Το Ταμείο Ανάκαμψης μπαίνει σήμερα στο επίκεντρο του υπουργικού συμβουλίου, καθώς το πρόγραμμα των 36 δισ. ευρώ, που έχει καθορίσει την πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία πέντε χρόνια, εισέρχεται στην τελική και πιο κρίσιμη φάση του. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, αναμένεται να παρουσιάσει τον οδικό χάρτη για την ολοκλήρωση του προγράμματος, μετά από το διπλό αίτημα εκταμίευσης 2,6 δισ. ευρώ που υποβλήθηκε χθες.
Το πακέτο αυτό περιλαμβάνει 1,4 δισ. ευρώ από το 8ο αίτημα του σκέλους των επιχορηγήσεων και 1,2 δισ. ευρώ από το 7ο αίτημα του δανειακού σκέλους. Η κυβέρνηση προσπαθεί να «κλειδώσει» τις τελευταίες πληρωμές πριν την οριστική λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης τον Σεπτέμβριο.
Η κρίσιμη παρουσίαση
Η σημερινή παρουσίαση στο υπουργικό συμβούλιο είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτυπώνει την πρόοδο που έχει γίνει και τα στενά περιθώρια χρόνου που απομένουν. Τα ορόσημα του προγράμματος πρέπει να ολοκληρωθούν έως τις 31 Αυγούστου, καθώς τον Σεπτέμβριο αναμένεται η «ώρα της αλήθειας» για το σύνολο του προγράμματος. Σχεδιάζεται να κατατεθεί το 9ο αίτημα επιδοτήσεων ύψους 3,8 δισ. ευρώ, με την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί 134 ορόσημα.
Επόμενα βήματα
Τα επόμενα βήματα προς την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης περιλαμβάνουν:
- Στις 25/5 υποβλήθηκε το 8ο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων και το 7ο αίτημα πληρωμής δανείων.
- Η 29 Μαΐου είναι η τελική ημερομηνία για τη συμβασιοποίηση επιχειρηματικών δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης.
- Η 31 Μαΐου κλείνει η προθεσμία για την υπαγωγή στο "Σπίτι μου ΙΙ" και στο "Αναβαθμίζω το Σπίτι μου".
- Στις 31 Αυγούστου θα κλείσει η προθεσμία για την ολοκλήρωση όλων των οροσήμων και για την τελική υπογραφή συμβάσεων.
- Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου αναμένονται οι τελικές πληρωμές για τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης.
Προκλήσεις και κίνδυνοι
Ωστόσο, το εγχείρημα κρύβει κινδύνους. Ο στόχος είναι να κλείσει το Ταμείο Ανάκαμψης χωρίς κενά και αστοχίες, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλειες πόρων ή χρηματικά πρόστιμα για τη χώρα. Σύμφωνα με τους αυστηρούς κανόνες του Ταμείου, τυχόν αστοχίες θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό δημοσιονομικό κόστος, καθιστώντας την τελευταία ευθεία ακόμη πιο κρίσιμη.
Η σημερινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου θα αποτελέσει επίσης προάγγελο για τον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας. Από τον Σεπτέμβριο, η κυβέρνηση θα πρέπει να διασφαλίσει τη ροή χρηματοδότησης προς την πραγματική οικονομία, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης θα κλείσει.
Από τον Νοέμβριο του 2025, η Αθήνα έχει διαπραγματευτεί και πετύχει συμφωνία στο ECOFIN για σχέδιο-γέφυρα προς την επόμενη περίοδο. Εκτός από το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, το νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το νέο ΕΣΠΑ 2028-2034, κεντρική θέση στο νέο χρηματοδοτικό μοντέλο θα παίζει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία χρηματοδοτεί πολύ μικρές επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε δάνεια.