Η τηλεοπτική εικόνα των γυναικείων αθλημάτων μπαίνει πλέον σε νέο πλαίσιο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεόρασης (EBU) και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Στίβου προχώρησαν σε οδηγίες που περιορίζουν 13 συγκεκριμένες γωνίες λήψης. Στόχος είναι να μειωθούν τα πλάνα που, σύμφωνα με το νέο εγχειρίδιο, μπορούν να οδηγήσουν σε σεξουαλικοποίηση των αθλητριών.
Η παρέμβαση δεν αφορά μόνο την αισθητική της μετάδοσης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται συνολικά ο γυναικείος στίβος. Οι συντάκτες των οδηγιών υποστηρίζουν ότι ορισμένες πρακτικές μετατοπίζουν την προσοχή από την αγωνιστική προσπάθεια στο σώμα των αθλητριών.
Τι προβλέπει το νέο εγχειρίδιο
Οι κατευθυντήριες γραμμές δόθηκαν στη δημοσιότητα με τον τίτλο «Ανεβάζοντας τον Πήχη: Οδηγίες για σεβαστή κάλυψη των γυναικείων αθλημάτων από τα μέσα ενημέρωσης». Στο κείμενο περιγράφονται παραδείγματα λήψεων που θεωρούνται θετικά ή αρνητικά πρότυπα για τη μετάδοση.
Στις εικόνες που χαρακτηρίζονται προβληματικές περιλαμβάνονται αθλήτριες σκυμμένες προς την κάμερα, πολύ χαμηλές γωνίες λήψης και κοντινά πλάνα που εστιάζουν σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος. Αντίθετα, το εγχειρίδιο δίνει έμφαση σε λήψεις που αναδεικνύουν την αγωνιστική δράση και την τεχνική.
Τα αγωνίσματα όπου ζητούνται πιο προσεκτικά πλάνα
Σύμφωνα με τις οδηγίες, στα αγωνίσματα του άλματος σε ύψος, του επί κοντώ, των οριζόντιων αλμάτων και των δρόμων ταχύτητας είναι εφικτό να αποφεύγονται οι προβληματικές γωνίες χωρίς να υποβαθμίζεται η μετάδοση. Το κείμενο ξεκαθαρίζει ότι η ποιότητα της κάλυψης δεν εξαρτάται από πλάνα που εστιάζουν στο σώμα των αθλητριών.
Για το άλμα επί κοντώ προτείνονται πλάνα που δείχνουν τα τελευταία έξι βήματα της φόρας, την ταχύτητα του διασκελισμού και τη θέση της αθλήτριας τη στιγμή της απογείωσης. Με αυτόν τον τρόπο, η κάλυψη εστιάζει στην τεχνική εκτέλεση της προσπάθειας.
Η θέση της EBU και η παρέμβαση του Γκλεν Κίλεϊν
Ο εκτελεστικός διευθυντής της EBU Sport, Γκλεν Κίλεϊν, τόνισε ότι η σεξουαλικοποίηση των αθλητριών μέσω επιλεκτικών γωνιών λήψης και επιλογών επεξεργασίας παραμένει «σημαντική ανησυχία σε πολλές αθλητικές μεταδόσεις».
Όπως σημείωσε ακόμη, οι παρατεταμένες λήψεις σε σώματα, οι κάμερες χαμηλής γωνίας που καταγράφουν αποκαλυπτικές εικόνες και οι «υπερβολικές επαναλήψεις» σε αργή κίνηση χωρίς τεχνικό ή αφηγηματικό λόγο αποτελούν από τα βασικά ζητήματα που παρατηρούνται σήμερα στην κάλυψη των αγώνων γυναικείου στίβου.
Η παρέμβαση της Ιβάνα Σπάνοβιτς
Θέση για το ζήτημα πήρε και η Σέρβα πρωταθλήτρια του μήκους Ιβάνα Σπάνοβιτς, η οποία υποστήριξε ότι ορισμένες τηλεοπτικές πρακτικές μπορούν να έχουν επιπτώσεις και σε ψυχολογικό επίπεδο.
«Ορισμένες γωνίες λήψης, σε συνδυασμό με τα στερεότυπα των φύλων, όχι μόνο προκαλούν δυσφορία στους αθλητές αλλά και περισπασμούς κατά τη διάρκεια του αγώνα».
Η ίδια πρόσθεσε ότι τέτοιες πρακτικές ενδέχεται να έχουν «σοβαρές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των αθλητών».
Μένει να φανεί πώς θα εφαρμοστούν οι νέες οδηγίες στις επόμενες μεταδόσεις και αν η αλλαγή αυτή θα οδηγήσει σε πιο συνεπή κάλυψη του γυναικείου αθλητισμού, με έμφαση στην αγωνιστική εικόνα και όχι σε πλάνα που θεωρούνται ακατάλληλα.
