Η συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας περνά, σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, μέσα από έναν τραπεζικό τομέα που θα λειτουργεί πραγματικά σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Σε συνέντευξή του στο τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την Τραπεζική Εποπτεία (ECB Supervision Newsletter), ο υπουργός Οικονομικών έστρεψε το βλέμμα στο Eurogroup, στην Τραπεζική Ένωση και στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι η Ευρώπη διαθέτει αποταμιεύσεις και φιλοδοξία, αλλά χρειάζεται πιο αποτελεσματικούς μηχανισμούς ώστε αυτά τα κεφάλαια να φτάνουν στις επενδύσεις που στηρίζουν την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και τις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν επίσης η τραπεζική εποπτεία, το κανονιστικό πλαίσιο και το ανοιχτό ακόμη πολιτικό ζήτημα γύρω από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS).
Η Τραπεζική Ένωση ως εργαλείο για ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα
Απαντώντας σε ερώτηση για το τι πρέπει να αλλάξει στην εποπτεία, τη ρύθμιση και τη δομή της αγοράς, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η βασική πρόκληση για τον ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα έχει πλέον μετατοπιστεί. Για χρόνια, όπως είπε, προτεραιότητα ήταν ένα τραπεζικό σύστημα ισχυρό, σταθερό και ανθεκτικό. Αυτός ο στόχος έχει επιτευχθεί, και τώρα το ζητούμενο είναι να λειτουργήσει το σύστημα ως μοχλός ανταγωνιστικότητας και μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.
Σύνδεσε ευθέως την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα με τις επενδύσεις στην καινοτομία, στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, στην άμυνα, στις υποδομές και στις επιχειρήσεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον της ηπείρου.
Κατά την τοποθέτησή του, η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και ένας ανταγωνιστικός τραπεζικός τομέας αποτελούν «τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος». Οι ευρωπαϊκές τράπεζες, σημείωσε, παραμένουν η βασική πηγή χρηματοδότησης της οικονομίας, άρα η επιτυχία της Ένωσης προϋποθέτει τράπεζες που θα μπορούν να λειτουργούν σε ευρωπαϊκή κλίμακα και να στηρίζουν επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ενιαία Αγορά.
Τρεις προτεραιότητες για μια πιο ενιαία αγορά
Ο Πιερρακάκης έδωσε έμφαση σε τρία σημεία. Πρώτον, είπε ότι η διασυνοριακή τραπεζική δραστηριότητα πρέπει να γίνει κανόνας και όχι εξαίρεση, με πιο ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων και ρευστότητας μέσα στην Τραπεζική Ένωση, σε συνδυασμό με ισχυρότερες κοινές δικλίδες ασφαλείας και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη ανάμεσα στις εποπτικές αρχές.
Δεύτερον, υπογράμμισε την ανάγκη για κανονιστικό πλαίσιο που θα ενισχύει ταυτόχρονα ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα. Η προσαρμογή, όπως εξήγησε, δεν σημαίνει χαλάρωση των προτύπων, αλλά πιο προβλέψιμους κανόνες που θα στηρίζουν τις επενδύσεις, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Τρίτον, στάθηκε στην απλούστευση. Κατά την άποψή του, η πολυπλοκότητα δεν μπορεί να λειτουργεί ως ανταγωνιστικό μειονέκτημα και η μείωση των περιττών διοικητικών βαρών μπορεί να επιτρέψει στις τράπεζες να επικεντρωθούν στη χρηματοδότηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε ότι η πρόσφατη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέτει τα σωστά ζητήματα για το μέλλον του τραπεζικού τομέα.
Το EDIS, το 2022 και το επόμενο βήμα του Eurogroup
Στη δεύτερη ενότητα της συνέντευξης, ο υπουργός Οικονομικών μίλησε για το πολιτικό αδιέξοδο γύρω από το EDIS και την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης. Κατά τη γνώμη του, η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται πλέον στην κλασική ισορροπία ανάμεσα στη μείωση και τον επιμερισμό των κινδύνων. Ο κατακερματισμός, όπως είπε, έχει εξελιχθεί σε στρατηγική ευπάθεια.
Παρέπεμψε στη διαδοχή των βημάτων που συμφωνήθηκε στο Eurogroup το 2022: πρώτα ενίσχυση του κοινού πλαισίου για τη διαχείριση τραπεζικών κρίσεων και των εθνικών συστημάτων εγγύησης καταθέσεων και έπειτα αξιολόγηση, με βάση τη συναίνεση, των υπόλοιπων στοιχείων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης.
Η μεταρρύθμιση του πλαισίου CMDI, που υιοθετήθηκε φέτος, κατά τον Πιερρακάκη ολοκληρώνει το πρώτο στάδιο αυτής της πορείας. Όπως σημείωσε, βελτιώνει τη διαχείριση των τραπεζικών αποτυχιών, ενισχύει την προστασία των καταθετών και περιορίζει την επιβάρυνση των φορολογουμένων. Το επόμενο ζητούμενο, πρόσθεσε, είναι η αποτελεσματική εφαρμογή της.
Θετικά αντιμετώπισε και την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αντικαταστήσει την πρόταση του 2015 για το EDIS με ένα απλούστερο πλαίσιο, που θα μοιράζει πιο ισορροπημένα τις αρμοδιότητες και τη χρηματοδότηση ανάμεσα στο εθνικό και το κεντρικό επίπεδο, θα αντιμετωπίζει προβλήματα ρευστότητας και θα εγγυάται ισότιμη προστασία των καλυπτόμενων καταθέσεων σε όλη την Τραπεζική Ένωση.
Το πρόγραμμα εργασιών του Eurogroup για τον Ιούλιο, όπως ανέφερε, δίνει έναν καθαρό οδικό χάρτη για το επόμενο στάδιο: αξιολόγηση της προόδου από το 2022 και αναζήτηση, μέσα από συναινετική προσέγγιση, των πρόσθετων μέτρων που χρειάζονται ώστε να αρθούν τα τελευταία εμπόδια. Στόχος είναι η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του τραπεζικού τομέα της ζώνης του ευρώ, ενόψει των νομοθετικών προτάσεων που αναμένεται να παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2027.
Κλείνοντας το σκεπτικό του, ο Πιερρακάκης υποστήριξε ότι μια ισχυρότερη Τραπεζική Ένωση είναι θεμέλιο τόσο για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων όσο και για την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτήσει το μέλλον της. Το επόμενο βήμα, όπως προκύπτει από τη συνέντευξη, θα κριθεί από το αν μπορεί να διαμορφωθεί νέα πολιτική συναίνεση σε συγκεκριμένες και ρεαλιστικές λύσεις.
