Η Αμφίπολη μπαίνει σε μια νέα, πιο ώριμη φάση ανάδειξης, καθώς στον Τύμβο Καστά προχωρούν παράλληλα οι εργασίες προστασίας, αποκατάστασης και συντήρησης. Το μνημείο παραμένει στο επίκεντρο ενός ευρύτερου σχεδιασμού για ολόκληρο τον αρχαιολογικό χώρο.
Η πρόοδος είναι ήδη ορατή σε κρίσιμα σημεία του μνημείου: ο μαρμάρινος περίβολος έχει αποκαλυφθεί στο σύνολό του, η μαρμάρινη θύρα του μακεδονικού τάφου έχει επανατοποθετηθεί, η αντιπλημμυρική θωράκιση έχει ολοκληρωθεί και ξεκίνησε η κατασκευή του μουσειακού κελύφους. Με αυτά τα δεδομένα, η απόδοση του Τύμβου στο κοινό τοποθετείται στο 2028.
Ο Τύμβος Καστά και το επόμενο στάδιο
Σύμφωνα με το σχέδιο που εξελίσσεται, οι εργασίες δεν περιορίζονται σε επιμέρους τεχνικές παρεμβάσεις, αλλά συνδέονται με την προετοιμασία του μνημείου για ασφαλή επισκεψιμότητα. Στο εσωτερικό του Τύμβου έχουν ολοκληρωθεί οι κρίσιμες εργασίες στερέωσης και δομικής αποκατάστασης, ενώ έχει απομακρυνθεί το σύνολο των προσωρινών μεταλλικών υποστυλώσεων, ώστε να είναι δυνατή η πλήρης ανάγνωση του χώρου.
Η επόμενη φάση περιλαμβάνει συμπληρώσεις στην τοιχοποιία, διαμόρφωση του δαπέδου και οριστικοποίηση της μελέτης της κλίμακας καθόδου, με στόχο να διασφαλίζεται η πρόσβαση των επισκεπτών χωρίς να αλλοιώνεται η θέαση της αυθεντικής κλίμακας του μνημείου.
Η επανατοποθέτηση της μαρμάρινης θύρας και το μουσειακό κτήριο
Η Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε την επανατοποθέτηση της μαρμάρινης θύρας του μακεδονικού τάφου ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία, που πέρασε από συγκόλληση και αποκατάσταση πριν ολοκληρωθεί. Όπως σημείωσε, στις αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται η εγκατάσταση του αναδόχου για την κατασκευή του μουσειακού κτηρίου, το οποίο θα φιλοξενήσει τη μόνιμη έκθεση και τις ψηφιακές εφαρμογές που θα πλαισιώνουν την εμπειρία του επισκέπτη.
«Η εξαιρετικά δύσκολη και σύνθετη επανατοποθέτηση της μαρμάρινης θύρας του μακεδονικού τάφου, ύστερα από την απαιτητική διαδικασία συγκόλλησης και αποκατάστασής της, αποτελεί ένα σημαντικό τεχνικό και επιστημονικό επίτευγμα.»
Η υπουργός πρόσθεσε ότι το μνημείο, λόγω της μοναδικότητας και της πολυπλοκότητάς του, συνεχίζει να θέτει νέα επιστημονικά ζητήματα, τα οποία αντιμετωπίζονται από τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και μέσα από συνεργασίες με ελληνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά κέντρα.
Η Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα του Στρυμόνα επισκέψιμη
Παράλληλα με τις παρεμβάσεις στον Τύμβο Καστά, η υπουργός Πολιτισμού απέδωσε στο κοινό και την Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα στον Στρυμόνα, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης των ξύλινων πασσάλων και την τοποθέτηση νέου στεγάστρου προστασίας. Το έργο συνοδεύεται από πολυμεσικές εφαρμογές που αναδεικνύουν την ιστορία και τη λειτουργία της γέφυρας.
Η γέφυρα θεωρείται η μοναδική σωζόμενη αρχαία ξύλινη γέφυρα στον Στρυμόνα και χρονολογείται ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, συνδεόταν με την Πύλη Γ΄ των οχυρώσεων της πόλης και μνημονεύεται από τον Θουκυδίδη. Η Λίνα Μενδώνη επισήμανε επίσης ότι πρόκειται για ένα από τα σπανιότερα σωζόμενα έργα της αρχαίας ξύλινης μηχανικής παγκοσμίως.
Η κατασκευή του στεγάστρου, όπως τόνισε, βοηθά στη μακροχρόνια διατήρηση των αυθεντικών ξύλινων στοιχείων, των πασσάλων και των γύψινων αποτυπωμάτων τους, τα οποία παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την τεχνολογία της αρχαίας γεφυροποιίας.
Διαδρομές ΑμεΑ σε Ακρόπολη, Γυμνάσιο και Βόρειο Τείχος
Στο ίδιο πακέτο έργων εντάσσεται και η βελτίωση της προσβασιμότητας για άτομα με κινητικές δυσκολίες και προβλήματα όρασης. Δημιουργήθηκαν τρεις κλάδοι διαδρομών στην Ακρόπολη, στο Αρχαίο Γυμνάσιο και στο Βόρειο Τείχος, εγκαταστάθηκε αναβατόριο, τοποθετήθηκαν πινακίδες Braille και διαμορφώθηκαν υποδομές στάθμευσης για ΑμεΑ.
Οι παρεμβάσεις αυτές, μαζί με τις νέες διαδρομές κίνησης, τα σημεία στάσης και τις λοιπές διευκολύνσεις, εντάσσονται στις αρχές του καθολικού σχεδιασμού και κάνουν τον αρχαιολογικό χώρο πιο λειτουργικό και ασφαλή για όλους τους επισκέπτες. Η υπουργός τόνισε ότι η αναβάθμιση των υποδομών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής για έναν πολιτισμό ανοιχτό σε όλους.
Επενδύσεις πάνω από 20 εκατ. ευρώ για την Αμφίπολη
Συνολικά, στην Αμφίπολη υλοποιείται πρόγραμμα επενδύσεων που ξεπερνά τα 20 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία» ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027, καθώς και από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του υπουργείου, στόχος είναι τα μνημεία της Αμφίπολης να αποκατασταθούν και να αναδειχθούν ως ενιαίο σύνολο, με κορυφαίο σημείο αναφοράς τον Τύμβο Καστά. Το αποτέλεσμα που επιδιώκεται είναι ένας αρχαιολογικός προορισμός με διεθνή εμβέλεια, όπου η προστασία, η έρευνα, η προσβασιμότητα και ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα συνυπάρχουν.
Η Λίνα Μενδώνη ανέφερε ακόμη ότι από το 2019 η Αμφίπολη βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής του υπουργείου για προστασία, αποκατάσταση, ανάδειξη και βελτίωση της προσβασιμότητας. Μένει να φανεί πώς θα εξελιχθεί το αμέσως επόμενο στάδιο, καθώς οι εργασίες στον Τύμβο Καστά συνεχίζονται και το μουσειακό κτήριο μπαίνει στην τελική ευθεία των επόμενων μηνών.
Στις αυτοψίες και στην απόδοση των μνημείων στο κοινό, την υπουργό συνόδευσαν ο Αντιπεριφερειάρχης Σερρών Παναγιώτης Σπυρόπουλος, ο Δήμαρχος Αμφίπολης Στέργιος Φραστανλής και από πλευράς Υπουργείου Πολιτισμού η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου, η αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Κρυσταλλία Μαντζανά, ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θεμιστοκλής Βλαχούλης, η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων Μαρία Μερτζάνη, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών Δημητρία Μαλαμίδου και ο Τμηματάρχης της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και βασικός μελετητής του Τύμβου Μιχάλης Λεφαντζής, μαζί με άλλα υπηρεσιακά στελέχη.
