Η NASA ανακοίνωσε το οριστικό τέλος της αποστολής του διαστημοπλοίου MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution), το οποίο για πάνω από δέκα χρόνια μελετούσε την ατμόσφαιρα του Άρη. Το MAVEN θεωρείται πλέον οριστικά χαμένο, καθώς η τελευταία επικοινωνία με το σκάφος καταγράφηκε στις 6 Δεκεμβρίου, όταν το σήμα του χάθηκε κατά τη διάρκεια της διέλευσης πίσω από τον Άρη.
Παρά τις συνεχείς προσπάθειες αποκατάστασης της επικοινωνίας, οι ειδικοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το MAVEN δεν μπορεί να επανέλθει σε λειτουργία. Τα δεδομένα που ελήφθησαν λίγο πριν την απώλεια επαφής έδειχναν ότι όλα τα συστήματα λειτουργούσαν κανονικά. Ωστόσο, όταν το διαστημόπλοιο επανεμφανίστηκε, δεν εξέπεμψε ποτέ ξανά σταθερό σήμα προς τη Γη.
Η κατάσταση ασφαλείας και η απώλεια επικοινωνίας
Οι προκαταρκτικές αναλύσεις αποκάλυψαν ότι το MAVEN είχε εισέλθει σε κατάσταση ασφαλείας (safe mode) και περιστρεφόταν με ασυνήθιστα μεγάλη ταχύτητα. Αυτή η ανεξέλεγκτη περιστροφή εκτιμάται ότι οδήγησε στην πλήρη εξάντληση των μπαταριών και τελικά στην οριστική απώλεια επικοινωνίας. Η NASA συνεχίζει να διερευνά τα αίτια της βλάβης, με την τελική έκθεση να αναμένεται τους επόμενους μήνες.
Η αποστολή που άλλαξε την κατανόησή μας για τον Άρη
Το MAVEN εκτοξεύθηκε τον Νοέμβριο του 2013 με σκοπό να εξηγήσει πώς ο Άρης έχασε το μεγαλύτερο μέρος της ατμόσφαιράς του και μετατράπηκε από έναν πλανήτη που πιθανόν διέθετε νερό σε έναν ψυχρό και αφιλόξενο κόσμο. Κατά τη διάρκεια της αποστολής του, το MAVEN αποκάλυψε τον καθοριστικό ρόλο του Ήλιου στην απώλεια αερίων προς το διάστημα, καθώς οι ηλιακές καταιγίδες και ο ηλιακός άνεμος επιταχύνουν σημαντικά αυτή τη διαδικασία.
Επιπλέον, το διαστημόπλοιο κατέγραψε για πρώτη φορά το φαινόμενο της ατμοσφαιρικής εκτίναξης, μέσω του οποίου φορτισμένα σωματίδια εκτοξεύουν τμήματα της ατμόσφαιρας στο διάστημα, συμβάλλοντας στη συνεχή φθορά της.
Σημαντικές ανακαλύψεις και κληρονομιά
Ανάμεσα στις σημαντικές ανακαλύψεις του MAVEN ήταν η ύπαρξη διαφορετικών τύπων σέλαος στον Άρη, που εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε περιοχή του πλανήτη. Το MAVEN μελέτησε επίσης τις τεράστιες καταιγίδες σκόνης που πλήττουν τον Άρη, αποκαλύπτοντας ότι μπορούν να μεταφέρουν υδρατμούς σε πολύ μεγάλα ύψη, αυξάνοντας την απώλεια νερού προς το διάστημα.
Η συμβολή του MAVEN στην κατανόηση του Άρη θεωρείται ανεκτίμητη. Λειτουργώντας ως κρίσιμος κρίκος επικοινωνίας ανάμεσα στη Γη και τα ρομποτικά οχήματα που εξερευνούν την επιφάνεια του Άρη, το MAVEN μετέφερε τεράστιους όγκους δεδομένων. Κατά τη διάρκεια της αποστολής του, δημοσιεύθηκαν περισσότερες από 800 επιστημονικές μελέτες βασισμένες στα ευρήματά του, και οι ειδικοί εκτιμούν ότι το υλικό που συγκέντρωσε θα συνεχίσει να τροφοδοτεί νέες ανακαλύψεις για πολλά ακόμη χρόνια.
Μπορεί το MAVEN να σταμάτησε οριστικά να εκπέμπει, όμως η κληρονομιά του θα συνεχίσει να φωτίζει τα μυστήρια του Κόκκινου Πλανήτη για τις επόμενες δεκαετίες.
