Η φετινή ΔΕΘ για τους συνταξιούχους δεν συνδέεται με την επιστροφή της 13ης σύνταξης, η οποία έχει αποκλειστεί. Αντίθετα, η κυβέρνηση επιδιώκει να τη μετατρέψει σε αφετηρία για μια πιο σταθερή και μετρήσιμη βελτίωση στις αποδοχές τους, με στόχο να κλείσει το μέτωπο της αβεβαιότητας που έχει ανοίξει εδώ και χρόνια.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ήδη γνωστές παρεμβάσεις, αλλά και νέα σενάρια που αφορούν την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Παράλληλα, οι ετήσιες αυξήσεις θα συνεχίσουν, εφόσον οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας διατηρηθούν.
Τι αλλάζει στις συντάξεις από τη ΔΕΘ
Το πρώτο σαφές βήμα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι ότι δεν θα καταργηθεί η διπλή Εθνική Σύνταξη και οι συντάξεις χηρείας δεν θα μειώνονται κατά 50% μετά την τριετία, όπως προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου. Με αυτόν τον τρόπο κλείνει μια εκκρεμότητα πολλών ετών για χιλιάδες δικαιούχους.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να περιγράψει στη Θεσσαλονίκη τις αυξήσεις που προβλέπεται να συνεχίσουν να λαμβάνουν κάθε χρόνο οι συνταξιούχοι βάσει νόμου, υπό την προϋπόθεση ότι θα παραμένουν ισχυροί οι ρυθμοί ανάπτυξης της οικονομίας. Το μήνυμα που επιχειρείται να δοθεί είναι ότι οι συντάξεις μπαίνουν σε πιο προβλέψιμη τροχιά.
Προσωπική διαφορά και μεγαλύτερες αυξήσεις
Μία από τις δύο μεγάλες αλλαγές που αναμένονται είναι η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις. Αν προχωρήσει, θα οδηγήσει σε υψηλότερες αυξήσεις για όλους, καθώς θα περιοριστούν οι στρεβλώσεις που κρατούν σήμερα μέρος των συνταξιούχων μακριά από την πλήρη ωφέλεια των ετήσιων αναπροσαρμογών.
Για όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από σιγουριά και προστασία, η επίπτωση αυτής της αλλαγής θεωρείται μετρήσιμη. Η λογική είναι ότι οι αυξήσεις θα περνούν πιο καθαρά στις αποδοχές, χωρίς το σημερινό εμπόδιο της προσωπικής διαφοράς.
Η Εισφορά Αλληλεγγύης στο μικροσκόπιο
Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης. Σήμερα εφαρμόζεται από το πρώτο ευρώ στο σύνολο της σύνταξης, ενώ η βασική πρόταση που εξετάζεται προβλέπει να επιβάλλεται κλιμακωτά και μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ, για όσους λαμβάνουν σύνταξη πάνω από αυτό το όριο.
Με το σημερινό μοντέλο, η επιβάρυνση αφορά ολόκληρο το ποσό. Με το νέο σενάριο, το βάρος θα μειωνόταν για όσους βρίσκονται κοντά στο όριο, με αποτέλεσμα το σύστημα να γίνει απλούστερο και πιο αναλογικό, εφόσον προχωρήσει η αλλαγή.
Το παράδειγμα που αναφέρεται είναι χαρακτηριστικό: συνταξιούχος με 2.000 ευρώ θα έβλεπε την επιβάρυνση να πέφτει από τα 120 ευρώ της ΕΑΣ που πληρώνει σήμερα στα περίπου 64 ευρώ.
Το παράδειγμα των 2.000 ευρώ
Ακόμα κι αν μεταβληθούν οι συντελεστές, το συμπέρασμα που προκύπτει από το εξεταζόμενο σενάριο είναι ότι οι συνταξιούχοι θα βγουν κερδισμένοι. Η κλιμακωτή εφαρμογή περιορίζει το βάρος κυρίως για όσους βρίσκονται κοντά στο όριο των 1.468 ευρώ.
Στόχος, όπως επισημαίνεται, είναι να διορθωθεί μια αδικία που οι συνταξιούχοι καταγγέλλουν εδώ και χρόνια: ότι η εισφορά «χτυπά» συνολικά το ποσό και όχι μόνο το τμήμα που υπερβαίνει το όριο.
Το δικαστικό μέτωπο που ανοίγει στις 7 Οκτωβρίου
Εντός του Οκτωβρίου, και συγκεκριμένα στις 7 του μήνα, αναμένεται κρίσιμη απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για υπόθεση συνταξιούχου που έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη και ζητά να κριθεί αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ. Νομικοί και ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης εκτιμούν ότι έχει μεγάλες πιθανότητες να δικαιωθεί.
Η εξέλιξη αυτή δίνει επιπλέον βάρος στη συζήτηση για την Εισφορά Αλληλεγγύης, καθώς το δικαστικό σκέλος και οι κυβερνητικές παρεμβάσεις κινούνται πλέον παράλληλα.
Επαναλαμβανόμενες αυξήσεις και η παροχή των 300 ευρώ
Πέρα από τις ετήσιες αυξήσεις, δεν αποκλείεται και νέα αύξηση της παροχής των 300 ευρώ στα 400 ευρώ, πιθανόν από 250 ευρώ που ήταν πέρυσι. Η παροχή καταβάλλεται κάθε 30 Νοεμβρίου και πλέον έχει χαρακτήρα που προβλέπεται από τον νόμο.
Το συνολικό αφήγημα της κυβέρνησης, όπως προκύπτει από το δημοσίευμα, είναι ότι οι συντάξεις περνούν από μια περίοδο περικοπών και ανατροπών σε μια πιο σταθερή κανονικότητα. Το επόμενο βήμα μένει να φανεί από τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ και από το αν θα προχωρήσουν οι αλλαγές στην ΕΑΣ και την προσωπική διαφορά.
