Οι τιμές των καυσίμων γυρίζουν ξανά σε ανοδική πορεία και το οικονομικό επιτελείο επανεξετάζει τα διαθέσιμα μέτρα για να περιορίσει το κύμα των επιβαρύνσεων. Η άνοδος του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, με φόντο την ένταση στη Μέση Ανατολή, έχει αρχίσει ήδη να αποτυπώνεται στην ελληνική αγορά, με το πετρέλαιο κίνησης να αποτελεί το πιο ευαίσθητο σημείο.
Το θέμα δεν αφορά μόνο όσους βάζουν καύσιμα στο ρεζερβουάρ τους. Η πίεση στο diesel μεταφέρεται και στο κόστος μεταφορών, παραγωγής και διανομής προϊόντων, κάτι που ενισχύει τον κίνδυνο για νέο γύρο ανατιμήσεων. Γι’ αυτό και στην κυβέρνηση παραμένουν ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, αν η διεθνής αναταραχή συνεχιστεί.
Το πετρέλαιο κίνησης στο επίκεντρο
Το σήμα για ενδεχόμενη νέα παρέμβαση έδωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η προτεραιότητα αφορά το πετρέλαιο κίνησης.
«Θα δώσουμε έμφαση στο diesel, γιατί δεν επηρεάζει μόνο το κόστος κίνησης αλλά και το κόστος παραγωγής και μεταφοράς των προϊόντων»
, ανέφερε χαρακτηριστικά.
Με δημοσιονομικό χώρο που εκτιμάται περίπου στα 220-230 εκατ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων, αν οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές δεν αποκλιμακωθούν.
Τα τρία σενάρια που εξετάζονται
Στο τραπέζι βρίσκονται ήδη οι βασικές επιλογές για να περιοριστεί η επίδραση της ανόδου στην αντλία. Η πρώτη αφορά την επαναφορά της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, όπως είχε εφαρμοστεί το προηγούμενο διάστημα, με ενίσχυση 15 λεπτών ανά λίτρο και δημοσιονομικό κόστος περίπου 46 εκατ. ευρώ.
Η δεύτερη επιλογή είναι μια νέα συμφωνία με τα διυλιστήρια, ώστε να υπάρξει μεγαλύτερη μείωση στις τιμές της βενζίνης και του diesel, εφόσον συνεχιστούν οι διεθνείς πιέσεις. Η τρίτη αφορά στενή παρακολούθηση της αγοράς και ενεργοποίηση πρόσθετων μέτρων μόνο αν η άνοδος των διεθνών τιμών μεταφερθεί πιο έντονα στην ελληνική αγορά.
Η εικόνα στις αντλίες
Ήδη, τα στοιχεία δείχνουν ότι η αγορά δέχεται πίεση. Η μέση τιμή της αμόλυβδης βρίσκεται στα 1,98 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης στα 1,97 ευρώ.
Σε 16 νομούς της χώρας η βενζίνη έχει περάσει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης ξεπερνά το ίδιο όριο σε έξι νομούς. Τις υψηλότερες τιμές καταγράφουν οι Κυκλάδες.
Οι διεθνείς πιέσεις και οι δικλείδες ασφαλείας
Η εκτίναξη του Brent σε υψηλά επτά εβδομάδων, εξαιτίας της αναταραχής στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, έχει ήδη αλλάξει την εικόνα στην αγορά καυσίμων. Παράλληλα, ουσιαστικά εξανεμίστηκε το όφελος από την πρόσφατη πρωτοβουλία των διυλιστηρίων για μείωση των τιμών κατά 10 λεπτά το λίτρο μέχρι το τέλος Αυγούστου.
Πρώτη φορά ύστερα από τέσσερις μήνες, η χονδρική τιμή του πετρελαίου κίνησης ξεπέρασε εκείνη της αμόλυβδης, εξέλιξη που θεωρείται προάγγελος νέων αυξήσεων στην αντλία τις επόμενες ημέρες.
Την ίδια ώρα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η αγορά εξακολουθεί να διαθέτει ορισμένες δικλείδες ασφαλείας. Η αυξημένη παραγωγή από χώρες εκτός Μέσης Ανατολής, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βραζιλία, η Βενεζουέλα και το Καζακστάν, σε συνδυασμό με τη διάθεση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου από τις χώρες-μέλη του Οργανισμού, συμβάλλουν στη συγκράτηση των μεγαλύτερων αναταράξεων. Στη σταθεροποίηση βοηθά και η χαμηλότερη ζήτηση από την Κίνα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Ωστόσο, ο ΙΕΑ προειδοποιεί ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού. Παρότι η προσφορά αργού πετρελαίου παραμένει επαρκής, η παραγωγή διυλισμένων προϊόντων δεν αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό. Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές της βενζίνης και κυρίως του diesel παραμένουν πιο ευάλωτες στις ανατιμήσεις.
Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, το οποίο έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία ως εναλλακτική θαλάσσια διαδρομή μεταφοράς πετρελαίου. Κάθε νέα διαταραχή στη ναυσιπλοΐα των δύο περασμάτων μπορεί να επηρεάσει την ομαλή τροφοδοσία των διεθνών αγορών και να προσθέσει νέα πίεση στις τιμές των καυσίμων.
Μένει να φανεί αν η εικόνα στις διεθνείς αγορές θα επιτρέψει στην κυβέρνηση να περιοριστεί στην παρακολούθηση των εξελίξεων ή αν θα χρειαστεί να ενεργοποιήσει ένα από τα μέτρα που έχει ήδη στο τραπέζι.
