Η παρατεταμένη ξηρασία στον Δούναβη έχει ανοίξει ένα νέο μέτωπο στην αγορά ενέργειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η μείωση της στάθμης του ποταμού περιορίζει την πυρηνική παραγωγή, φέρνει έντονες διακυμάνσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και ήδη αρχίζει να επηρεάζει και την ελληνική αγορά.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ζήτημα επάρκειας, όμως οι πιέσεις στη χονδρική αποτυπώνονται ολοένα και πιο καθαρά στις τιμές. Την ίδια ώρα, τα τιμολόγια του Αυγούστου κατέγραψαν τελικά μικρότερες αυξήσεις από όσες αναμένονταν, επειδή οι μεγαλύτεροι προμηθευτές απορρόφησαν μεγάλο μέρος του επιπλέον κόστους.
Πιο ήπια η εικόνα στα τιμολόγια του Αυγούστου
Η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 18,8 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από 17,4 λεπτά τον Ιούλιο. Η ΔΕΗ κράτησε αμετάβλητη τη χρέωση στα 13,8 λεπτά ανά κιλοβατώρα, η ΗΡΩΝ στα 14,7 λεπτά, ενώ η Protergia ανέβασε το τιμολόγιό της από 15,9 σε 16,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Η πίεση που έρχεται από τη ΝΑ Ευρώπη
Παρά τη σχετική συγκράτηση στα τιμολόγια, σύμφωνα με την «Καθημερινή», οι αναταράξεις στην περιφερειακή αγορά έχουν ήδη περάσει και στην Ελλάδα. Η μέση τιμή της μεγαβατώρας κατέγραψε άλμα 57% σε ημερήσια βάση και έφτασε τα 154 ευρώ, ενώ σήμερα διαμορφώνεται ακόμη υψηλότερα, στα 166 ευρώ. Η ελληνική αγορά, πάντως, εξακολουθεί να κινείται χαμηλότερα από εκείνες της Ανατολικής Ευρώπης, όπου η ένταση της κρίσης είναι μεγαλύτερη.
Η αιτία βρίσκεται στη δραματική πτώση της στάθμης του Δούναβη. Με βάση στοιχεία του Montel, περίπου 2,44 GW, δηλαδή σχεδόν το 40% της συνολικής πυρηνικής παραγωγικής ικανότητας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, παραμένει εκτός λειτουργίας, καθώς τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα των υδάτων δυσκολεύουν την ψύξη των αντιδραστήρων.
Ουγγαρία και Ρουμανία με περιορισμούς στην παραγωγή
Στην Ουγγαρία, ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ ανέστειλε τη λειτουργία του μοναδικού πυρηνικού σταθμού της χώρας, κάνοντας λόγο για εξέλιξη χωρίς προηγούμενο εδώ και 44 χρόνια. Σε τηλεοπτικό μήνυμα προειδοποίησε ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες για το ενεργειακό σύστημα, καθώς οι θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου. Παράλληλα, κάλεσε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να μειώσουν εθελοντικά την κατανάλωση ρεύματος, ώστε να αποφευχθούν διακοπές.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στη Ρουμανία. Η χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει ρίξει περίπου στο μισό την παραγωγή του πυρηνικού σταθμού Cernavoda, ισχύος 1,35 GW, με την κυβέρνηση να ζητά από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες να περιορίσουν την κατανάλωσή τους στις ώρες αιχμής.
Οι τιμές εκτοξεύονται στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία
Η στενότητα στην προσφορά φάνηκε άμεσα στις αγορές. Στην Ουγγαρία, η τιμή έφτασε χθες έως και τα 420 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις ώρες αιχμής, με τη μέση ημερήσια τιμή να διαμορφώνεται στα 179 ευρώ και σήμερα να πλησιάζει τα 187 ευρώ. Στη Ρουμανία, η μέση τιμή ανέρχεται στα 188 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Ο ρόλος της Βουλγαρίας στο ελληνικό σκέλος
Για την ελληνική αγορά, καθοριστική αποδείχθηκε η Βουλγαρία. Οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας της γειτονικής χώρας λειτούργησαν ως παράγοντας εξισορρόπησης απέναντι στις πιέσεις, επιτρέποντας εξαγωγές προς τη Ρουμανία στο ανώτατο όριο της διασυνδετικής ικανότητας. Έτσι προέκυψε αποσύζευξη των δύο αγορών, με αποτέλεσμα οι τιμές στη Βουλγαρία —και, κατά συνέπεια, στην Ελλάδα— να παραμείνουν σημαντικά χαμηλότερες από εκείνες της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας.
Παρά τις διακυμάνσεις στην περιοχή, οι ελληνικές Αρχές δεν ανησυχούν προς το παρόν για την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα. Η αυξημένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι σχετικά ήπιες θερμοκρασίες μέχρι στιγμής και η περιορισμένη εξάρτηση του συστήματος από εισαγωγές κρατούν την ασφάλεια εφοδιασμού σε ικανοποιητικά επίπεδα. Το βασικό ζήτημα αφορά πλέον την πορεία των τιμών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η αγορά παραγώγων εξακολουθεί να δείχνει ακριβότερο φθινόπωρο και χειμώνα. Τα προθεσμιακά συμβόλαια βάσης στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας ήταν στα 147,6 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τον Σεπτέμβριο, 134,69 ευρώ για τον Οκτώβριο, 157,67 ευρώ για τον Νοέμβριο, 144,67 ευρώ για τον Δεκέμβριο, 157,57 ευρώ για τον Ιανουάριο και 135,31 ευρώ για τον Φεβρουάριο. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι αγορές εξακολουθούν να τιμολογούν παρατεταμένες πιέσεις το επόμενο διάστημα.
