Σοβαρά ερωτήματα για την εφαρμογή της ασφαλιστικής νομοθεσίας και τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων εγείρονται το τελευταίο διάστημα, με αιχμή τις προσαυξήσεις για τους εργαζόμενους στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ). Το ζήτημα αφορά χιλιάδες ασφαλισμένους που έκαναν χρήση μεταβατικών διατάξεων για την έξοδο στη σύνταξη, στο πλαίσιο των αλλαγών που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Κατά την περίοδο των μνημονιακών παρεμβάσεων, θεσπίστηκαν ενδιάμεσα όρια ηλικίας, δίνοντας τη δυνατότητα σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων – όπως γυναίκες με ανήλικα τέκνα, εργαζόμενους στο Δημόσιο και απασχολούμενους σε βαρέα επαγγέλματα – να αποχωρήσουν νωρίτερα από την εργασία, πριν από την πλήρη εξομοίωση των ορίων στα 62 ή 67 έτη.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, ανακύπτουν ζητήματα ως προς την ίση μεταχείριση των συνταξιούχων. Ειδικότερα, εργαζόμενοι σε καθεστώς ΒΑΕ, οι οποίοι κατέβαλαν αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές, δεν φαίνεται να λαμβάνουν σε όλες τις περιπτώσεις την προβλεπόμενη προσαύξηση στην ανταποδοτική σύνταξη, όπως ορίζεται από το ισχύον πλαίσιο. Η προσαύξηση αυτή αφορά επιπλέον ποσοστό ανά έτος ασφάλισης, πέραν του βασικού συντελεστή.
Την ίδια στιγμή, αντίστοιχες προσαυξήσεις αποδίδονται σε άλλες κατηγορίες ασφαλισμένων, όπως σε ταμεία πρώην ΔΕΚΟ και τραπεζών, γεγονός που –σύμφωνα με τις ίδιες πηγές– δημιουργεί ασυμμετρίες στην εφαρμογή της νομοθεσίας.
Κομβικό σημείο αποτελεί η ερμηνεία της πρόωρης εξόδου στη σύνταξη. Αν και οι μεταβατικές ρυθμίσεις προβλέπονταν ρητά από τον νόμο και αξιοποιήθηκαν νόμιμα από τους ασφαλισμένους, φαίνεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ως βάση για τον περιορισμό ή την αναστολή προσαυξήσεων.
Το θέμα έχει παραπεμφθεί στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, προκειμένου να δοθεί οριστική ερμηνεία. Την ίδια ώρα, πληροφορίες αναφέρουν ότι προσαυξήσεις που είχαν αρχίσει να καταβάλλονται μετά το 2021 ανεστάλησαν εκ νέου, ενώ εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο αναζήτησης ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί ως αχρεωστήτως καταβληθέντα.
Παράλληλα, το ζήτημα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εκκρεμοτήτων στο ασφαλιστικό σύστημα, με περιπτώσεις όπως οι συντάξεις χηρείας και οι υπολογισμοί σε διαδοχική ασφάλιση να παραμένουν ανοιχτές. Όπως επισημαίνουν αρμόδιοι κύκλοι, οι αλλεπάλληλες αλλαγές και οι διαφορετικές ερμηνείες των διατάξεων έχουν δημιουργήσει ένα σύνθετο τοπίο, με σημαντικές επιπτώσεις για τους συνταξιούχους.
