Από την 1η Οκτωβρίου αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το νέο καθεστώς για τα ενοίκια, με το υπουργείο Οικονομικών να προσανατολίζεται σε κατάργηση της πληρωμής με μετρητά και υποχρεωτική εξόφληση αποκλειστικά μέσω τραπέζης. Η αλλαγή έρχεται μετά την εξάμηνη περίοδο «χάριτος» που δόθηκε την άνοιξη.
Το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται αποφασισμένο να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα, σημειώνοντας ότι οι υποδομές της ΑΑΔΕ και των τραπεζών είναι πλέον πλήρως λειτουργικές. Αυτό σημαίνει ότι ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα πρέπει έως τις 30 Σεπτεμβρίου να έχουν ολοκληρώσει τις απαραίτητες συνεννοήσεις για να περάσουν οριστικά σε τραπεζικές πληρωμές.
Ποια μισθώματα μπαίνουν στο νέο πλαίσιο
Η ρύθμιση αφορά όλα τα μισθώματα κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων. Είτε πρόκειται για κύρια κατοικία, είτε για φοιτητική στέγη, είτε για επαγγελματικό χώρο, το ενοίκιο θα πρέπει να εξοφλείται μέσω τραπεζικού λογαριασμού, με μεταφορά χρημάτων, πάγια εντολή ή e-banking.
Με τη νέα διαδικασία, η καταβολή «χέρι με χέρι» δεν θα αναγνωρίζεται για φορολογικούς σκοπούς. Η τραπεζική κίνηση θα είναι το μόνο αποδεικτικό για την πληρωμή του ενοικίου.
Οι κυρώσεις για ενοικιαστές, ιδιοκτήτες και επιχειρήσεις
Η επιλογή πληρωμής με μετρητά φέρνει διαφορετικές συνέπειες για κάθε πλευρά. Οι ενοικιαστές που θα συνεχίσουν να πληρώνουν «στο χέρι» θα αποκλείονται από το στεγαστικό επίδομα και το ετήσιο βοήθημα ενοικίου, το οποίο φτάνει έως τα 800 ευρώ, μαζί με τις προσαυξήσεις για προστατευόμενα τέκνα.
Για τους ιδιοκτήτες, η είσπραξη μισθωμάτων με μετρητά θα οδηγήσει στην απώλεια της αυτόματης έκπτωσης 5% στο ακαθάριστο εισόδημα από ακίνητα, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση δικαιολογητικών. Στις επιχειρήσεις, από την άλλη πλευρά, τα επαγγελματικά ενοίκια που δεν εξοφλούνται μέσω τράπεζας δεν θα αναγνωρίζονται ως εκπιπτόμενη δαπάνη στα ακαθάριστα έσοδα.
Το φορολογικό αποτύπωμα στην αγορά ακινήτων
Στόχος της μεταρρύθμισης είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και η καταγραφή της πραγματικής εικόνας της αγοράς ακινήτων. Σήμερα, το μέσο δηλωθέν μηνιαίο ενοίκιο κυμαίνεται στα 230-240 ευρώ, ποσό που σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της φορολογικής διοίκησης υπολείπεται αισθητά από τα πραγματικά επίπεδα τιμών, ειδικά στα αστικά κέντρα.
Μέσα από την αυτόματη διασταύρωση τραπεζικών συναλλαγών, ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και φορολογικών δηλώσεων, το υπουργείο επιδιώκει να περιορίσει τα αδήλωτα ή υποδηλωμένα εισοδήματα από μισθώσεις.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες φορολογικές δηλώσεις, περίπου 1,8 εκατ. φορολογούμενοι εμφανίζουν εισοδήματα από ενοίκια. Από αυτούς, η μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών —οι 9 στους 10 ή 87%— δηλώνει ετήσιο εισόδημα κάτω από 10.000 ευρώ, δηλαδή λιγότερα από 850 ευρώ τον μήνα.
Το επόμενο βήμα είναι να φανεί αν η μετάβαση έως το τέλος Σεπτεμβρίου θα γίνει ομαλά, καθώς η αλλαγή αγγίζει ταυτόχρονα ιδιοκτήτες, ενοικιαστές και επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν μισθωμένους χώρους.
