελετών»
Ο υπουργός στάθηκε επίσης στα μικρά αλλά σταθερά βήματα για την αύξηση των κλινικών μελετών στη χώρα. «Έχουμε αρκετό ακόμη δρόμο να διανύσουμε», παραδέχθηκε, παρουσιάζοντας ωστόσο στοιχεία που μαρτυρούν βελτίωση. Συγκεκριμένα, οι αιτήσεις ανήλθαν στις 272 το 2025 έναντι 212 το 2024, το οποίο αποτελούσε μέχρι τότε την καλύτερη χρονιά, αν αναλογιστεί κανείς ότι το 2019 οι κλινικές μελέτες δεν ξεπερνούσαν τις 150.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, κατατάσσεται πλέον στη μέση της ευρωπαϊκής κλίμακας όσον αφορά τις κλινικές μελέτες. Ο υπουργός ανέδειξε το τριπλό όφελος από την προσέλκυσή τους: την άμεση πρόσβαση του ασθενή σε πρωτοποριακές θεραπείες, την προώθηση της επιστημονικής έρευνας και την τόνωση των επενδύσεων.
Αναφέρθηκε ακόμη σε Κοινή Υπουργική Απόφαση που, όπως ομολόγησε, του κόστισε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, η οποία θα μειώσει τη γραφειοκρατία και θα εξασφαλίσει διαφάνεια από τις αρχές του 2026. «Στόχος μας είναι να προσελκύσουμε περισσότερες μελέτες φάσης 1», τόνισε, προσθέτοντας: «Με τη νέα ΚΥΑ βελτιωνόμαστε. Δεν είμαστε εκεί που θέλουμε αλλά προσπαθούμε να φτιάξουμε ένα περιβάλλον που θα προσελκύει κλινικές μελέτες». Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι τα δεδομένα του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΕΗΦΥ) αναμένεται να αλλάξουν άρδην το τοπίο, ανοίγοντας νέους δρόμους προσέλκυσης εταιρειών.
