Από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου τίθεται σε λειτουργία η ανανεωμένη ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο για την τακτοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών. Το νέο πλαίσιο απευθύνεται σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις που έχουν χρέη πάνω από 5.000 ευρώ και δίνει πλέον τη δυνατότητα να ενταχθεί στη ρύθμιση το σύνολο των οφειλών τους.
Η αλλαγή είναι ουσιαστική, καθώς το προηγούμενο κατώτατο όριο ήταν στις 10.000 ευρώ. Με τη μείωσή του, η περίμετρος των δικαιούχων διευρύνεται σημαντικά και, σύμφωνα με την εκτίμηση που συνοδεύει το μέτρο, περίπου ένα εκατομμύριο οφειλέτες αποκτούν πρόσβαση στο νέο πλαίσιο.
Πώς μοιράζονται οι δόσεις σε Εφορία, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers
Ο μηχανισμός δίνει τη δυνατότητα αποπληρωμής έως και σε 240 δόσεις για χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Για οφειλές προς τραπεζικά ιδρύματα και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, δηλαδή τους servicers, ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει τις 420.
Το ελάχιστο ποσό καταβολής ορίζεται στα 50 ευρώ, στοιχείο που κάνει το σχήμα πιο προσιτό για μικροοφειλέτες οι οποίοι αναζητούν μεγαλύτερη χρονική ανάσα για να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους.
Η ψηφιακή διαδικασία και ο ρόλος του αλγορίθμου
Η αίτηση και η επεξεργασία της ρύθμισης γίνονται εξ ολοκλήρου ψηφιακά. Σε κάθε βήμα, ο ενδιαφερόμενος καλείται να καταγράψει με ακρίβεια τα εισοδήματα, την περιουσιακή του κατάσταση και τις τρέχουσες οικονομικές του υποχρεώσεις.
Στη συνέχεια, η πλατφόρμα επεξεργάζεται τα στοιχεία μέσω ειδικού αλγορίθμου και διαμορφώνει την τελική πρόταση ρύθμισης, προσδιορίζοντας τόσο το ύψος όσο και τον αριθμό των δόσεων. Με αυτόν τον τρόπο, η τελική εικόνα δεν προκύπτει εξαρχής, αλλά μετά την αξιολόγηση των οικονομικών δεδομένων που υποβάλλονται.
Πότε μπορεί να μειωθεί η αρχική οφειλή
Εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια, ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε διαγραφή μέρους της αρχικής οφειλής. Για να κριθεί αν μια τέτοια μείωση είναι απαραίτητη ώστε να παραμείνει βιώσιμη η ρύθμιση, εξετάζονται το συνολικό εισόδημα, η ακίνητη και κινητή περιουσία, αλλά και οι γενικότερες οικονομικές αντοχές του κάθε πολίτη.
Στη διάρκεια της αποπληρωμής εφαρμόζεται σταθερό επιτόκιο 3%, όπως προβλέπει το πλαίσιο.
Η συναίνεση που ανοίγει τον φάκελο του οφειλέτη
Βασική προϋπόθεση για να προχωρήσει η διαδικασία είναι η συναίνεση του δανειολήπτη στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου. Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι πιστωτές αποκτούν πλήρη πρόσβαση στα οικονομικά του στοιχεία, ώστε να γίνει η απαραίτητη αξιολόγηση για τη ρύθμιση.
Το σημείο αυτό διαφοροποιεί τον εξωδικαστικό μηχανισμό από τη ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία βρίσκεται ήδη σε ισχύ από το περασμένο Σάββατο και έχει καταγράψει ισχυρή δυναμική.
Σε τι διαφέρει από τη ρύθμιση των 72 δόσεων
Οι δύο ρυθμίσεις έχουν κοινό στόχο, δηλαδή τη διευκόλυνση των οφειλετών, όμως λειτουργούν με διαφορετικούς κανόνες. Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά αποκλειστικά χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση και τον ΕΦΚΑ, ενώ ο εξωδικαστικός καλύπτει επίσης οφειλές προς τράπεζες και servicers.
Διαφορά υπάρχει και στον αριθμό των δόσεων, καθώς ο εξωδικαστικός δίνει πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής. Επιπλέον, εκεί προβλέπεται δυνατότητα μείωσης της βασικής οφειλής με βάση τα οικονομικά δεδομένα, κάτι που δεν ισχύει στο πρόγραμμα των 72 δόσεων.
Ακόμη, στη ρύθμιση των 72 δόσεων ο οφειλέτης γνωρίζει από την αρχή τους όρους, ενώ στον εξωδικαστικό αυτοί προκύπτουν μετά την αξιολόγηση από τον αλγόριθμο της πλατφόρμας.
Για την Εφορία, η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν είχαν ενταχθεί σε άλλη ρύθμιση μέχρι τις 21 Απριλίου 2026 και παραμένουν ενεργά την ημέρα υποβολής της αίτησης. Για τις οφειλές που βεβαιώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά, προβλέπεται ότι πρέπει πρώτα να έχουν εξοφληθεί ή τακτοποιηθεί μέσω της πάγιας ρύθμισης.
Μένει να φανεί πόσοι οφειλέτες θα αξιοποιήσουν το ανανεωμένο πλαίσιο από τις πρώτες κιόλας ημέρες λειτουργίας του, καθώς η χαμηλότερη είσοδος και ο μεγαλύτερος αριθμός δόσεων αλλάζουν αισθητά τους όρους πρόσβασης στη ρύθμιση.
