Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν φαίνεται πως δεν άφησε ισχυρό αποτύπωμα μόνο στις αίθουσες, αλλά και στις αναζητήσεις των Βρετανών για την ελληνική γλώσσα. Μέσα σε περίπου 10 ημέρες από την έξοδο της ταινίας, το ενδιαφέρον γύρω από το έργο του Ομήρου μετατράπηκε σε ευρύτερη πολιτιστική συζήτηση.
Σύμφωνα με τη βρετανική Indepedent, στη Βρετανία καταγράφηκε ραγδαία αύξηση σε όσους θέλουν να μάθουν ελληνικά. Το στοιχείο αυτό συνδέεται με την εντυπωσιακή εμπορική πορεία της ταινίας, αλλά και με το γεγονός ότι επανέφερε στο προσκήνιο ένα κείμενο σχεδόν 3.000 ετών.
Η επιτυχία στα ταμεία και η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος
Η ταινία έχει ήδη ξεπεράσει τα 640 εκατομμύρια δολάρια στα παγκόσμια ταμεία, μόλις εννέα ημέρες μετά την κυκλοφορία της. Η ιδιότητά της ως πρώτης παραγωγής που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε IMAX συνέβαλε στα μεγέθη αυτά, όμως η απήχηση φαίνεται ότι τροφοδοτήθηκε και από τη διαχρονική γοητεία της ομηρικής «Οδύσσειας».
Τα δεδομένα του Google Trends δείχνουν ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο οι αναζητήσεις για τη φράση «μάθε ελληνικά» αυξήθηκαν κατά 5.000% τις τελευταίες δύο εβδομάδες, την ώρα που η προσμονή για την ταινία κορυφωνόταν.
«Η Οδύσσεια του Ομήρου γράφτηκε στα αρχαία ελληνικά, τα οποία διαφέρουν σημαντικά από τη γλώσσα που ομιλείται σήμερα στην Ελλάδα».
Η δήλωση ανήκει στη Madeline Enos, ειδική σε θέματα γλωσσικών τάσεων της Preply, η οποία μίλησε στην εφημερίδα The Times. Η ίδια πρόσθεσε ότι τα αρχαία ελληνικά δίνουν την ευκαιρία για πιο άμεση επαφή με το πρωτότυπο κείμενο και τον κλασικό κόσμο, ενώ τα νέα ελληνικά βοηθούν όποιον θέλει να συνδεθεί με τη σύγχρονη ελληνική κουλτούρα και να επικοινωνήσει με ομιλητές της γλώσσας σήμερα.
Όπως σημείωσε, η ταινία άναψε μια σπίθα που «μπορεί να οδηγήσει σε μια βαθύτερη κατανόηση της γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας».
Άνοδος και στο βιβλίο της «Οδύσσειας»
Η κινηματογραφική επιτυχία είχε αντίκτυπο και στις πωλήσεις του ίδιου του έργου. Τα εκδοθέντα αντίτυπα της «Οδύσσειας» σημείωσαν αύξηση 70% σε σχέση με πέρυσι, με 35.000 περισσότερα αντίτυπα να έχουν πωληθεί φέτος στη Βρετανία, από μόλις 5.000 το 2025.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ταινία λειτούργησε ως αφορμή για επαφή όχι μόνο με τον Νόλαν, αλλά και με το κείμενο που βρίσκεται στον πυρήνα της ιστορίας του.
Οι πρώτες ενστάσεις για την κινηματογραφική εκδοχή
Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, η παραγωγή προκάλεσε σύντομα αντιδράσεις από μελετητές όταν αποκαλύφθηκαν οι πρώτες εικόνες και τα τρέιλερ. Η κριτική τους επικεντρώθηκε σε λεπτομέρειες όπως ο σχεδιασμός των κοστουμιών, η χρήση της σύγχρονης αγγλικής γλώσσας και επιμέρους επιλογές που θεωρήθηκαν αναχρονιστικές.
Μεταξύ άλλων, σχολιάστηκε ότι οι ανδρικοί χαρακτήρες εμφανίζονται με παντελόνια αντί για φούστες, ενώ προκάλεσε συζητήσεις και η επιλογή της λέξης «dad» αντί για «father».
Το εναλλακτικό τέλος που έγραψε ο Νόλαν
Ο ίδιος ο Κρίστοφερ Νόλαν εξήγησε στο περιοδικό Time ότι στην ταινία έγραψε ένα εναλλακτικό τέλος για το ποίημα του Ομήρου. Όπως είπε, το πρωτότυπο είναι «τόσο ζοφερό και τόσο μισογυνιστικό», γι’ αυτό και χρειάστηκε να αποκλείσει μέρος αυτού του υλικού.
Τόνισε πάντως ότι δεν ήθελε να το απομακρύνει πλήρως από το πλαίσιο, κυρίως ως προς το μήνυμα που μεταφέρει για τους άνδρες και τον τρόπο με τον οποίο διεξάγουν τον πόλεμο.
Μένει να φανεί αν η δυναμική που δημιούργησε η ταινία θα συνεχίσει να μεταφράζεται σε διαρκές ενδιαφέρον για τα ελληνικά και για το ομηρικό έργο και πέρα από την πρώτη φάση της προβολής της.
