ΒΕΡΟΛΙΝΟ (AP) — Ρομπότ-σκύλοι με υπερρεαλιστικά κεφάλια από σιλικόνη, διαμορφωμένα σαν παγκοσμίως γνωστές προσωπικότητες — όπως οι Έλον Μασκ, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, Τζεφ Μπέζος, Άντι Γουόρχολ και Πάμπλο Πικάσο — βολτάρουν σε μουσείο του Βερολίνου, «αφοδεύοντας» κάθε τόσο εκτυπωμένες εικόνες του περιβάλλοντος χώρου, τις οποίες έχουν προηγουμένως καταγράψει μέσω ενσωματωμένων καμερών.
Τα τετράποδα αυτά αποτελούν μέρος μιας διαδραστικής εγκατάστασης του Αμερικανού καλλιτέχνη Beeple (Μάικ Βίνκελμαν), που φιλοξενείται αυτή την περίοδο στη Neue Nationalgalerie του Βερολίνου.
Κάθε εκτυπωμένη φωτογραφία αποτυπώνει ένα κομμάτι της πραγματικότητας, μετασχηματισμένο μέσω τεχνητής νοημοσύνης ώστε να συνάδει με την προσωπικότητα του εκάστοτε σκύλου — ή, με άλλα λόγια, με την οπτική του ανθρώπου που «κουβαλά» στους ώμους του. Έτσι, ο σκύλος-Πικάσο παράγει εικόνες σε στιλ κυβισμού, ενώ ο σκύλος-Γουόρχολ σε pop art αισθητική.
Πρόκειται για ένα σχόλιο πάνω στο πώς οι αντιλήψεις μας διαμορφώνονται από τους αλγόριθμους και τις τεχνολογικές πλατφόρμες, σύμφωνα με την περιγραφή των διοργανωτών της έκθεσης.
«Στο παρελθόν, η οπτική μας για τον κόσμο επηρεαζόταν εν μέρει από τον τρόπο που έβλεπαν τον κόσμο οι καλλιτέχνες», δήλωσε ο Beeple στο AP. «Ο τρόπος που ζωγράφιζε ο Πικάσο άλλαξε τη ματιά μας για τον κόσμο, όπως και ο τρόπος που μιλούσε ο Γουόρχολ για τον καταναλωτισμό και την κουλτούρα του pop άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο εκείνος ο ίδιος αντιλαμβανόταν αυτά τα πράγματα».
Σήμερα, πρόσθεσε ο καλλιτέχνης, αυτή η οπτική διαμορφώνεται από τους δισεκατομμυριούχους της τεχνολογίας, που κατέχουν ισχυρότατους αλγόριθμους οι οποίοι αποφασίζουν τι θα δούμε και τι όχι.
«Πρόκειται για μια τεράστια εξουσία που δεν νομίζω ότι έχουμε αντιληφθεί στην πραγματική της διάσταση. Ιδιαίτερα γιατί, όταν θέλουν να επιφέρουν αλλαγή, δεν χρειάζεται να ασκήσουν πίεση στον ΟΗΕ. Δεν χρειάζεται να περάσουν κάτι από το Κογκρέσο ή την ΕΕ — απλώς ξυπνούν και αλλάζουν τους αλγόριθμους».
Οι σκύλοι φορούν επίσης κεφάλια με τη μορφή του ίδιου του Beeple.
Η Λίζα Μπότι, επιμελήτρια της έκθεσης στο Βερολίνο, ανέφερε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα από τα φαινόμενα με τη μεγαλύτερη επιρροή στη ζωή μας σήμερα και ότι «τα μουσεία είναι οι χώροι όπου η κοινωνία μπορεί να αναστοχαστεί» πάνω σε τέτοιους μετασχηματισμούς, γι' αυτό και θέλησε να φιλοξενήσει το έργο του Beeple.
Το έργο, με τίτλο «Regular Animals», παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Art Basel Miami Beach 2025.
Ο Beeple είναι γραφίστας από τη Νότια Καρολίνα, ο οποίος δημιουργεί ποικίλη ψηφιακή τέχνη. Συγκαταλέγεται στους εμπνευστές του κινήματος «everyday» στα 3D γραφικά: εδώ και χρόνια, δημιουργεί καθημερινά μια εικόνα την οποία αναρτά στο διαδίκτυο, χωρίς να έχει χάσει ούτε μία ημέρα.
Σύμφωνα με τον οίκο Christie's, αποτελεί τον τρίτο ακριβότερο εν ζωή καλλιτέχνη που έχει πωληθεί σε δημοπρασία, μετά τους Ντέιβιντ Χόκνεϊ και Τζεφ Κουνς.
Την άνοιξη του 2021, ο Christie's άνοιξε τη δημοπρασία για το ψηφιακό κολάζ του Beeple με τίτλο «Everydays: The First 5000 Days», η οποία ολοκληρώθηκε με πώληση που ξεπέρασε τα 69 εκατομμύρια δολάρια. Ο οίκος δημοπρασιών χαρακτήρισε το έργο ως «κριτικές της σύγχρονης κοινωνίας, της κυβέρνησης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης» μέσα από «γκροτέσκα, δυστοπικά μέλλοντα, με συχνή παρουσία διασημοτήτων όπως ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Κάνιε Γουέστ».
Ο Christie's υπογράμμισε πως η συγκεκριμένη πώληση σηματοδότησε την πρώτη φορά που μεγάλος οίκος δημοπρασιών διέθεσε αμιγώς ψηφιακό έργο τέχνης με non-fungible token ως εγγύηση γνησιότητας, καθώς και την πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκαν κρυπτονομίσματα ως μέσο πληρωμής σε δημοπρασία έργου τέχνης.
Τα non-fungible tokens, ευρέως γνωστά ως NFTs, λειτουργούν ως ηλεκτρονικά αναγνωριστικά που πιστοποιούν τη γνησιότητα ενός ψηφιακού συλλεκτικού αντικειμένου, καταχωρώντας τα στοιχεία του σε ένα ψηφιακό μητρώο που ονομάζεται blockchain. Τα tokens αυτά έχουν κατακλύσει τον διαδικτυακό συλλεκτικό κόσμο τα τελευταία χρόνια, ως παραφυάδα της έκρηξης των κρυπτονομισμάτων.
Στο Art Basel 2025, ο Beeple χάρισε τις φωτογραφίες-«ακαθαρσίες» των σκύλων του στο κοινό, συνοδευόμενες από πιστοποιητικό που ανέγραφε «100% οργανικά κατούρια σκύλου, χωρίς ΓΤΟ». Ορισμένες εκτυπώσεις έφεραν κωδικούς QR που έδιναν πρόσβαση σε δωρεάν NFTs — γεγονός που σήμαινε στην πράξη ότι ο Beeple χάριζε την ψηφιακή του τέχνη, δίνοντας στους ανθρώπους (ορισμένες φορές και στα ίδια τα πρόσωπα των φωτογραφιών) τη δυνατότητα να την αξιοποιήσουν εμπορικά.