Σε ισχύ τίθεται από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, ύστερα από την υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και την υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη.
Η νέα ρύθμιση βάζει για πρώτη φορά ένα ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για το πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι κανόνες για δόμηση, οι όροι για νέες επενδύσεις και η προστασία περιοχών που ήδη δέχονται υψηλή πίεση.
Το ζήτημα αποκτά πρακτικό βάρος κυρίως για τις τουριστικές περιοχές, τα νησιά και τις παράκτιες ζώνες, καθώς το νέο πλαίσιο καθορίζει πιο καθαρά τα όρια της ανάπτυξης και τις δικλίδες προστασίας.
Οι βασικές αρχές του νέου πλαισίου
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των δύο υπουργείων, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό λειτουργεί ως εθνικό σχέδιο για τη χωρική οργάνωση του κλάδου. Στόχος του είναι να δίνει στρατηγικές κατευθύνσεις και μεσο-μακροπρόθεσμους στόχους με όρους οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας.
Η κυβέρνηση θέλει η τουριστική ανάπτυξη να γίνεται πιο οργανωμένα και με πιο σταθερούς κανόνες, ώστε να προστατεύονται το φυσικό περιβάλλον, οι τοπικές κοινωνίες και ο χαρακτήρας κάθε περιοχής.
Τι αλλάζει για επενδύσεις και υποδομές
Το πλαίσιο θεσπίζει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις. Παράλληλα, οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών και δίνει έμφαση στις περιοχές που δέχονται μεγαλύτερες πιέσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές, ενώ το νέο σχήμα καθοδηγεί και τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Οι ζώνες Α–Ε και οι ομάδες των νησιών
Η βασική κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου. Στο κριτήριο αυτό λαμβάνονται κυρίως υπόψη ο αριθμός των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Η κατάταξη των περιοχών σε ζώνες Α–Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι–ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους ανάπτυξης. Επηρεάζει το είδος των επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της φυσιογνωμίας κάθε τόπου.
Πιο αυστηρή προστασία στην παράκτια ζώνη
Στο νέο ΕΧΠ-Τ προβλέπονται επίσης αυστηροί κανόνες για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.
Η ρύθμιση αυτή συνδέεται με τη γενικότερη επιδίωξη να συνδυαστεί η τουριστική αξιοποίηση με την προστασία περιοχών που είναι πιο ευάλωτες σε πιέσεις από την ανάπτυξη.
Η διαβούλευση και οι τρεις σημειακές βελτιώσεις
Μετά την ευρύτατη διαβούλευση, στην οποία συμμετείχαν φορείς, επιστήμονες, επιχειρηματίες του κλάδου και πολίτες, καθώς και μετά τη γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, οριστικοποιήθηκαν οι κατευθύνσεις και οι ρυθμίσεις.
Η αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι θεμελιώδεις αρχές του σχεδίου παρέμειναν αμετάβλητες, όμως έγιναν τρεις κυρίως σημειακές βελτιώσεις. Αυτές αφορούν τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, δηλαδή τις Περιοχές Α με έντονη τουριστική δραστηριότητα, τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης ή Περιοχές Ε, όπως οι συνοριακές περιοχές, και την αξιοποίηση των ήδη χαρακτηρισμένων παραδοσιακών και διατηρητέων νεοκλασικών κτηρίων στις Περιοχές Α.
Παράλληλα, διατηρήθηκε η πρόβλεψη για ήπια ανάπτυξη, με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το ½ του ισχύοντος στην περιοχή. Η εφαρμογή της προϋποθέτει εξειδικευμένες μελέτες, ΣΜΠΕ, διαβούλευση, έκδοση Προεδρικού Διατάγματος και έγκριση του ΣτΕ.
Οι δηλώσεις Παπασταύρου και Κεφαλογιάννη
Ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού που θέτει τις προϋποθέσεις για οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Μίλησε για σαφείς κανόνες, προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και για ασφάλεια δικαίου που ενθαρρύνει τις υπεύθυνες επενδύσεις.
«Βάζουμε κανόνες εκεί όπου υπήρχε ασάφεια, στρατηγική εκεί όπου κυριαρχούσε η αποσπασματικότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική εκεί όπου συχνά επικρατούσε ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός».
Από την πλευρά της, η Όλγα Κεφαλογιάννη είπε ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αποτελεί βασικό εργαλείο για την ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού με μέτρο και ισορροπία, με σεβασμό στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και με βάση τις πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής.
«Το νέο πλαίσιο προστατεύει τους προορισμούς που δέχονται αυξημένες πιέσεις και δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης για τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές της χώρας».
Η υπουργός Τουρισμού πρόσθεσε ότι στόχος είναι η τουριστική δραστηριότητα να επεκταθεί σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οφέλη της να φτάνουν σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες.
Το επόμενο βήμα αναμένεται να φανεί μέσα από τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστούν οι νέοι κανόνες σε κάθε περιοχή, ιδίως εκεί όπου η τουριστική πίεση είναι ήδη υψηλή και οι όροι δόμησης θα κρίνουν την έκταση των νέων παρεμβάσεων.
