Η κατάσταση των συντάξεων στην Ελλάδα παρουσιάζει ανησυχητικές τάσεις, καθώς λιγότερες από τις μισές αιτήσεις που υποβάλλονται στον ΕΦΚΑ αφορούν σε συντάξεις γήρατος. Παρά τις επικρίσεις ότι η χώρα έχει μετατραπεί σε «χώρα γερόντων», μόλις το 48% των αιτήσεων σχετίζεται με την ολοκλήρωση του εργασιακού βίου.
Αντιθέτως, οι υπόλοιπες αιτήσεις αφορούν σε μη ανταποδοτικές παροχές, όπως οι συντάξεις χηρείας και οι παροχές προς ανασφάλιστους. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι αιτήσεις για αναπηρικές συντάξεις έχουν φτάσει το 20%, ποσοστό που δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ στο παρελθόν σε κανένα ασφαλιστικό σύστημα.
Αιτίες και συνέπειες
Η αύξηση των αιτήσεων για αναπηρικές συντάξεις μπορεί να αποδοθεί σε δύο βασικούς παράγοντες: την γήρανση του πληθυσμού και τις άθλιες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης. Πριν από 30 χρόνια, το ποσοστό των αναπηρικών συντάξεων ήταν 16%, γεγονός που είχε προκαλέσει συναγερμό και αυστηροποίηση των διαδικασιών χορήγησής τους.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ, κατά το πρώτο τετράμηνο του τρέχοντος έτους, οι αιτήσεις για σύνταξη ανά κατηγορία ασφαλισμένων κατατάσσονται ως εξής:
- Γήρατος: 48%
- Αναπηρίας: 18%
- Παραπληγικών: 12%
- Θανάτου: 19%
- Ανασφάλιστων: 3%
Νομοθετικές αλλαγές
Η αύξηση των αιτήσεων έχει ενισχυθεί και από τις πρόσφατες τροποποιήσεις στη νομοθεσία, οι οποίες επιτρέπουν τη χορήγηση σύνταξης με ποσοστό αναπηρίας μόλις 50%. Αυτές οι ρυθμίσεις επεκτείνονται και σε δημόσιους υπαλλήλους, ενώ δίνουν τη δυνατότητα στους συνταξιούχους αναπηρίας να εργάζονται χωρίς να επιβαρύνονται με παρακρατήσεις.
Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, έχει οδηγήσει σε περισσότερες αιτήσεις για αναπηρικές συντάξεις, καθώς οι ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που τους αναγκάζουν να ζητούν στήριξη.
Το επόμενο βήμα είναι να παρακολουθήσουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση αυτή και αν θα υπάρξουν περαιτέρω αλλαγές στη νομοθεσία ή τις διαδικασίες χορήγησης συντάξεων.
